NL

Beleggen via een buitenlandse vennootschap: het box 2-forfait en de entreeheffing

Woon je in Nederland en houd je je beleggingen via een vennootschap in het buitenland, een holding in de VAE of offshore, een buitenlandse Ltd of een persoonlijke beleggingsvennootschap, dan is er een regel in box 2 die veel mensen overvalt. Die regel wacht niet op een dividend. Hij belast je elk jaar over een forfaitair rendement, of de vennootschap nu iets uitkeert of niet.

Dit is het forfaitaire voordeel uit buitenlandse beleggingsvennootschappen, met de bijbehorende entreeheffing. In deze blog leggen we uit wanneer een buitenlandse vennootschap onder de regel valt, hoe het jaarlijkse forfait van 6% werkt, wat de entreeheffing inhoudt en hoe dubbele heffing wordt voorkomen. We beginnen bij de vraag die alles bepaalt: is je vennootschap fiscaal wel écht buitenlands? Geen volledig handboek dus, maar een praktisch overzicht waarmee je gericht met je adviseur in gesprek kunt, voordat de Belastingdienst het aankaart.

Inhoudsopgave

1. Wat de regel is en wie het raakt

2. Eerste vraag: is je vennootschap wel écht buitenlands?

3. Wanneer je vennootschap onder de regel valt

4. De uitzonderingen: een actieve onderneming of een reële heffing

5. Het jaarlijkse forfait: 6% van de waarde

6. De doorkijk: werkelijke uitkeringen en indirecte beleggingen

7. De entreeheffing: afrekenen op dag één

8. Geen dubbele heffing: de verkrijgingsprijs loopt mee op

9. Emigratie en immigratie

10. Zo houd je het beheersbaar: een praktische checklist

1. Wat de regel is en wie het raakt

Box 2 belast een aanmerkelijkbelanghouder, een aandeelhouder met 5% of meer, normaal gesproken over wat de vennootschap daadwerkelijk uitkeert: dividend en de winst bij verkoop. Het forfaitaire voordeel is daarop een uitzondering. Heb je een aanmerkelijk belang in bepaalde buitenlandse beleggingsvennootschappen, of in een Nederlandse vrijgestelde beleggingsinstelling (de VBI), dan word je elk jaar belast over een forfaitair rendement van 6% van de waarde van de aandelen, ongeacht of er een cent wordt uitgekeerd.

Het doel is te voorkomen dat een inwoner van Nederland een beleggingsportefeuille in een laagbelaste vennootschap in het buitenland parkeert en de Nederlandse heffing eindeloos uitstelt. In de praktijk raakt het vooral ondernemers en particuliere beleggers die zijn geëmigreerd of teruggekeerd, of die een persoonlijke beleggings- of houdstervennootschap in een laagbelast land aanhouden. Omdat de heffing jaarlijks loopt en niet afhangt van een uitkering, wordt hij makkelijk over het hoofd gezien tot de aanslag op de mat valt.

2. Eerste vraag: is je vennootschap wel écht buitenlands?

Voordat de regel überhaupt kan spelen, moet de vennootschap een buitenlandse vennootschap zijn. En dat is minder vanzelfsprekend dan het lijkt. Een vennootschap is gevestigd waar zij feitelijk wordt geleid, de plaats van de feitelijke leiding, en niet simpelweg waar zij is opgericht. Bij een beleggingsvennootschap weegt dat extra zwaar, want de echte beslissingen zíjn juist de beleggingsbeslissingen. Neem je die vanuit Nederland, dan kan de Belastingdienst stellen dat de vennootschap in werkelijkheid vanuit Nederland wordt geleid en dus hier is gevestigd.

Dat levert een tweezijdig risico op. Is de vennootschap echt buitenlands en laagbelast, dan krijg jij als aandeelhouder te maken met het jaarlijkse forfait en de entreeheffing die hierna aan bod komt. Wordt de vennootschap juist als binnenlands aangemerkt, dan geldt het forfait níet, maar is de vennootschap zelf vennootschapsbelasting verschuldigd, mogelijk ook over eerdere jaren. Een belastingverdrag kan de vestigingsplaats via een tie-breaker toewijzen, maar dat komt pas in beeld zodra twee landen de vennootschap allebei claimen. Vaststellen waar de vennootschap echt wordt geleid is daarom de eerste en belangrijkste stap, en de stap waar de hele positie om draait.

3. Wanneer je vennootschap onder de regel valt

Voor de buitenlandse route moet aan drie voorwaarden zijn voldaan. De vennootschap is niet in Nederland gevestigd, haar kapitaal is in aandelen verdeeld, en haar bezittingen bestaan grotendeels, direct of indirect, uit beleggingen. Grotendeels betekent meer dan de helft. Het begrip beleggingen wordt ruim gelezen en omvat ook banktegoeden en gewone vorderingen, met uitzondering van vorderingen die voortkomen uit een echte ondernemingsactiviteit.

Naast de buitenlandse vennootschap raakt de regel ook de Nederlandse vrijgestelde beleggingsinstelling, de VBI. De VBI is een binnenlandse vorm die is vrijgesteld van vennootschapsbelasting over haar beleggingsresultaat, zodat het forfait een jaarlijkse heffing herstelt, nu bij de aandeelhouder in plaats van bij de vennootschap.

4. De uitzonderingen: een actieve onderneming of een reële heffing

Twee situaties halen een buitenlandse vennootschap uit de regel. De eerste is dat de feitelijke werkzaamheden van de vennootschap aanmerkelijk verschillen van beleggen, met andere woorden een echte onderneming in plaats van een passieve portefeuille. De tweede, en in de praktijk de doorslaggevende, is dat de vennootschap is onderworpen aan een winstbelasting die naar Nederlandse begrippen een reële heffing is. Alleen een laagbelaste vennootschap valt eronder. Betaalt de buitenlandse vennootschap in haar eigen land een normale winstbelasting, dan vervalt het forfait. Voor beursgenoteerde banken en verzekeraars geldt bovendien een uitzondering.

De kern is dat de regel is gericht op passieve, laagbelaste buitenlandse vennootschappen. Een echte onderneming valt er niet onder, en een vennootschap die in het buitenland al een nette winstbelasting draagt evenmin. Of een vennootschap laag genoeg belast is, en of de activiteit echt passief is, zijn feitelijke vragen, en vaak precies het punt waar een discussie met de inspecteur begint.

5. Het jaarlijkse forfait: 6% van de waarde

Waar de regel speelt, neem je een forfaitair voordeel in aanmerking van 6% per jaar van de waarde in het economische verkeer van de aandelen aan het begin van het kalenderjaar. Het is een box 2-bedrag, belast tegen het box 2-tarief, en het is verschuldigd of de vennootschap nu uitkeert of niet. Houd je de aandelen maar een deel van het jaar, dan wordt het forfait naar tijdsgelang berekend, en is de vennootschap in de loop van het jaar opgericht, dan treedt de oprichtingsdatum in de plaats van het begin van het jaar. Het forfait kan nooit negatief zijn: het wordt ten minste op nihil gesteld.

Het resultaat is een jaarlijkse, van uitkering losstaande heffing over de waarde van de portefeuille. Voor een vennootschap die vooral een effectenportefeuille aanhoudt en laat groeien zonder uit te keren, kan dat elk jaar een reële kostenpost zijn, terwijl er niets uit de vennootschap is gekomen.

6. De doorkijk: werkelijke uitkeringen en indirecte beleggingen

De regel is bedoeld om een rendement één keer te belasten, niet twee keer. Een regulier voordeel dat je in hetzelfde jaar daadwerkelijk op de aandelen ontvangt, een echt dividend, vermindert het forfait van 6%. Keert de vennootschap dus uit, dan word je niet over zowel de uitkering als het volle forfaitaire bedrag belast, maar wordt het forfait dienovereenkomstig verlaagd.

De regel kijkt ook door naar de onderliggende laag. Beleggingen die via een tussenvennootschap worden gehouden, gelden in beginsel als eigen beleggingen van de vennootschap, tenzij die tussenvennootschap een echte eigen activiteit heeft. Zo kan het forfait niet worden omzeild door een extra vennootschap tussen jou en de portefeuille te schuiven. Diezelfde doorkijk loopt omhoog als een Nederlandse vennootschap de buitenlandse beleggingsvennootschap houdt, zodat het forfait terechtkomt bij degenen bij wie het belang uiteindelijk berust.

7. De entreeheffing: afrekenen op dag één

De entreeheffing is wat er gebeurt zodra aandelen voor het eerst onder het forfait komen te vallen. Op het moment dat de aandelen onder de regel gaan vallen, is er een fictieve vervreemding: je wordt behandeld alsof je de aandelen hebt verkocht en meteen weer hebt teruggekocht, en de tot dan toe opgebouwde box 2-winst wordt belast. De wet plaatst die fictieve vervreemding op de eerste dag van de periode waarover het forfait wordt berekend.

Dat kan op meer dan één manier gebeuren. De vennootschap verandert van karakter en wordt een laagbelaste beleggingsvennootschap, of je verhuist naar Nederland terwijl je zulke aandelen al houdt. Waar het op aankomt, is de timing. Anders dan de afrekening bij emigratie, die als conserverende aanslag met uitstel van betaling wordt opgelegd, is de entreeheffing meteen verschuldigd. Er is geen uitstel. Daarom is de volgorde en timing van een herstructurering of verhuizing iets om vooraf goed te plannen, en niet om achteraf te ontdekken.

8. Geen dubbele heffing: de verkrijgingsprijs loopt mee op

Dat je elk jaar wordt belast over inkomen dat je niet eens hebt ontvangen, zou zuur zijn als datzelfde bedrag bij een latere verkoop nog eens werd belast. De wet voorkomt dat. Elk jaarlijks forfait verhoogt de verkrijgingsprijs van de aandelen, en de entreeheffing doet hetzelfde.

De bedragen waarover je al bent belast, verhogen dus je verkrijgingsprijs, en bij een uiteindelijke verkoop of liquidatie wordt alleen de resterende, echt onbelaste winst getroffen. In beginsel haalt het forfait de heffing naar voren in de tijd, in plaats van dezelfde winst twee keer te belasten. Een zuivere administratie van die verhogingen over de jaren is belangrijk, want juist die beschermt je tegen een overlappende heffing aan het eind.

9. Emigratie en immigratie

Een grensoverschrijding brengt deze regels vaak pas echt tot leven. Verhuis je naar Nederland met aandelen in een laagbelaste buitenlandse beleggingsvennootschap, dan kan de entreeheffing vanaf dag één gelden en loopt het jaarlijkse forfait vanaf dat moment. Vertrek je uit Nederland, dan rekent box 2 af via de bekende exitheffing: een fictieve vervreemding van je aanmerkelijk belang, opgelegd als conserverende aanslag, met uitstel van betaling onder voorwaarden.

De wisselwerking tussen het forfait, de exitheffing en een eventueel belastingverdrag is technisch, en de volgorde waarin dingen gebeuren, het oprichten van de vennootschap, de grensoverschrijding, of het wijzigen van de activiteit, kan de uitkomst flink veranderen. Voor internationaal mobiele ondernemers is dit een gebied waar vroegtijdig advies zichzelf doorgaans terugverdient.

10. Zo houd je het beheersbaar: een praktische checklist

De regel beloont wie er op tijd bij is. De volgende punten helpen je een vervelende verrassing te voorkomen:

Breng in kaart waar je vennootschap echt wordt geleid, en leg vast waar de beleggingsbeslissingen worden genomen, voordat de vraag ooit wordt gesteld. Ga na of de vennootschap laagbelast is of in het buitenland een reële winstbelasting draagt, want dat bepaalt vaak of de regel überhaupt speelt. Toets of de activiteit echt passief is of een echte onderneming. Houd jaarlijks de waarde van de aandelen bij, want het forfait van 6% loopt over die waarde. Let op de timing van een verhuizing of herstructurering, want de entreeheffing is meteen en zonder uitstel verschuldigd. En houd de verhogingen van de verkrijgingsprijs bij, zodat je bij een uiteindelijke verkoop niet dubbel wordt belast.

Het forfait en de entreeheffing zijn technisch en sterk feitelijk, en juist de vraag naar de vestigingsplaats kan twee kanten op vallen, afhankelijk van hoe de vennootschap wordt geleid. Houd je beleggingen via een buitenlandse vennootschap, of plan je een verhuizing van of naar Nederland, dan is het de moeite waard de positie te laten toetsen voordat je iets doet. We denken graag met je mee, zodat de fiscale kant en de structuur goed op elkaar aansluiten.

---

by Taxboutiq

Je Amerikaanse LLC in het buitenland: hoe de VAE, Hongkong en anderen ernaar kijken

Een ondernemer in Dubai verkoopt via een Wyoming LLC aan Amerikaanse klanten. Een vennootschap in Hongkong houdt een Delaware LLC die de Amerikaanse webshop draait. Een consultant die naar Lissabon is verhuisd, factureert via een LLC met één lid. In al die situaties valt vroeg of laat dezelfde zin: de LLC is transparant, dus fiscaal bestaat die niet. Voor de Verenigde Staten klopt dat vaak ook. Wat er meestal niet bij wordt gevraagd, is of andere landen daar net zo over denken.

Of een LLC fiscaal wordt genegeerd, bepalen de Amerikaanse belastingregels, en die gelden alleen in de VS. Elk ander land beslist zelf wat een Amerikaanse LLC is, en de meeste landen kijken daarbij naar de rechtsvorm en niet naar een vinkje op een Amerikaans belastingformulier. Zo kan een LLC in de VS onzichtbaar zijn en overal elders een volwaardige vennootschap, met gevolgen voor de vraag waar de LLC fiscaal gevestigd is, hoe uitkeringen worden belast en of vrijstellingen waar iedereen op rekende wel opgaan. In deze blog beginnen we bij de Amerikaanse kant en kijken we daarna hoe de Verenigde Arabische Emiraten en Hongkong tegen dezelfde LLC aankijken, met een korter uitstapje naar eigenaren in Europa en naar wat er bij een verkoop gebeurt. Geen volledig juridisch handboek dus, maar een praktisch overzicht van de vragen die de uitkomst bepalen.

Inhoudsopgave

1. Transparant in de VS is niet overal transparant

2. Hoe de VS zelf naar de LLC kijkt

3. Hoe andere landen bepalen wat een LLC is

4. De VAE: een vennootschap, en misschien een inwoner

5. Een VAE-vennootschap boven de LLC: de deelnemingsvrijstelling

6. Hongkong: buiten schot, totdat het geld binnenkomt

7. Hongkong: waarom de deelnemingsvrijstelling zelden helpt, en wat wel

8. Een eigenaar in Europa: niet transparant, wel binnen bereik

9. De LLC verkopen: waar de onzekerheid geld gaat kosten

10. Wat je regelt vóór de eerste winst

1. Transparant in de VS is niet overal transparant

Volgens de Amerikaanse regels is een LLC met één eigenaar standaard een disregarded entity. Fiscaal telt de LLC dan niet mee: opbrengsten en kosten worden rechtstreeks aan de eigenaar toegerekend. Een LLC met twee of meer leden geldt als partnership en is daarmee ook transparant. In beide gevallen kun je ervoor kiezen de LLC als corporation te laten belasten. Heeft een buitenlandse eigenaar een LLC zonder bedrijf in de VS, dan is de uitkomst vaak dat er in de VS helemaal geen inkomstenbelasting verschuldigd is.

Daarom is de LLC zo populair bij ondernemers die internationaal wonen en werken, en precies daar zit ook het risico. Winst die de VS niet belast, wordt wel of niet belast afhankelijk van hoe het woonland van de eigenaar naar de LLC kijkt. Transparantie is geen eigenschap van de LLC zelf. Het is de manier waarop één belastingstelsel, het Amerikaanse, ernaar kijkt.

Ziet een ander land een vennootschap waar de VS niets ziet, dan liggen er ineens drie vragen op tafel. Waar is die vennootschap fiscaal gevestigd? Is een uitkering vrijgesteld als die bij een moedervennootschap binnenkomt? En gelden er voor de eigenaar regels die op laagbelaste buitenlandse entiteiten zijn gericht? Elk land beantwoordt die vragen anders, en daarom lopen we ze hieronder land voor land langs.

2. Hoe de VS zelf naar de LLC kijkt

Genegeerd betekent niet dat de Amerikaanse fiscus niet meekijkt. Een LLC met één buitenlandse eigenaar moet elk jaar een informatieaangifte indienen, Form 5472 bij een pro forma vennootschapsaangifte, met daarin alle transacties tussen de LLC en haar eigenaar. Voor die aangifte behandelen de Amerikaanse regels de LLC zelfs als binnenlandse vennootschap. Wie het formulier vergeet of onvolledig invult, riskeert een boete van USD 25.000 per formulier per jaar. Een van de duurdere vergissingen in de internationale fiscaliteit dus.

Of er Amerikaanse inkomstenbelasting verschuldigd is, hangt af van de vraag of de LLC in de VS een bedrijf uitoefent. Is dat zo, dan wordt de winst uit dat bedrijf belast bij de eigenaar. Een buitenlandse vennootschap betaalt daarover 21% federale belasting en, zonder verdrag, 30% branch profits tax over de winst die de VS verlaat. Een natuurlijk persoon als eigenaar valt onder de gewone progressieve tarieven. De VAE en Hongkong hebben geen belastingverdrag met de VS, dus daar gelden die tarieven onverkort. Voorraad in een Amerikaans magazijn, bijvoorbeeld via een fulfilmentdienst, kan al genoeg zijn voor een Amerikaans bedrijf. Waar de grens precies ligt, is een feitenkwestie waarover adviseurs geregeld van mening verschillen.

De eigenaar kan er ook voor kiezen de LLC als Amerikaanse corporation te laten belasten. De LLC betaalt dan zelf 21% over haar winst, en op dividenden aan een buitenlandse aandeelhouder houdt de VS 30% bronbelasting in, tenzij een verdrag dat verlaagt. Die keuze werkt hooguit 75 dagen terug, en na een wijziging van de kwalificatie kun je doorgaans vijf jaar niet opnieuw wisselen. Nog één punt voor wie een LLC privé houdt: voor niet-inwoners kent de Amerikaanse erfbelasting op Amerikaanse bezittingen een vrijstelling van maar USD 60.000, en of een disregarded LLC die bezittingen daartegen afschermt, staat niet vast.

3. Hoe andere landen bepalen wat een LLC is

De meeste landen bepalen wat een buitenlandse entiteit is door haar naast de eigen rechtsvormen te leggen. Heeft zij rechtspersoonlijkheid? Zijn de leden aansprakelijk voor haar schulden? Komt de winst meteen bij de leden terecht, of pas na een besluit tot uitkering? En zijn de belangen overdraagbaar? De Amerikaanse keuze speelt bij die vergelijking geen rol. Het is een keuze voor de Amerikaanse belastingheffing, en die zegt niets over wat de entiteit naar vennootschapsrecht is.

Langs die meetlat lijkt een Amerikaanse LLC meestal gewoon op een vennootschap. Het is een rechtspersoon naar het recht van de staat waar de LLC is opgericht, de leden zijn niet aansprakelijk voor de schulden, en de winst bereikt hen via een uitkering en niet vanzelf. De meeste landen zien de LLC daarom als niet-transparant: de winst blijft van de LLC totdat die wordt uitgekeerd. Bij een LLC met meer leden kijken sommige landen nog naar de operating agreement, maar bij een LLC met één lid is de conclusie vrijwel altijd dezelfde.

Een niet-transparante LLC hoeft geen probleem te zijn. Het kan ook gewoon betekenen dat er in het land van de eigenaar pas belasting komt bij een uitkering. Maar het maakt de drie vragen uit de vorige paragraaf wel reëel, en de landen waar wij het vaakst mee te maken hebben, beantwoorden ze behoorlijk verschillend.

4. De VAE: een vennootschap, en misschien een inwoner

De vennootschapsbelasting van de Emiraten kent geen tegenhanger van de Amerikaanse keuze. Een buitenlandse entiteit wordt beoordeeld op haar eigen juridische kenmerken, en een Amerikaanse LLC is een rechtspersoon, dus voor de VAE een vennootschap. Fiscale transparantie is daar voorbehouden aan partnerships en vergelijkbare samenwerkingsverbanden van twee of meer personen, en voor buitenlandse partnerships alleen onder specifieke voorwaarden. Een LLC met één lid is geen van beide, dus haar winst wordt niet bij het ontstaan aan de eigenaar toegerekend.

Voor een eigenaar die in de VAE woont, klinkt dat gunstig: particulieren betalen daar geen inkomstenbelasting over dividend. Het addertje onder het gras is de vestigingsplaats. Een in het buitenland opgerichte vennootschap is inwoner van de VAE als zij daar feitelijk wordt geleid en bestuurd. Woont het enige lid van de LLC in Dubai en vallen daar ook alle beslissingen, dan kan de LLC op die feiten heel goed een inwoner van de Emiraten zijn. Zij moet zich dan registreren voor de vennootschapsbelasting, aangifte doen en 9% betalen over haar wereldwinst boven AED 375.000. Met Small Business Relief kan dat voor bedrijven met een omzet tot AED 3 miljoen op nul uitkomen, en in augustus 2026 is die regeling verlengd tot belastingtijdvakken die uiterlijk op 31 december 2029 eindigen.

Waar een vennootschap wordt geleid, is een feitenvraag: waar vallen de strategische beslissingen, wie neemt ze en hoe is dat vastgelegd? Voor veel ondernemers is het eerlijke antwoord dat de LLC vanaf een laptop in Dubai wordt gerund. Dat maakt de structuur niet fout, maar de positie in de VAE moet dan wel een bewuste keuze zijn en geen verrassing. En Amerikaanse belasting over een Amerikaans bedrijf komt daar gewoon bovenop, want er is geen verdrag dat dubbele heffing voorkomt.

5. Een VAE-vennootschap boven de LLC: de deelnemingsvrijstelling

In veel structuren zit er een vennootschap in de Emiraten tussen de eigenaar en de LLC. Uitkeringen van de LLC moeten dan onder de deelnemingsvrijstelling van de VAE vallen. Daarvoor is een belang nodig van ten minste 5%, dat ten minste twaalf maanden wordt gehouden, in een entiteit die in haar woonland is onderworpen aan een winstbelasting tegen een tarief van ten minste 9%. Volgens de toelichting van de Emiraatse belastingdienst, de Federal Tax Authority (FTA), is dat een toets van het belastingstelsel: ligt het wettelijke tarief in dat land op 9% of hoger, dan is aan de voorwaarde voldaan zonder dat er iets hoeft te worden herrekend. Alleen bij een wettelijk tarief onder 9% komt het effectieve tarief in beeld.

Voor een disregarded LLC is het tarief het probleem niet, want het federale Amerikaanse tarief is 21%. Het probleem is de vestigingsplaats. Wat ervoor pleit dat de LLC inwoner van de VS is: het is een rechtspersoon naar Amerikaans recht, opgericht in de VS, met een eigen fiscaal nummer en een eigen aangifteplicht. Wat ertegen pleit: de LLC is zelf geen belastingplichtige, en de VS geeft op haar naam geen woonplaatsverklaring af. De FTA heeft over dit specifieke geval niets gepubliceerd. Wie op de vrijstelling leunt, neemt dus een standpunt in dat kan worden aangevochten.

In de praktijk zijn er drie routes. Wordt de LLC vanuit de VAE geleid, dan is zij inwoner van de Emiraten, en dividend van een inwoner is zonder verdere voorwaarden vrijgesteld. De LLC betaalt dan wel zelf 9%. Kiest de LLC voor de status van Amerikaanse corporation, dan is de vrijstelling zonder discussie beschikbaar, tegen de prijs van 21% Amerikaanse belasting en 30% bronbelasting op dividend. En blijft de LLC disregarded en wordt zij buiten de VAE geleid, dan is de vrijstelling verdedigbaar maar onzeker, en bij afwijzing wordt het dividend tegen 9% belast zonder enige verrekening. Opvallend is dat de eerste en de derde route allebei uitkomen op ongeveer 9%. Het verschil zit in timing en zekerheid, niet in het tarief. Puur voor de VAE is de keuze voor corporation daarom zelden de moeite waard. Die wordt pas logisch als de LLC toch al een Amerikaans bedrijf heeft, omdat de VS de winst dan in beide vormen belast en de keuze de discussie in de Emiraten wegneemt.

6. Hongkong: buiten schot, totdat het geld binnenkomt

Hongkong belast alleen winst die in Hongkong ontstaat uit een bedrijf dat daar wordt uitgeoefend. Een keuzeregeling kent Hongkong ook niet, en een Amerikaanse LLC is er gewoon een zelfstandige vennootschap. Winst die de LLC maakt met activiteiten buiten Hongkong wordt daar dus niet belast, ook niet als de moedervennootschap in Hongkong de strategie bepaalt. Voor de bronregels van Hongkong telt waar de activiteiten plaatsvinden, niet waar de beslissingen vallen.

De vraag verschuift daarmee naar de vennootschap in Hongkong die de uitkeringen ontvangt. Sinds 2023 worden buitenlandse dividenden, rente en winsten op aandelenbelangen die in Hongkong binnenkomen bij een vennootschap die deel uitmaakt van een multinationale groep, als Hongkongse winst belast, tenzij een uitzondering geldt. Een minimale omvang is daarvoor niet nodig: een vennootschap in Hongkong met één Amerikaanse dochter is al zo'n groep.

Er gaat een voorvraag aan vooraf die vaak wordt overgeslagen. De belastingdienst van Hongkong omschrijft een dividend als een betaling uit hoofde van een aandeel in een vennootschap, en een LLC kent lidmaatschapsbelangen en geen aandelen. Of een uitkering van een LLC wel een dividend in de zin van deze regels is, staat dus niet vast. Dat verklaart voor een deel waarom veel structuren zonder problemen lijken te draaien, maar wij zouden er geen structuur op bouwen.

7. Hongkong: waarom de deelnemingsvrijstelling zelden helpt, en wat wel

De deelnemingsvrijstelling van Hongkong vraagt een belang van ten minste 5% dat twaalf maanden wordt gehouden, plus een onderworpenheidseis: de opbrengst, of de winst waaruit die wordt betaald, moet daadwerkelijk zijn belast tegen een nominaal tarief van ten minste 15%. Uit de eigen voorbeelden van de belastingdienst van Hongkong blijkt dat een opbrengst die in een land met een tarief van 20% is vrijgesteld, niet aan die eis voldoet, omdat er geen belasting over is geheven. Een disregarded LLC zonder Amerikaans bedrijf betaalt nergens belasting, dus de eis wordt niet gehaald, ook al is het Amerikaanse tarief op papier 21%.

Hier gaan Hongkong en de Emiraten uit elkaar. Dezelfde LLC kan slagen voor de toets van de VAE, die naar het stelsel kijkt, en zakken voor de toets van Hongkong, die kijkt naar de belasting die werkelijk is geheven. Aan de eis van Hongkong is wel voldaan als de LLC voor de status van corporation kiest, of als zij een Amerikaans bedrijf heeft waarvan de winst in de VS wordt belast.

Er blijven twee andere routes over. De eerste is substance. Voor een vennootschap die alleen deelnemingen houdt, geldt een lichtere toets: zij moet haar registratie- en deponeringsverplichtingen nakomen en in Hongkong over voldoende mensen en ruimte beschikken om haar belangen te houden en te beheren. Uitbesteden aan een dienstverlener in Hongkong mag, mits het werk echt in Hongkong gebeurt en het bestuur er toezicht op houdt. Een stroman als bestuurder terwijl het beheer elders plaatsvindt, is niet genoeg, en zodra de vennootschap ook geld uitleent, fees rekent of kosten doorbelast, geldt de volledige toets. De tweede route is het geld niet in Hongkong ontvangen. Een uitkering op een rekening buiten Hongkong die van daaruit wordt doorbetaald, is niet in Hongkong ontvangen, maar wie er Hongkongse kosten mee betaalt, heeft het wel ontvangen. Werkt geen van deze routes, dan wordt de uitkering belast tegen het gewone winstbelastingtarief van 16,5%, zonder verrekening.

8. Een eigenaar in Europa: niet transparant, wel binnen bereik

Ook de meeste Europese landen kwalificeren een Amerikaanse LLC naar haar rechtsvorm, en ook zij komen meestal uit op een vennootschap. Voor een eigenaar die daar woont, klinkt dat als uitstel: pas belasting als de LLC uitkeert. In de praktijk heeft het woonland meestal nog een tweede verdedigingslinie. Elk EU-land moet CFC-regels toepassen op vennootschappen die er gevestigd zijn, en verschillende landen hebben vergelijkbare regels voor particulieren. Die regels kunnen inkomen van een laagbelaste buitenlandse entiteit elk jaar toerekenen aan degene die haar beheerst, ook als er niets wordt uitgekeerd. Welk inkomen eronder valt, verschilt per land: sommige regels mikken op passief inkomen zoals rente en royalty's, andere op elke constructie zonder echte substance, en sommige gooien het net breder uit. Een disregarded LLC die nergens belasting betaalt, is precies het soort entiteit waar die regels naar kijken.

Sommige landen gaan nog een stap verder en behandelen bepaalde laagbelaste buitenlandse entiteiten bij wet als transparant voor hun inwoners, hoe die entiteit er vennootschapsrechtelijk ook uitziet. Andere landen hebben over een LLC met één lid nog helemaal geen duidelijk standpunt ingenomen. Portugal is daar een voorbeeld van: de Portugese belastingdienst heeft beslist dat een LLC met twee leden niet transparant is, maar heeft nooit een ruling gepubliceerd over een LLC met één lid die in handen is van een inwoner van Portugal, en adviseurs lezen de rulings die er wel zijn op verschillende manieren.

Voor een eigenaar in Europa is de vraag dus minder of de LLC transparant is, en meer of de winst hoe dan ook bij de eigenaar wordt belast. Een vennootschap in Hongkong of de Emiraten ertussen zetten, lost dat niet vanzelf op, want veel van deze regels kijken ook naar entiteiten die indirect worden gehouden.

9. De LLC verkopen: waar de onzekerheid geld gaat kosten

De vragen in deze blog spelen elk jaar, maar het zwaarst bij een verkoop. Voor de VS is de verkoop van een disregarded LLC een verkoop van haar bezittingen: de koper neemt het bedrijf zelf over, en het deel van de winst dat bij een Amerikaans bedrijf hoort, kan in de VS worden belast. Kopers vinden dat vaak prima, want zij krijgen een nieuwe beginwaarde voor de activa. Bij de verkoop van aandelen in een Amerikaanse corporation ligt dat anders: voor een buitenlandse verkoper is die winst in de VS in de regel niet belast, tenzij de vennootschap vooral Amerikaans vastgoed bezit.

In de VAE valt een verkoopwinst op een deelneming onder dezelfde deelnemingsvrijstelling als dividend, inclusief de onderworpenheidsvraag van hierboven. Twee details maken een verkoop wel strenger dan een dividend. De twaalf maanden moeten op het moment van verkoop echt verstreken zijn, want het voornemen om het belang langer te houden telt hier niet. En wordt de vrijstelling geweigerd, dan wordt de hele winst in één keer tegen 9% belast. Een standpunt dat bij een jaarlijks dividend weinig kost, kan bij een exit dus flink in de papieren lopen. Reden genoeg om de kwalificatie te regelen ruim voordat er een verkoop op tafel ligt.

In Hongkong vallen winsten op de verkoop van aandelenbelangen sinds 2023 onder dezelfde regeling als dividenden, en gelden grotendeels dezelfde uitzonderingen. Ook hier is de onderworpenheidseis voor een disregarded LLC moeilijk te halen, zodat meestal de substance-route of een opbrengst die buiten Hongkong blijft het werk moet doen. En denk je na over de Amerikaanse keuze voor corporation, regel die dan ruim vóór een verkoop. Die keuze werkt hooguit 75 dagen terug, en een wijziging van de kwalificatie vlak voor een verkoop roept eigen vragen op.

10. Wat je regelt vóór de eerste winst

De LLC's die problemen geven, hebben meestal hetzelfde verhaal: de structuur werd gekozen omdat de LLC in de VS transparant is, en niemand vroeg zich af hoe dat eruitziet vanuit het land waar de eigenaar woont of waar de moedervennootschap zit. Bij de structuren die wel werken, is aan het begin een korte lijst vragen beantwoord.

Per betrokken land: is de LLC daar een vennootschap, waar is zij gevestigd, en is wat eruit komt vrijgesteld? Aan de Amerikaanse kant: zijn de jaarlijkse Form 5472-aangiften op orde, en heeft de LLC een Amerikaans bedrijf, nu of zodra er voorraad in de VS ligt? Over de keuze voor corporation: is dat een bewuste beslissing van vóór de eerste winst, waarbij de Amerikaanse kosten van 21% en de bronbelasting op dividend zijn afgewogen tegen de zekerheid die het oplevert, met die vijf jaar in het achterhoofd? Over het bestuur: vallen de beslissingen in het land waar de LLC gevestigd hoort te zijn, is dat vastgelegd, en klopt dat met het standpunt dat je elders inneemt? Bij een moedervennootschap in Hongkong: op welke uitzondering leun je, en lopen de geldstromen daar ook echt naar? En is een verkoop binnen een paar jaar denkbaar: is dit alles dan nu al geregeld, en niet pas tijdens het due diligence-onderzoek van de koper?

Een Amerikaanse LLC is een flexibel en goedkoop vehikel, en in de juiste structuur doet het precies wat het belooft. De fout is aannemen dat het Amerikaanse antwoord het enige antwoord is. Houd je een LLC vanuit de VAE, Hongkong of elders, of sta je op het punt er een op te richten, dan denken wij graag met je mee, het liefst voordat de kwalificatie voor je wordt bepaald.

---

by Taxboutiq

Belastingplan 2027: wat verandert er voor ondernemers, DGA's en wie over de grens werkt

Het koffertje is weer geopend, en zoals elk jaar volgt daarna dezelfde stortvloed. Binnen een dag liggen er tientallen samenvattingen van het Belastingplan, waarin de accijns op bier met evenveel gewicht wordt behandeld als de heffing in box 2. Wie een onderneming drijft, er een houdt via een holding, of over de grens woont en werkt, heeft aan die volledigheid weinig. Die wil twee dingen weten: welke maatregelen raken mij, en bij welke daarvan maakt het uit of ik vóór of ná 1 januari in beweging kom.

Het Belastingplan 2027 is geen jaar van grote hervormingen. Het is een jaar van snoeien: een reeks oude aftrekposten voor zelfstandigen wordt afgebouwd, een paar faciliteiten worden bevroren in plaats van geïndexeerd, en een aantal rechterlijke uitspraken wordt in de wet vastgelegd. Maar tussen het snoeiwerk zitten een paar écht bruikbare veranderingen, van een innovatieboxforfait dat verviervoudigt tot een step-up voor aandeelhouders van vennootschappen die naar Nederland verhuizen. In deze blog zetten we op een rij wat er voor ondernemers, DGA's en grensoverschrijdend actieve belastingplichtigen toe doet, en waar de timing het verschil maakt. Geen uitputtende opsomming van elk voorstel dus, maar een praktisch overzicht van wat vóór de jaarwisseling op je agenda hoort.

Inhoudsopgave

1. Tarieven en heffingskortingen: bovenin iets meer, onderin iets minder

2. Innovatiebox: het forfait wordt vier keer zo groot

3. IB-ondernemers: drie aftrekposten gaan de deur uit

4. Aandelenopties bij start-ups en scale-ups: pas belast bij verkoop, en dan over 65%

5. Fusie en splitsing: het driejaarsvermoeden verdwijnt

6. Lenen bij je eigen bv: de erfregeling gerepareerd

7. Vastgoed: overdrachtsbelasting op de tweede woning naar 7%

8. Werkgevers: kilometers, pensioen en de werkkostenregeling

9. Internationaal: een step-up bij aankomst, en de 30%-regeling wordt 27%

10. Wat je vóór 1 januari regelt, en wat je juist laat liggen

1. Tarieven en heffingskortingen: bovenin iets meer, onderin iets minder

De box 1-tarieven voor wie nog geen AOW ontvangt schuiven met de gebruikelijke kleine stapjes. De eerste schijf loopt naar verwachting tot € 39.247 tegen 36,23%, de tweede tot € 78.426 tegen 38,16%, en daarboven blijft het 49,50%. Vergeleken met 2026 is dat in de eerste twee schijven ongeveer een half procentpunt meer, deels gecompenseerd door een iets langere eerste schijf. Voor de meeste werknemers en voor de DGA op een gebruikelijk loon is het netto-effect bescheiden.

De heffingskortingen bewegen de andere kant op. De algemene heffingskorting stijgt naar maximaal € 3.154 en de arbeidskorting naar € 5.929, beide hoger dan in 2026. De inkomensafhankelijke combinatiekorting voor werkende ouders daalt juist, naar € 2.918, en staat nu officieel op een afbouwpad dat in 2035 eindigt met afschaffing. Wie er structureel op rekent, kan die korting beter niet meer als vast gegeven inboeken.

Eén eerder genomen besluit landt dit jaar ook. De zelfstandigenaftrek daalt opnieuw, van € 1.200 naar € 900. Op zichzelf een klein bedrag. In samenhang met paragraaf 3 is het onderdeel van een duidelijke lijn: het fiscale verschil tussen een eenmanszaak en een werknemer wordt aftrekpost voor aftrekpost dichtgeschroefd.

2. Innovatiebox: het forfait wordt vier keer zo groot

De innovatiebox belast winst uit zelf ontwikkelde immateriële activa tegen 9% in plaats van het gewone vennootschapsbelastingtarief. Voor kleinere bedrijven was het tarief nooit het probleem, de administratie wel: winst toerekenen aan een specifiek activum is duur, en bij enkele tienduizenden euro's kwalificerende winst verdiende die exercitie zichzelf zelden terug. Het forfait bestond als alternatief, maar het plafond lag zo laag dat bijna niemand er moeite voor deed.

Dat verandert. Wie voor het forfait kiest, mag 25% van de winst aanmerken als innovatiewinst, en het maximumbedrag dat zo in de box kan vallen gaat van € 25.000 naar € 100.000 per jaar en per belastingplichtige. Het forfait geldt in het jaar waarin het activum ontstaat en in de twee jaren daarna. Voor een softwarebedrijf, een productontwikkelaar of een ingenieursbureau met een bescheiden octrooiportefeuille wordt een theoretische regeling daarmee een echte.

Twee dingen om in het oog te houden. Het forfait vervangt de gewone toerekening, dus bij grotere innovatiewinsten kan de volledige berekening alsnog gunstiger uitpakken. En hoort je groep onder de wereldwijde minimumbelasting, weet dan dat de innovatiebox niet onder de nieuwe veiligehavenregel voor stimuleringsregelingen valt, omdat die het inkomen volgt en niet de investering. In die situatie kan het 9%-tarief elders tot bijheffing leiden.

3. IB-ondernemers: drie aftrekposten gaan de deur uit

De startersaftrek is feitelijk verdwenen. Hij zakt op 1 januari 2027 van € 2.123 naar een symbolische € 10 en wordt in 2028 helemaal afgeschaft, zonder overgangsrecht voor wie al vóór 2027 is gestart. De willekeurige afschrijving voor starters stopt ook in 2028, en de startersaftrek bij arbeidsongeschiktheid volgt in 2029.

Twee andere aftrekposten worden ingezet als dekking voor iets anders. De meewerkaftrek, voor ondernemers van wie de partner onbetaald meewerkt, en de stakingsaftrek, die bij het stoppen een deel van de stakingswinst buiten de heffing houdt, worden eerst met ongeveer driekwart verlaagd en drie jaar later afgeschaft. De stakingsaftrek gaat van maximaal € 3.630 naar € 908. Rekende je daarop bij een geplande bedrijfsbeëindiging, dan is het de moeite waard om de timing daarvan nog eens tegen het licht te houden.

Samen met de krimpende zelfstandigenaftrek is de boodschap ondubbelzinnig. De resterende fiscale voordelen van de eenmanszaak worden uitgefaseerd, en voor een groeiende onderneming verdient de vergelijking met een bv een frisse blik in plaats van een overgeërfde aanname.

4. Aandelenopties bij start-ups en scale-ups: pas belast bij verkoop, en dan over 65%

Dit is de maatregel die met de vorige drie wordt betaald, en voor oprichters en hun eerste medewerkers is hij substantieel. Nu wordt een werknemer die aandelenopties krijgt in de regel belast zodra de aandelen verhandelbaar worden, of desgewenst al bij uitoefening, over de volle waarde van het voordeel. Dat levert het bekende probleem op: een aanslag over papieren vermogen terwijl er nog geen euro is ontvangen.

Voor werknemers van kwalificerende start-ups en scale-ups verschuift het heffingsmoment naar de daadwerkelijke verkoop van de aandelen, en wordt slechts 65% van het voordeel tot het loon gerekend. De belasting volgt dus het geld, en tegen een aanmerkelijk lagere effectieve druk. De regeling is beoogd vanaf 2027 en kent voorwaarden, waaronder in beginsel minimaal twee jaar tussen toekenning en verkoop.

Het overgangsrecht is ongewoon ruim en het vermelden waard voor iedereen die recent opties heeft toegekend. Opties die op of na 17 april 2025 zijn toegekend en eind 2026 nog niet in de loonbelasting zijn betrokken, kunnen onder de nieuwe regeling worden gebracht, mits de vereiste beschikking uiterlijk 31 december 2027 is aangevraagd. Heb je een start-up met een optieplan, dan is dat een datum voor de agenda.

5. Fusie en splitsing: het driejaarsvermoeden verdwijnt

Bij een bedrijfsfusie of splitsing hoeft niet direct te worden afgerekend, zolang de reorganisatie niet vooral is gericht op het ontgaan of uitstellen van belasting. Tot nu toe zat daar een vermoeden aan vast: wie een betrokken vennootschap binnen drie jaar aan een onafhankelijke koper verkocht, moest zelf aantonen dat er zakelijke redenen waren. De Hoge Raad oordeelde dat die omkering van de bewijslast in strijd is met het Europese recht, en het vermoeden wordt nu geschrapt. De inspecteur moet voortaan zelf een begin van bewijs leveren voordat de faciliteit ter discussie kan komen.

Inhoudelijk is dat goed nieuws, maar er zit een praktisch verlies aan vast. Omdat het vermoeden niet meer bestaat, geeft de Belastingdienst ook geen zekerheid vooraf meer specifiek over een verkoop binnen drie jaar. De inspecteur kan een reorganisatie op de gewone gronden blijven bestrijden. De bewijslast verschuift dus, maar de noodzaak van een goed gedocumenteerde zakelijke reden verdwijnt niet, en een stevig dossier wordt eerder belangrijker, juist omdat er geen formele ruling meer is om achter te schuilen.

6. Lenen bij je eigen bv: de erfregeling gerepareerd

Een DGA die meer dan € 500.000 van zijn eigen vennootschap heeft geleend, wordt geacht over het meerdere een dividend te ontvangen. Die regel bestaat inmiddels een paar jaar. Waar de huidige tekst niet goed mee omging, was overlijden. Bij geërfde aandelen kunnen reguliere voordelen die binnen 24 maanden na het overlijden worden ontvangen onder voorwaarden buiten box 2 blijven, waarbij de verkrijgingsprijs omlaag gaat. Toegepast op het fictieve dividend over de bovenmatige schuld gaf dat een vreemd resultaat: de uitzondering gold, maar het maximumbedrag van € 500.000 steeg niet mee, zodat het jaar daarna dezelfde schuld opnieuw heffing opleverde.

Die samenloop wordt uitgesloten. Voor nalatenschappen met zowel aandelen als een forse schuld aan de vennootschap betekent dat in de praktijk dat de box 2-heffing over het bovenmatige deel direct verschuldigd kan zijn, in plaats van tussen jaren heen en weer te worden geschoven. Wie een grote rekening-courantschuld bij zijn holding heeft, doet er goed aan dit niet alleen in de jaarlijkse aangifte te bekijken, maar ook in zijn estate planning.

7. Vastgoed: overdrachtsbelasting op de tweede woning naar 7%

Het algemene woningtarief in de overdrachtsbelasting voor woningen die de koper niet zelf als hoofdverblijf gaat gebruiken, daalt van 8% naar 7%. Dat raakt huurwoningen, tweede woningen en vakantiehuizen, en het doel is uitgesproken: beleggen in huurwoningen weer aantrekkelijker maken. Het reguliere tarief van 10,4% voor niet-woningen, het 2%-tarief voor de eigen bewoner en de startersvrijstelling blijven ongewijzigd.

Het timingpunt is voor de hand liggend, maar in de roes van een aankoop makkelijk over het hoofd gezien. Wil je een woning kopen die niet je hoofdverblijf wordt, en kan de overdracht redelijkerwijs na 1 januari 2027 plaatsvinden, dan scheelt dat een vol procentpunt van de koopsom. Op een appartement van € 600.000 is dat € 6.000 voor een paar weken later tekenen bij de notaris.

Twee maatregelen voor woningcorporaties maken dit hoofdstuk compleet: een nieuwe vrijstelling van overdrachtsbelasting voor overdrachten tussen corporaties van vastgoed dat voor diensten van algemeen economisch belang wordt gebruikt, en een uitzondering voor corporaties op de generieke renteaftrekbeperking in de vennootschapsbelasting. Beide zijn sectorspecifiek en raken de particuliere belegger niet.

8. Werkgevers: kilometers, pensioen en de werkkostenregeling

De onbelaste kilometervergoeding stijgt van € 0,23 naar € 0,25, en dat met terugwerkende kracht tot 1 januari 2026, waarmee een eerder beleidsbesluit in de wet komt. Werkgevers zijn niet verplicht het te vergoeden, en wie de verhoging over heel 2026 wil toepassen moet dat wel met het personeel afspreken. Dezelfde € 0,25 geldt voor de aftrekbare reiskosten van ondernemers en voor een paar forfaits in de persoonsgebonden aftrek.

De werkkostenregeling krijgt wat meer lucht: de vrije ruimte over de eerste € 400.000 van de loonsom gaat van 2% naar 2,16%, daarboven blijft het 1,18%. Daar staat tegenover dat de gerichte vrijstelling voor personeelskorting op eigen producten, tot 20% en maximaal € 500 per werknemer per jaar, wordt afgeschaft. Die korting mag nog steeds worden gegeven, maar gaat dan van de vrije ruimte af, en veel werkgevers zullen merken dat de twee wijzigingen elkaar grotendeels opheffen.

De stilste maatregel in dit hoofdstuk kan op termijn de duurste blijken. De aftoppingsgrens voor fiscaal gefaciliteerde pensioenopbouw, € 137.800 in 2026, wordt van 2027 tot en met 2032 niet geïndexeerd. Zes jaar loonstijging trekt een gestaag groeiende groep hogere inkomens boven die grens, en daarboven kan geen pensioen in de tweede pijler of lijfrente in de derde pijler meer met belastingvoordeel worden opgebouwd. Voor de DGA die zijn eigen pensioen regelt, verandert het rekensommetje mee.

9. Internationaal: een step-up bij aankomst, en de 30%-regeling wordt 27%

De meest welkome internationale maatregel herstelt een oude onrechtvaardigheid. Verplaatst een buitenlandse vennootschap haar werkelijke leiding naar Nederland, dan wordt een in het buitenland wonende aandeelhouder met een aanmerkelijk belang hier belastingplichtig in box 2. Tot nu toe gold daarbij de historische kostprijs als verkrijgingsprijs, zodat Nederland ook waardegroei kon belasten die al lang vóór het ontstaan van enig Nederlands heffingsrecht was opgebouwd. Voortaan wordt de verkrijgingsprijs gesteld op de waarde in het economische verkeer op het moment van de verplaatsing, en wordt alleen de waardeverandering daarna nog hier belast. De step-up geldt niet als de aandeelhouder al eerder buitenlands belastingplichtig was voor dat belang, en voor terugkeer naar Nederland komen nog aparte regels. Een goed onderbouwde waardering op de datum van verplaatsing wordt essentieel, want zonder die kun je later niet aantonen welk deel van een winst buiten de Nederlandse heffing valt.

Voor uit het buitenland aangetrokken medewerkers gaan eerder aangenomen wijzigingen nu echt gelden. Vanaf 2027 wordt de 30%-regeling een 27%-regeling en gaan de salarisnormen omhoog. Wie uiterlijk eind 2023 instroomde, behoudt 30% en de oude geïndexeerde normen. Wie in 2024 kwam, gaat wel naar 27% maar houdt de oude salarisnorm. Ook het overgangsrecht voor de partiële buitenlandse belastingplicht, waarmee expats hun buitenlandse vermogen buiten box 3 konden houden, loopt eind 2026 af. Heb je mensen op de regeling in dienst, of zit je er zelf op, dan ziet 2027 er anders uit dan 2026 en hoort de salarisadministratie dat vanaf de eerste maand te laten zien.

Drie punten voor groepen en beleggers. Ten eerste krijgt de wereldwijde minimumbelasting vier binnen de OESO afgesproken veiligehavenregels, die de bijheffing voor een land op nihil stellen als aan de voorwaarden is voldaan, waaronder een vereenvoudigde berekening en een regel voor groepen met een moeder in een land met een gelijkwaardig stelsel, waarbij vooral aan de Verenigde Staten wordt gedacht. Delen daarvan werken terug tot eind 2025. Ten tweede krijgen beleggers die via een buitenlands beleggingsfonds in Nederlandse aandelen zitten een wettelijk recht op teruggaaf van dividendbelasting die vanaf 2027 wordt ingehouden, in navolging van een arrest van de Hoge Raad uit 2024, met vijf jaar om te claimen en drie jaar voor lichamen. Ten derde wordt voor vennootschappen die het valutarisico op een buitenlandse deelneming afdekken en dat resultaat onder de deelnemingsvrijstelling brengen, het deel dat via het renteverschil al in de afdekking was ingeprijsd belast vanaf boekjaren die in 2027 beginnen. Voor afdekkingen die vóór 15 september 2026 waren goedgekeurd of aangevraagd blijft het oude recht gelden tot en met 2027.

10. Wat je vóór 1 januari regelt, en wat je juist laat liggen

Een Belastingplan is een lijst voorstellen tot het parlement heeft gestemd, en details kunnen de komende maanden nog verschuiven. Maar de richting is helder genoeg om op te handelen, en de agenda valt vanzelf in drie groepen uiteen.

Regel het vóór de jaarwisseling als je een bedrijfsfusie of splitsing voorbereidt en zekerheid wilt over een mogelijke verkoop binnen drie jaar, want die mogelijkheid verdwijnt. Controleer of bestaande afdekkingen op buitenlandse deelnemingen vóór 15 september waren goedgekeurd of aangevraagd, want dat bepaalt of je de oude behandeling tot en met 2027 houdt. Zit je op de 30%-regeling, of heb je mensen in dienst die erop zitten, reken dan nu uit wat 27% en de hogere salarisnorm voor de loonstroken van 2027 betekenen, en vergeet niet dat de partiële buitenlandse belastingplicht afloopt. En heb je nog planbare zorgkosten, dan is 2027 het laatste jaar waarin die aftrek bestaat.

Wacht tot na 1 januari als je een woning koopt die je niet zelf gaat bewonen, want de overdrachtsbelasting gaat een punt omlaag. Overweeg hetzelfde bij energiebesparende investeringen van de Energielijst, waar de aftrek stijgt van 40% naar 45,5% voor verplichtingen die in 2027 worden aangegaan. En heb je een optieplan bij een start-up, doe dan vooral niets overhaast: opties die sinds 17 april 2025 zijn toegekend en eind 2026 nog onbelast zijn, kunnen naar de nieuwe regeling, mits de beschikking op tijd wordt aangevraagd.

Tot slot twee structuurvragen in plaats van deadlines. Drijf je een eenmanszaak met een groeiende winst, dan maakt het gestage verdwijnen van aftrekposten het de moeite waard om de vergelijking met een bv opnieuw te maken, met de cijfers van 2027. En ben je een buitenlandse aandeelhouder die overweegt de leiding van een vennootschap naar Nederland te verplaatsen, dan neemt de nieuwe step-up het grootste bezwaar van tafel, mits je de waarde op de verhuisdatum vastlegt. Over allebei denken wij graag met je mee, het liefst voordat de kalender omslaat.

---

by Taxboutiq

Bestuurder over de grens: waar wordt je beloning belast?

Je woont in Nederland en wordt gevraagd voor het bestuur van een vennootschap in Londen, Dubai of Milaan. Of andersom: je bent verhuisd naar het buitenland en zit nog altijd in het bestuur van je eigen Nederlandse bv, waar je om de paar weken even binnenvliegt. In beide gevallen komt er een vergoeding binnen, en in beide gevallen is de reflex hetzelfde: dat wordt belast als gewoon salaris, dus daar waar je het werk hebt gedaan, met de vertrouwde 183-dagenregel erbij. Die reflex zit er vaker naast dan goed.

Belastingverdragen zetten bestuurders in een eigen hokje, en de regels daar lopen precies andersom dan die voor werknemers. De gevolgen zijn praktisch en soms kostbaar: een vergoeding kan volledig belast zijn in een land waar je nooit een voet hebt gezet, een functie die jij als bestuursfunctie ziet blijkt er fiscaal geen te zijn, en sinds 2023 levert een bestuurszetel in een laagbelastend land een Nederlandse inwoner niets meer op. In deze blog lees je wie er fiscaal bestuurder is, wat er gebeurt als je twee petten draagt, hoe Nederland dubbele heffing voorkomt en waar de echte risico's zitten. Geen volledig juridisch handboek dus, maar een praktisch overzicht waarmee je gericht met je adviseur in gesprek kunt, liefst voordat de eerste vergoeding is uitbetaald.

Inhoudsopgave

1. Waarom een bestuurder voor het verdrag geen werknemer is

2. Wie is bestuurder? De benoeming telt, niet het visitekaartje

3. Twee petten: het bestuurswerk en het gewone werk

4. De splitsing in de praktijk, en wie hem moet bewijzen

5. Je woont in Nederland, je zit in een buitenlands bestuur: sinds 2023 verrekenen, niet vrijstellen

6. Je woont in het buitenland en bestuurt een Nederlandse bv

7. De DGA met twee petten en het gebruikelijk loon

8. Het verborgen risico: de vennootschap verhuist met je mee

9. Sociale zekerheid loopt over een ander spoor

10. Zo houd je het beheersbaar

1. Waarom een bestuurder voor het verdrag geen werknemer is

Voor gewoon loon uit dienstbetrekking vertrekken verdragen vanuit het land waar het werk fysiek wordt gedaan. Het woonland houdt het heffingsrecht alleen als je daar minder dan 183 dagen werkt en de kosten niet bij een lokale werkgever neerslaan. Daarom houden grensoverschrijdende werknemers een reiskalender bij: elke dag telt.

Voor bestuurdersbeloningen kent het verdrag een aparte bepaling, en die draait de logica om. De beloning die iemand ontvangt in zijn hoedanigheid van bestuurder mag worden belast in het land waar de vennootschap is gevestigd. Waar de bestuursvergaderingen plaatsvinden doet er niet toe, en waar je ze hebt voorbereid ook niet. Een inwoner van Nederland in het bestuur van een Duitse GmbH is voor die vergoeding belast in Duitsland, ook als elke vergadering via een videoverbinding vanuit een werkkamer in Utrecht verloopt. Er is geen 183-dagenregel en er is geen eis dat je het land ooit binnenkomt.

De gedachte erachter is dat bestuurswerk zich nauwelijks laat plaatsen, zodat het verdrag het vastknoopt aan het enige dat wel vastligt: de vennootschap. Het gevolg is dat dezelfde werkdag op twee totaal verschillende plekken belast kan zijn, afhankelijk van de pet die je op had toen je hem maakte. Daarom zijn de vragen in de volgende drie paragrafen beslissend.

2. Wie is bestuurder? De benoeming telt, niet het visitekaartje

In de Nederlandse rechtspraak is het begrip formeel. Je bent bestuurder voor het verdrag als je volgens het vennootschapsrecht dat op die vennootschap van toepassing is tot statutair bestuurder bent benoemd, en alleen dan. De Hoge Raad legde dat in 1999 vast en bevestigde het in april 2023, in een zaak over een manager van vennootschappen in Brazilië en Argentinië die ze feitelijk leidde maar nooit formeel in het bestuur was benoemd. Zijn beloning viel niet onder het bestuurdersartikel, en de bijbehorende voorkoming kon hij vergeten.

De regel snijdt aan twee kanten. Een titel als "managing director" of "CEO" op je kaartje maakt je geen bestuurder als de aandeelhouders je nooit hebben benoemd, zodat de vergoeding gewoon loon blijft en de werkdagen tellen. Omgekeerd brengt een formele benoeming je onder het bestuurdersartikel, ook als de bestuurstaak in werkelijkheid bescheiden is en je het grootste deel van je tijd aan operationeel werk besteedt.

Het maakt ook uit wat "bestuurder" in het betreffende land betekent. Verdragen kijken naar het vennootschapsrecht van het land van de vennootschap om te bepalen wie in haar bestuur zit, en sommige verdragen verruimen het begrip bij protocol. Wat voor deze eerste vraag níet telt, is de inhoud van wat je doet. Die vraag wordt beantwoord door het benoemingsbesluit en het handelsregister, en door niets anders.

3. Twee petten: het bestuurswerk en het gewone werk

Ben je eenmaal formeel bestuurder, dan opent zich de tweede vraag: is alles wat je van de vennootschap ontvangt een bestuurdersbeloning? De verdragstekst zegt dat het artikel ziet op beloningen die je in je hoedanigheid van bestuurder ontvangt. Het officiële commentaar bij het modelverdrag trekt de grens uitdrukkelijk: beloningen voor andere functies, bijvoorbeeld als gewone werknemer, adviseur of consultant, vallen onder het arbeidsartikel. De bestuurdersstatus zuigt niet al het andere inkomen van die persoon naar zich toe. Van een aanzuigende werking is geen sprake.

Nederlandse rechters passen dat onderscheid ook toe. In juni 2023 oordeelde het Hof in 's-Hertogenbosch over een Nederlandse DGA die naar Italië was verhuisd en zowel zijn bestuurszetel als zijn operationele baan bij zijn Nederlandse bv had gehouden. Het hof splitste de beloning zelf. De bestuurstaak, die bestond uit het vaststellen van de jaarrekening en het bijwonen van de aandeelhoudersvergadering, waardeerde het op € 3.000 per jaar. De rest gold als gewoon loon, en dat loon was in Nederland alleen belast voor de ongeveer twintig dagen die hij hier daadwerkelijk had gewerkt, een twaalfde van het totaal.

Die uitspraak is leerzaam voor iedereen met een dubbelrol. Het bestuursdeel van een meewerkende bestuurder is vaak klein, want een vennootschap besturen kost veel minder tijd dan haar runnen. De rest volgt de gewone regels, en dus het land waar het werk fysiek wordt gedaan. Voor een bestuurder die in het buitenland woont en grotendeels van daaruit werkt, zit in dat verschil het grootste deel van de belastingrekening.

4. De splitsing in de praktijk, en wie hem moet bewijzen

Hier begint het praktische probleem. Betaalt een vennootschap één ongedeeld bedrag aan iemand die zowel bestuurder als werknemer is, dan legt vaste rechtspraak de bewijslast bij de bestuurder: hij moet aannemelijk maken welk deel in welke hoedanigheid is verdiend. Lukt dat niet overtuigend, dan wordt het hele bedrag als bestuurdersbeloning behandeld. Meerdere belastingplichtigen zijn precies daarop gestrand: één gemengde beloning, een contract dat leest als een bestuurderscontract, en geen zichtbaar bewijs van afzonderlijk werk.

Het papier beslist meer dan mensen denken. In maart 2023 oordeelde het Hof Den Haag op de tekst van de arbeidsovereenkomst zelf en merkte het de volledige beloning aan als bestuurdersbeloning, omdat het contract de rollen niet uit elkaar hield. Het eigen beleid van de Belastingdienst zegt al sinds 1990 dat het etiket niet beslist maar de feitelijke functies, en dat beginsel werkt twee kanten op: de inhoud kan een slordig contract redden, maar kan een keurig contract dat niet wordt nageleefd net zo goed onderuithalen.

Twee valkuilen verdienen een aparte vermelding. De eerste is de managementovereenkomst. Levert je persoonlijke holding diensten aan een werkmaatschappij en staat in die overeenkomst dat de holding "tot bestuurder wordt benoemd", dan volgt volgens de Hoge Raad in 2004 de hele managementvergoeding het bestuurdersartikel. Een dienstverleningsovereenkomst voor operationeel werk moet diensten beschrijven en verder niets. De tweede is de eis dat de vergoeding daadwerkelijk ten laste van de betreffende vennootschap komt. Een algemene doorbelasting binnen het concern is niet genoeg om een betaling onder het bestuurdersartikel van een verdrag te brengen, dus waar het geld vandaan komt en hoe er wordt gefactureerd weegt even zwaar als wat er in het contract staat.

5. Je woont in Nederland, je zit in een buitenlands bestuur: sinds 2023 verrekenen, niet vrijstellen

Woon je in Nederland, dan wordt je wereldinkomen hier belast en moet Nederland dubbele heffing over de buitenlandse bestuurdersbeloning voorkomen. Voor gewoon buitenlands loon gebruikt Nederland doorgaans de vrijstellingsmethode met progressievoorbehoud: het buitenlandse inkomen gaat eruit, het buitenlandse tarief is feitelijk het eindtarief, en een laag tarief daar betekent een lage druk in totaal.

Voor bestuurdersbeloningen kiest het Nederlandse verdragsbeleid al tientallen jaren juist voor de verrekeningsmethode. De buitenlandse vergoeding blijft in de Nederlandse grondslag en de buitenlandse belasting gaat van de Nederlandse belasting af. Het resultaat is dat je altijd minimaal het Nederlandse tarief betaalt. De reden staat gewoon in de beleidsstukken: bestuurdersbeloningen dreigen nergens belast te worden, omdat het land van de vennootschap werk buiten zijn grenzen soms niet belast of bestuurders een gunstig regime biedt, en de verrekeningsmethode dicht dat gat.

Jarenlang verzachtte een goedkeuring dit. Een inwoner van Nederland kon toch de vrijstellingsmethode claimen voor een buitenlandse bestuurdersbeloning, mits die vergoeding in het andere land daadwerkelijk was belast en daar geen voordelig regime had genoten. De Hoge Raad paste die voorwaarde in september 2013 streng toe: een bestuurder die een deel van zijn beloning niet in de Verenigde Staten had aangegeven en er daar geen belasting over had betaald, kreeg de vrijstelling niet, en het hielp evenmin dat het voordeel naar Amerikaanse maatstaven op nihil zou zijn gewaardeerd. In juli 2022 is de goedkeuring helemaal ingetrokken, met ingang van 1 januari 2023. Sindsdien geldt de verrekeningsmethode zodra het verdrag die voorschrijft, en dat doen de meeste verdragen. In de praktijk betekent dit dat een bestuurszetel in een land met een laag of nultarief op bestuurdersbeloningen een Nederlandse inwoner geen besparing meer oplevert: het verschil wordt gewoon in Nederland bijbetaald.

6. Je woont in het buitenland en bestuurt een Nederlandse bv

Draai de situatie om en dezelfde regel werkt in het voordeel van de Nederlandse schatkist. Wie in het buitenland woont en statutair bestuurder is van een Nederlandse vennootschap, is in Nederland belast voor de bestuurdersbeloning, waar het werk ook wordt gedaan. Het Nederlandse recht kent een eigen bepaling die het bestuurderschap van een hier gevestigde vennootschap aanmerkt als in Nederland verrichte arbeid, zodat de vennootschap de vergoeding door de Nederlandse loonadministratie moet laten lopen en loonbelasting moet inhouden, ook als de bestuurder hier nooit komt.

Wat Nederland niet kan, is de andere pet belasten. De beloning voor operationeel werk dat dezelfde persoon in het buitenland verricht, valt onder het arbeidsartikel en blijft bij het land waar dat werk wordt gedaan, zoals de Bossche zaak uit paragraaf 3 laat zien. Voor een geëmigreerde bestuurder die de onderneming vanuit het buitenland blijft runnen, bepaalt de samenstelling van de beloning dus het grootste deel van de uitkomst, en is een realistische splitsing die vooraf is vastgelegd veel waard.

Niet alle verdragen volgen de modeltekst. Het verdrag met het Verenigd Koninkrijk staat het land van de vennootschap bijvoorbeeld alleen toe een bestuurdersbeloning te belasten voor zover die samenhangt met werk dat daar daadwerkelijk is verricht, waarmee de dagentelling via de achterdeur weer binnenkomt. Oudere verdragen, zoals het verdrag dat nog steeds voor Bosnië en Herzegovina geldt, bepalen bij protocol wie als bestuurder wordt aangemerkt. Lees dus eerst het verdrag dat echt van toepassing is voordat je van de standaardregel uitgaat.

7. De DGA met twee petten en het gebruikelijk loon

Een DGA die een aanmerkelijk belang heeft in een vennootschap waarvoor hij werkt, valt onder de gebruikelijkloonregeling, die in 2026 een norm van € 58.000 kent tenzij een lager loon aannemelijk wordt gemaakt. Een buitenlandse bestuurszetel zorgt hier voor een hardnekkig misverstand. De toets loopt per vennootschap. Een bestuurdersbeloning uit een buitenlandse vennootschap vult de norm bij de Nederlandse holding niet, en een Nederlands salaris dekt de buitenlandse vennootschap evenmin. Elke vennootschap waarin je een aanmerkelijk belang hebt en waarvoor je werkt, wordt op zichzelf beoordeeld.

Dat is van belang omdat een correctie onder de gebruikelijkloonregeling fictief loon is. Het wordt in Nederland volledig belast, en omdat geen enkel buitenland dat fictieve bedrag daadwerkelijk heeft belast, valt er niets te verrekenen. Het Nederlandse holdingsalaris verlagen omdat er een buitenlandse bestuurdersvergoeding bij is gekomen, is dus geen neutrale herschikking: het is een standpunt dat je moet onderbouwen met bewijs over de meest vergelijkbare dienstbetrekking, en als die onderbouwing faalt, landt de rekening volledig in Nederland.

De veilige route is elke vennootschap op of boven haar eigen norm houden en de buitenlandse vergoeding te laten zijn wat ze is: een extra beloning voor een extra rol. Zodra de twee tegen elkaar worden weggestreept, moet het dossier een flink stuk dikker zijn.

8. Het verborgen risico: de vennootschap verhuist met je mee

Het grootste risico in deze situaties zit vaak helemaal niet in de vergoeding. Een vennootschap is fiscaal gevestigd waar haar werkelijke leiding wordt uitgeoefend, en die leiding wordt uitgeoefend door de mensen die de kernbeslissingen nemen. Heeft een Nederlandse bv één bestuurder die naar Dubai is verhuisd en alles van daaruit regelt, dan is de vraag niet langer waar zijn bestuurdersbeloning wordt belast, maar of de bv zelf stilzwijgend inwoner van de Verenigde Arabische Emiraten is geworden. Omgekeerd geldt hetzelfde voor een buitenlandse vennootschap die door een inwoner van Nederland vanuit zijn werkkamer wordt geleid.

Moderne verdragen lossen een dubbele vestigingsplaats van vennootschappen steeds vaker op via onderling overleg tussen de twee belastingdiensten in plaats van met een vaste rangorde. Zolang die het niet eens zijn, heeft de vennootschap helemaal geen recht op verdragsvoordelen. Een discussie over een bestuurdersbeloning van € 30.000 kan zo uitgroeien tot een discussie over de vestigingsplaats van de hele vennootschap, haar winst en haar dividenden.

De remedie is niet ingewikkeld, maar ze moet wel echt zijn. Bestuursbesluiten worden genomen, en genotuleerd, in het land waar de vennootschap gevestigd hoort te zijn. Een tweede bestuurder die daar woont helpt. Periodiek fysiek aanwezig zijn voor bestuursvergaderingen is het vliegticket waard. En het contract van de bestuurder moet de splitsing tussen het besturen van de vennootschap en het dagelijkse werk weerspiegelen, en dat is precies hetzelfde document dat paragraaf 4 al van je vraagt.

9. Sociale zekerheid loopt over een ander spoor

Niets van het bovenstaande zegt iets over de premies, want de sociale zekerheid kent volledig eigen regels. Binnen de Europese Unie, en onder het protocol dat nu voor het Verenigd Koninkrijk geldt, is iemand in één land tegelijk verzekerd, en voor wie in twee landen werkt is dat in de regel het woonland als daar een substantieel deel van het werk wordt gedaan, en anders het land van de werkgever. Buiten die kaders beslissen bilaterale verdragen of gewoon het nationale recht.

Het gevolg kan zijn dat de belasting over een bestuurdersbeloning in het ene land verschuldigd is en de premies in het andere, en dat wie geen Nederlandse premies betaalt ook geen Nederlandse heffingskortingen krijgt. Valt het antwoord op Nederland, dan kan de buitenlandse vennootschap ineens Nederlandse loonadministratieverplichtingen voor de premies hebben zonder hier ook maar een bureau te hebben. Een A1-verklaring vóór de eerste betaling voorkomt de meeste verrassingen, en die is vooraf een stuk makkelijker te regelen dan achteraf te repareren.

10. Zo houd je het beheersbaar

De bestuurders die in de problemen komen, vertonen steeds hetzelfde patroon: één contract, één ongedeelde vergoeding, geen vastlegging van waar de besluiten vielen, en een woonplaats die veranderde zonder dat iemand de afspraken opnieuw bekeek. Wie er geen last van heeft, heeft meestal een handvol eenvoudige dingen geregeld.

Er ligt een formeel benoemingsbesluit, zodat de eerste vraag nooit ter discussie staat. Er zijn aparte overeenkomsten voor aparte rollen, en de dienstverleningsovereenkomst voor het operationele werk beschrijft diensten zonder één woord over bestuur of benoeming. De bestuurdersvergoeding staat in verhouding tot wat het bestuur werkelijk doet, en wordt betaald en gefactureerd door de juiste vennootschap. Er wordt een werkdagenlogboek bijgehouden, want onder verschillende verdragen tellen de dagen nog altijd voor het arbeidsdeel en onder sommige zelfs voor de bestuurdersbeloning. Bestuursvergaderingen worden in het juiste land genotuleerd. Elke vennootschap waarin een aanmerkelijk belang wordt gehouden, doorstaat haar eigen gebruikelijkloontoets. En waar de bedragen ertoe doen, wordt de Belastingdienst vooraf om zekerheid over de splitsing gevraagd, in plaats van die achteraf te verdedigen.

Een bestuurszetel over de grens is een normaal onderdeel van een internationale loopbaan, en de regels zijn goed te hanteren zodra je weet dat bestuurders en werknemers in verschillende hoofdstukken van het verdrag wonen. Sta je op het punt een zetel in het buitenland te aanvaarden, of ben je verhuisd en bestuur je hier nog een vennootschap, dan denken wij graag met je mee, het liefst voordat de eerste vergoeding wordt betaald en niet nadat de eerste aanslag op de mat ligt.

---

by Taxboutiq

0% in een free zone in Dubai: wanneer je inkomen echt kwalificeert

Het verhaal komt op elk ondernemersborrel wel een keer voorbij. Je zet een vennootschap op in een free zone in Dubai of een van de andere emiraten, binnen een paar weken ligt de licentie er, en vanaf dat moment betaal je 0% belasting over de winst. Helemaal onzin is dat niet. Het nultarief bestaat echt, het staat gewoon in de Emiraatse vennootschapsbelasting, en duizenden bedrijven passen het jaar in jaar uit toe.

Wat er in dat verhaal steevast ontbreekt, is het deel waar het op aankomt. Die 0% hangt namelijk niet aan je vennootschap, maar aan je inkomen, en dan alleen aan het deel dat kwalificeert. Over de rest betaal je 9%, en één misser kost je de status niet voor dat jaar maar voor vijf jaar achter elkaar. In deze blog lees je wat qualifying income werkelijk is, welke voorwaarden eronder liggen, waarom je per geldstroom moet toetsen en waar het in de praktijk het vaakst misgaat. Geen volledig juridisch handboek dus, maar een praktisch overzicht waarmee je gericht met je adviseur in gesprek kunt, het liefst voordat de structuur er staat.

Inhoudsopgave

1. Wat die 0% werkelijk inhoudt

2. Vijf voorwaarden tegelijk, en één misser kost vijf jaar

3. Substance: het echte werk moet in de zone gebeuren

4. Qualifying income: vier routes, en je toetst per geldstroom

5. Leveren aan een andere free zone-vennootschap: wie is de echte afnemer?

6. Lever je buiten de zone, dan telt alleen de lijst

7. Inkomen uit intellectueel eigendom: zelden voor het volle pond

8. De de-minimisgrens: hoe een bureaustoel je vijf jaar kost

9. Waar het in de praktijk stukloopt

10. Zo houd je de nul overeind

1. Wat die 0% werkelijk inhoudt

Een vennootschap die in een free zone is geregistreerd, heet in de Emiraatse wet een free zone person. Voldoet zij aan alle voorwaarden, dan wordt zij een qualifying free zone person, en die status levert geen één tarief op maar twee: 0% over de qualifying income en 9% over het belastbare inkomen dat daar niet onder valt. Er is dus geen vrijstelling voor de vennootschap als geheel. Het tarief volgt het inkomen, en daarom draait de hele exercitie om de vraag in welk hokje je omzet terechtkomt.

Niet iedereen kan trouwens free zone person zijn. Het moet gaan om een rechtspersoon die in een free zone is opgericht, gevestigd of geregistreerd, waarbij ook een daar geregistreerde branch meetelt. Een natuurlijk persoon valt erbuiten. En een vennootschap die ergens anders is opgericht en alleen maar vanaf een adres in de zone wordt bestuurd, valt er eveneens buiten. Dat is een antimisbruikbepaling, en die is goed om te kennen voordat je in een structuur stapt die daarop leunt.

Ook belangrijk: met het nultarief sta je niet buiten het systeem. Een qualifying free zone person blijft belastingplichtig. Je registreert je voor de vennootschapsbelasting, je dient binnen negen maanden na afloop van het boekjaar aangifte in, en je stelt een gecontroleerde jaarrekening op, hoe klein de onderneming ook is. Niets betalen en niets indienen zijn twee heel verschillende dingen, en het tweede kost je de status.

2. Vijf voorwaarden tegelijk, en één misser kost vijf jaar

De wet stelt vijf voorwaarden en die gelden naast elkaar. Je houdt voldoende substance aan in de Emiraten, je behaalt qualifying income, je hebt niet gekozen voor het reguliere regime, je voldoet aan het arm's length-beginsel en aan de verrekenprijsdocumentatie, en je voldoet aan wat de minister verder voorschrijft. Dat laatste bleken er twee te zijn: je niet-kwalificerende omzet blijft binnen de de-minimisgrens, en je stelt een gecontroleerde jaarrekening op.

Wat dit regime streng maakt, is de sanctie. Voldoe je op enig moment in een boekjaar aan één van die voorwaarden niet, dan ben je de status kwijt vanaf het begin van dat jaar én de vier jaren daarna. Vijf jaar dus, en dat repareer je niet meer door het in maand elf alsnog goed te doen. Automatisch terugkeren is er ook niet bij: na die vijf jaar word je opnieuw langs dezelfde meetlat gelegd.

Er bestaat overigens ook een bewuste uitweg. Je kunt ervoor kiezen om gewoon onder het reguliere regime te vallen. Je levert dan het nultarief in en krijgt er de dingen voor terug die een qualifying free zone person nu juist niet heeft: het 0%-schijfje over de eerste AED 375.000 belastbaar inkomen, small business relief, groepsfaciliteiten bij overdrachten en herstructureringen, verliesoverdracht en de mogelijkheid van een fiscale eenheid. Voor de meeste ondernemingen is dat een slechte ruil, want je geeft precies het tarief weg waarom je in de zone zit. Interessant wordt het pas als de qualifying income toch al marginaal is, of als de status niet langer te verdedigen valt.

3. Substance: het echte werk moet in de zone gebeuren

Substance is de voorwaarde die het vaakst sneuvelt, en de eis gaat verder dan een kantoorruimte en een visum. Je moet je kernactiviteiten, de handelingen waarmee je het geld feitelijk verdient, in de free zone zelf verrichten, met activa, gekwalificeerde vaste medewerkers en operationele kosten die passen bij elke afzonderlijke activiteit. Wat die kernactiviteiten zijn, verschilt per onderneming: bij een handelsbedrijf zitten ze in de inkoop en het dealen, bij een producent in de productie, bij een houdstermaatschappij in de beleggingsbeslissingen.

Aan "passend" hangt geen vast getal. Het is een glijdende schaal die meebeweegt met de aard, de omvang en de omzet van de activiteit, en dat werkt twee kanten op. Een houdster zonder personeel kan prima uit de voeten met een bescheiden kantoor en bestuursbesluiten die aantoonbaar in de zone worden genomen. Een handelsonderneming met serieuze omzet en één parttime administratieve kracht redt het niet. Heb je meerdere activiteiten, dan mag dezelfde medewerker niet voor twee daarvan worden meegeteld.

Uitbesteden mag, maar niet onbeperkt. Kernactiviteiten mag je uitbesteden aan een groepsmaatschappij of een derde binnen een free zone of designated zone, mits je aantoonbaar toezicht houdt. Voor kwalificerend intellectueel eigendom is de kring ruimer: iedereen in de Emiraten, en niet-gelieerde partijen daarbuiten. Twee dingen slopen de toets geruisloos. Activiteiten die via een vaste inrichting op het vasteland lopen, tellen niet mee voor de substance van de vennootschap in de zone. En een entiteit die alleen uitvoert wat een buitenlandse moeder beslist, verricht haar kernactiviteiten niet in de zone, hoe het organogram er ook uitziet.

Nog een detail waar goederenbedrijven op stuklopen. Voor distributie, en voor goederen die het land fysiek binnenkomen, heb je geen gewone free zone nodig maar een designated zone. Dat is een zone die ook voor de btw als zodanig is aangewezen, en lang niet elke free zone heeft die status. Check dat bij je eigen zone-autoriteit voordat de goederen gaan rijden.

4. Qualifying income: vier routes, en je toetst per geldstroom

Qualifying income kent vier categorieën. De eerste is inkomen uit transacties met een andere free zone person, zolang het niet uit een uitgesloten activiteit komt. De tweede is inkomen uit transacties met partijen buiten de zones, maar alleen voor zover het gaat om een activiteit die op de lijst van kwalificerende activiteiten staat. De derde is inkomen uit kwalificerend intellectueel eigendom, dat je niet volledig meeneemt maar via een formule berekent. De vierde is de restcategorie, en die kwalificeert alleen als je binnen de de-minimisgrens blijft.

Drie soorten inkomen vallen al af voordat je aan die categorieën toekomt. Inkomen dat toerekenbaar is aan een vaste inrichting, op het vasteland of in het buitenland, is nooit qualifying income. Inkomen uit onroerend goed evenmin, met als smalle uitzondering commercieel vastgoed in een free zone bij een transactie met een andere free zone person. En inkomen uit intellectueel eigendom dat buiten het kwalificerende IP-regime valt, telt ook niet mee.

Het gevolg daarvan wordt het vaakst over het hoofd gezien: dit is geen alles-of-nietstoets op vennootschapsniveau. Je toetst elke geldstroom apart, op de wederpartij én op de activiteit die eronder ligt. Eén vennootschap kan in hetzelfde jaar huuropbrengsten hebben die kwalificeren, servicevergoedingen die kwalificeren en één adviesfactuur aan een klant op het vasteland die dat niet doet. Dat achteraf uit elkaar peuteren, uit een boekhouding die daar nooit op is ingericht, is een stuk lastiger dan de stromen meteen apart wegschrijven.

5. Leveren aan een andere free zone-vennootschap: wie is de echte afnemer?

Inkomen uit een transactie met een andere free zone person kwalificeert alleen als die ander ook echt de begunstigde is van het goed of de dienst. De omschrijving is bewust simpel gehouden: begunstigde is degene die het recht heeft het geleverde te gebruiken en ervan te genieten, en die niet contractueel of wettelijk verplicht is het aan een ander door te leveren. Een doorgeefluik, een agent of een nominee valt dus af, en de rekening daarvoor landt bij jou als verkoper, niet bij hen.

Het onderscheid is subtieler dan het lijkt. Een koper in de zone die contractueel verplicht is dezelfde goederen meteen door te leveren aan een derde, is geen begunstigde. Een koper die het ingekochte in zijn eigen onderneming gebruikt en daarna zijn eigen product verkoopt, is dat wél, ook al gaat er uiteindelijk iets de deur uit. Het gaat erom of het geleverde bij hem tot stilstand komt, niet of hij later zelf nog iets verkoopt.

Omdat je niet in de contracten van je klant kunt kijken, accepteert de Emiraatse belastingdienst dat je als verkoper mag afgaan op een schriftelijke verklaring van de koper dat hij de begunstigde is, tenzij er reden is daaraan te twijfelen. Zo'n verklaring standaard in je leveringsvoorwaarden opnemen is een kleine administratieve ingreep die een groot deel van je omzet beschermt, en aan het begin van een relatie regel je dat een stuk makkelijker dan tijdens een controle.

6. Lever je buiten de zone, dan telt alleen de lijst

Zodra je klant buiten de free zones zit, is niet langer de vraag wie hij is, maar wat jij doet. Het inkomen kwalificeert dan alleen als het ziet op een van de kwalificerende activiteiten: productie, bewerking, handel in kwalificerende commodities, het houden van aandelen en effecten als belegging, scheepvaart, herverzekering, fondsbeheer, vermogensbeheer, hoofdkantoordiensten aan groepsmaatschappijen, treasury- en financieringsdiensten binnen de groep, financiering en lease van vliegtuigen, distributie in of vanuit een designated zone, logistieke diensten, en alles wat daar werkelijk ondersteunend aan is. Die lijst is in 2025 verbreed, met terugwerkende kracht, dus een activiteit die onder de oude lijst niet kwalificeerde kan dat nu wel doen.

Daartegenover staan de uitgesloten activiteiten, die nooit kwalificeren, ongeacht met wie je zakendoet. Elke transactie met een natuurlijk persoon is uitgesloten, op een paar uitzonderingen na zoals scheepvaart, fondsbeheer, vermogensbeheer en vliegtuigen. Bankieren is uitgesloten. Verzekeren ook, behalve herverzekering en captives binnen de hoofdkantoordiensten. Financiering en lease zijn uitgesloten buiten de genoemde uitzonderingen, en hetzelfde geldt voor het bezitten en exploiteren van vastgoed, opnieuw met commercieel vastgoed in een zone richting een free zone person als uitzondering.

Voor een goederenbedrijf zit het scherpste onderscheid tussen productie en distributie. Onder productie valt het vervaardigen, verbeteren of assembleren van producten uit grondstoffen of componenten, en daaraan is geen enkele eis over je afnemer verbonden. Verkopen aan de eindgebruiker kwalificeert dus gewoon. Bij distributie liggen er wél eisen: het moet in of vanuit een designated zone gebeuren, en je afnemer moet de goederen doorverkopen of bewerken en niet zelf verbruiken. Dezelfde verkoop kan daardoor langs de ene route kwalificeren en langs de andere stranden, en dat maakt het de moeite waard om vroeg te bepalen welke van de twee jouw onderneming feitelijk beschrijft.

Twee grenzen worden verder makkelijk over het hoofd gezien. Handel in kwalificerende commodities houdt op een kwalificerende activiteit te zijn zodra de omzet uit distributie, opslag, logistiek of voorraadbeheer 51% of meer van je totale omzet in dat jaar uitmaakt. En aandelen of effecten gelden pas als belegging wanneer je ze ten minste twaalf aaneengesloten maanden hebt gehouden, waardoor het moment van verkopen ineens ook een fiscale beslissing is.

7. Inkomen uit intellectueel eigendom: zelden voor het volle pond

Intellectueel eigendom heeft een eigen regime en dat werkt anders dan de rest. Alleen kwalificerend IP telt mee: octrooien, auteursrechtelijk beschermde software en rechten die functioneel met een octrooi gelijk te stellen zijn, zoals gebruiksmodellen en kwekersrechten. Marketinggerelateerd IP valt er uitdrukkelijk buiten, dus inkomen uit een merk of handelsnaam kwalificeert niet, hoe waardevol dat merk ook is.

Zelfs bij kwalificerend IP krijg je het inkomen zelden volledig tegen 0%. Het kwalificerende deel volgt uit een breuk waarin de ontwikkelkosten die je zelf hebt gemaakt, of hebt uitbesteed aan een partij in de Emiraten of aan een niet-gelieerde partij daarbuiten, worden afgezet tegen de totale kosten van dat IP, inclusief de aankoopprijs en de ontwikkeling die je bij een groepsmaatschappij in het buitenland hebt neergelegd. Over de teller krijg je een opslag van 30%, begrensd op de totale kosten, en het percentage dat daaruit rolt pas je toe op het inkomen. Ook IP dat in je producten verwerkt zit telt mee, dus een onderneming die nooit een royalty factureert kan wel degelijk kwalificerend IP-inkomen hebben, binnen de grenzen van die breuk.

De opbouw van die breuk verklaart meteen de meestgemaakte fout. Ontwikkelwerk dat je inkoopt bij een gelieerde partij buiten de Emiraten komt alleen in de noemer terecht en drukt het percentage dus omlaag, en tegelijk sneuvelt de substancetoets, want juist die kernactiviteiten mag je niet bij een buitenlandse groepsmaatschappij beleggen. Daar komt een administratieve eis bij die zwaarder weegt dan hij klinkt: je moet het eigendom, de kosten aan beide kanten van de breuk en het verband tussen die kosten en het inkomen kunnen aantonen, en dan niet alleen over het lopende jaar maar over de hele levensduur van het IP.

8. De de-minimisgrens: hoe een bureaustoel je vijf jaar kost

Een beetje niet-kwalificerende omzet mag, maar de marge is smal. Je niet-kwalificerende omzet in een boekjaar moet onder de laagste van twee grenzen blijven: 5% van je totale omzet, of AED 5.000.000. Bij de meeste ondernemingen knelt het percentage veel eerder dan het absolute bedrag, waardoor de grens in de praktijk een stuk strakker zit dan die vijf miljoen doet vermoeden.

Onder niet-kwalificerende omzet valt de omzet uit uitgesloten activiteiten, de omzet uit activiteiten die geen kwalificerende activiteit zijn wanneer je klant buiten de zones zit, en de omzet uit transacties met een free zone person die achteraf niet de begunstigde blijkt te zijn. Een paar categorieën blijven aan beide kanten van de breuk helemaal buiten beschouwing, waaronder omzet die aan een vaste inrichting is toe te rekenen en het meeste vastgoed.

De Emiraatse belastingdienst geeft in haar eigen toelichting het voorbeeld dat dit beter duidelijk maakt dan welke waarschuwing ook. Een vennootschap in de zone verkoopt in haar opstartjaar een bureaustoel aan een werknemer voor AED 100. Verkoop aan een natuurlijk persoon is een uitgesloten activiteit, dus die AED 100 is niet-kwalificerende omzet, en in een jaar zonder andere omzet is dat 100% van het totaal. De vennootschap raakt haar status kwijt voor dat jaar en de vier jaren daarna. Om een stoel. De les is niet dat bureaustoelen gevaarlijk zijn, maar dat die verhouding per boekjaar wordt gemeten en dat een rustig jaar geen buffer heeft. Elk kwartaal even narekenen is een kleine moeite vergeleken met wat je ermee voorkomt.

9. Waar het in de praktijk stukloopt

Het vasteland is met afstand de grootste bron van ellende. Activiteiten buiten de zone leveren al snel een vaste inrichting op het vasteland op, en het inkomen daarvan wordt tegen 9% belast, blijft buiten je qualifying income en telt ook niet mee in de de-minimisberekening. Daar komt een antifragmentatieregel bij: vormen jij en een gelieerde vennootschap op het vasteland samen wat één samenhangende onderneming zou zijn als je het niet had opgeknipt, dan vervalt de uitzondering voor ondersteunende activiteiten en ontstaat die vaste inrichting alsnog. Juist de veelvoorkomende combinatie van een zone-entiteit naast een mainlandvennootschap verdient daarom een bewuste blik.

De tweede categorie is papierwerk. Elke qualifying free zone person moet voldoen aan het arm's length-beginsel en de verrekenprijsopgave indienen, ongeacht omvang, en boven de drempels komen daar een master file en een local file bij. Een gecontroleerde jaarrekening is verplicht, hoe klein je ook bent. Dit zijn voorwaarden en geen formaliteiten, en niet voldoen kost je net zo goed vijf jaar als een substanceprobleem.

Verder zitten er valkuilen in de kwalificerende activiteiten zelf: distributie aan eindgebruikers in plaats van aan wederverkopers, distributie vanuit een zone die geen designated zone is, aandelen die net binnen de twaalf maanden worden verkocht, commodityhandel waarbij opslag en logistiek ongemerkt over de helft van de omzet zijn gegroeid, en ontwikkelwerk voor je eigen IP dat bij een groepsmaatschappij in het buitenland ligt. Stuk voor stuk zijn ze in de cijfers onzichtbaar totdat iemand de positie toetst.

Tot slot twee dingen die boven het regime hangen. Hoort je vennootschap bij een groep met een geconsolideerde omzet van ten minste EUR 750 miljoen, dan geldt voor boekjaren vanaf 1 januari 2025 een minimumheffing die het effectieve tarief op dat inkomen naar 15% tilt, en dan houdt de nul op groepsniveau dus geen stand. En de algemene antimisbruikbepaling geldt hier net zo goed als elders, en daarom hoort de zakelijke reden voor de structuur, inclusief de keuze voor die specifieke zone, in het dossier te staan, naast de functies, de activa en de mensen die er onderbouwing aan geven.

10. Zo houd je de nul overeind

De ondernemingen die hier comfortabel in zitten, doen vrijwel allemaal dezelfde paar dingen. Ze brengen hun omzet in kaart per geldstroom en niet per klant, en ze weten van elke stroom welke van de vier routes hij bewandelt en waarom. En ze richten de boekhouding zo in dat die splitsing gedurende het jaar zichtbaar is, in plaats van hem te reconstrueren als de aangifte moet.

Substance leggen ze vast op het moment zelf. Bestuursbesluiten worden in de zone genomen en genotuleerd, medewerkers worden aan activiteiten toegerekend zonder dubbeltellingen, uitbesteding staat op papier met bewijs dat het toezicht ook echt wordt uitgeoefend, en in het dossier zitten de licentie, de bevestiging van de zone- of designated-zone-status en de gecontroleerde jaarrekening. Voor IP begint de kostenadministratie op dag één, want jaren ontwikkelwerk achteraf reconstrueren lukt eigenlijk niet.

En ze houden de twee getallen in de gaten die de uitkomst bepalen: de de-minimisverhouding, elk kwartaal en niet één keer per jaar, en elke activiteit op het vasteland die kan uitgroeien tot een vaste inrichting. Allebei geven ze ruim van tevoren een signaal als je kijkt, en allebei zijn ze onherstelbaar zodra het jaar dicht is.

Een structuur in een free zone is een volwaardige route, en voor veel ondernemers is het gewoon de juiste keuze. Alleen gaat het niet vanzelf. Die 0% verdien je per geldstroom en per boekjaar, en de prijs van een vergissing is vijf jaar in plaats van één. Denk je aan een vennootschap in een free zone, of heb je er al een en wil je weten of de positie standhoudt zodra iemand er serieus naar kijkt, dan denken wij graag met je mee, het liefst voordat de structuur er staat.

---

by Taxboutiq

Zetelverplaatsing vanuit Nederland: wat is het en hoe werkt het

Voor veel ondernemers is het op een gegeven moment een logische stap. De oprichter woont inmiddels in het buitenland, het managementteam zit verspreid over Europa, of de investeerders willen de holding dichter bij de markt hebben. De vraag die dan bijna vanzelf komt, is of de bv gewoon mee kan. Dat kan, en er verhuist minder dan je denkt: de bv houdt haar Nederlandse rechtsvorm en blijft keurig in het handelsregister staan. Wat er verandert, is de plek waar de beslissingen vallen.

Juist daar zit de adder onder het gras. Zodra de werkelijke leiding Nederland verlaat, rekent de fiscus af, en die rekening valt vrijwel altijd hoger uit dan de balans doet vermoeden. Daar komt bij dat het niet bij de vennootschap blijft: iedere aandeelhouder met een aanmerkelijk belang krijgt zijn eigen aanslag op de mat. In deze blog lees je wat een zetelverplaatsing fiscaal betekent, wanneer die precies plaatsvindt, waarover je afrekent en wat Nederland daarna nog van je wil. Geen volledig juridisch handboek dus, maar een praktisch overzicht waarmee je gericht met je adviseur in gesprek kunt, ruim voordat het bestuur zijn eerste vergadering in het buitenland houdt.

Inhoudsopgave

1. Wat verplaats je eigenlijk: de statutaire of de fiscale zetel?

2. Waarom het motief achter de verhuizing zwaarder weegt dan je denkt

3. Je bv blijft Nederlands belastingplichtig: de oprichtingsfictie

4. Het beslissende moment: wanneer verhuist de leiding echt?

5. De exitheffing: de rekening staat niet op de balans

6. De waardering: waar de discussie meestal over gaat

7. Betalen: buiten de EU geen termijnen, en een persoonlijk risico

8. Na de verhuizing: wat Nederland nog van je wil

9. De vergeten kant: je eigen conserverende aanslag

10. Zo pak je een zetelverplaatsing aan: een praktische volgorde

1. Wat verplaats je eigenlijk: de statutaire of de fiscale zetel?

Een vennootschap heeft twee zetels, en in de praktijk worden die voortdurend door elkaar gehaald. De statutaire zetel is vennootschapsrechtelijk: die volgt uit de oprichtingsakte en bepaalt naar welk recht je bv bestaat. De fiscale zetel is een feitelijke kwestie: dat is de plaats van de werkelijke leiding, oftewel de plek waar de onderneming daadwerkelijk wordt aangestuurd.

Die twee kun je uit elkaar trekken, en meestal gebeurt dat ook. Een Nederlandse bv kan haar werkelijke leiding naar het buitenland verplaatsen en vennootschapsrechtelijk gewoon Nederlands blijven. Naam, rechtsvorm en inschrijving veranderen niet. Van buitenaf gebeurt er dus nauwelijks iets.

Fiscaal gebeurt er des te meer. Het is de werkelijke leiding, en niet de rechtsvorm, die bepaalt welk land de winst mag belasten. Een stille verhuizing, zonder nieuwe entiteit en zonder omzetting maar met een bestuur dat voortaan in het buitenland vergadert, is daarmee een volledig belast moment. Verwar dit niet met een grensoverschrijdende omzetting, waarbij de vennootschap zelf van nationaliteit en rechtsvorm verandert. Dat is een apart vennootschapsrechtelijk traject met eigen gevolgen. In de praktijk zien wij vooral het eerste type: de bv blijft Nederlands, het bestuur vertrekt.

2. Waarom het motief achter de verhuizing zwaarder weegt dan je denkt

De zakelijke aanleiding is meestal helder genoeg. Sleutelfiguren verhuizen en willen de onderneming in de buurt, de afzetmarkt of de investeerdersgroep verschuift, een groep wordt na een reorganisatie vereenvoudigd, of de volgende generatie woont nu eenmaal ergens anders.

Toch is dat motief geen bijzaak. Belastingverdragen bevatten tegenwoordig vrijwel standaard een antimisbruikbepaling, de zogenoemde principal purpose test. Is het binnenhalen van een verdragsvoordeel een van de hoofddoelen van de constructie, dan kan dat voordeel worden geweigerd. Een verplaatsing met een echte commerciële onderbouwing is goed verdedigbaar. Een verplaatsing waarbij alleen een lager tarief in het oog springt, staat er beduidend zwakker voor. Dat weegt hier extra zwaar, omdat je je juist ná de verhuizing op datzelfde verdrag wilt kunnen beroepen.

Je dossier praat bovendien mee, en niet altijd in je voordeel. Bestuursstukken, interne notities en adviescorrespondentie uit de periode van de besluitvorming vormen het bewijs als er ooit naar wordt gekeken. Wij komen regelmatig dossiers tegen waarin de commerciële redenen volstrekt echt zijn, maar waarin de stukken van destijds vooral over belastingbesparing gaan, simpelweg omdat dat is wat de finance-afdeling gevraagd was door te rekenen. Zijn er goede zakelijke redenen, zet ze dan vanaf dag één vooraan.

3. Je bv blijft Nederlands belastingplichtig: de oprichtingsfictie

Hier kijken de meeste ondernemers van op: het verplaatsen van de leiding maakt géén einde aan de Nederlandse belastingplicht.

Een naar Nederlands recht opgerichte vennootschap wordt namelijk geacht in Nederland te zijn gevestigd. Die oprichtingsfictie blijft onverkort gelden zodra het bestuur naar het buitenland vertrekt. Je bv blijft dus binnenlands belastingplichtig zolang zij haar Nederlandse rechtsvorm houdt. Wat wél verschuift, is de verdragspositie. Zodra de onderneming echt vanuit het nieuwe land wordt bestuurd, merkt dat land haar naar eigen recht ook als inwoner aan. De vennootschap is dan in twee landen inwoner, en het belastingverdrag hakt die knoop door. De meeste verdragen wijzen de woonplaats toe aan het land van de werkelijke leiding, en juist die toewijzing beëindigt het Nederlandse recht om de wereldwinst te belasten.

Daar volgen twee dingen uit. Het verdrag bepaalt het beslissende moment, niet de verhuizing zelf. En, minstens zo belangrijk om vroeg uit te zoeken: niet elk verdrag kent nog een automatische tiebreakbepaling. Door de verdragswijzigingen van de afgelopen jaren schrijven sommige verdragen voor dat een dubbele vestigingsplaats in onderling overleg tussen beide belastingdiensten moet worden opgelost. Geldt dat voor jouw bestemming, dan hangt het moment van de verplaatsing af van een onderhandeling tussen twee staten en niet van een feit dat je zelf in de hand hebt.

4. Het beslissende moment: wanneer verhuist de leiding echt?

De verplaatsingsdatum is een feitelijke kwestie, geen papieren aangelegenheid. De werkelijke leiding verschuift op het moment dat de uitvoeringshandelingen daadwerkelijk plaatsvinden, en niet op het moment dat het bestuur besluit te vertrekken.

Waar wordt naar gekeken? Waar de bestuurders wonen en vergaderen, waar de strategische kernbeslissingen vallen en de eindverantwoordelijkheid ligt, waar de administratie wordt gevoerd en de jaarrekening tot stand komt, en waar de overige operationele en administratieve activiteiten plaatsvinden. De dagelijkse gang van zaken telt mee, maar geeft niet de doorslag. Het zwaartepunt ligt bij beleid en strategie.

Hier zit een risico dat je makkelijk over het hoofd ziet en dat duur uitpakt als je er laat achter komt. Bij veel Nederlandse houdstervennootschappen is de leiding in de loop der jaren ongemerkt uit Nederland verdwenen: geen kantoor, geen personeel, en een bestuurder wiens rol vooral formeel is geworden. Zijn de kernbeslissingen feitelijk al langer in het buitenland genomen, dan kan een belastingdienst aan welke kant dan ook het standpunt innemen dat de verdragswoonplaats al eerder is verschoven. Dat is geen formaliteit: het kan de exitheffing in een ander boekjaar leggen, met een andere verliespositie en een andere waardering.

Breng daarom vóór de uitvoering in kaart waar de kernbeslissingen de afgelopen jaren echt zijn genomen, leg dat vast, en laat de formele stappen aansluiten bij de feiten in plaats van andersom. Bouw het bewijs vanaf de beoogde datum bewust op: bestuursvergaderingen die werkelijk in het nieuwe land plaatsvinden, notulen waaruit blijkt dat daar ook echt wordt besloten, reisgegevens, een verplaatste administratie en een woonplaatsverklaring zodra die te krijgen is.

5. De exitheffing: de rekening staat niet op de balans

Verliest Nederland het recht om de winst te belasten, dan wordt er eerst afgerekend. Alle vermogensbestanddelen waarvan de toekomstige voordelen buiten de Nederlandse heffing vallen, worden geacht te zijn vervreemd tegen de waarde in het economische verkeer, vlak vóór het einde van de Nederlandse vestiging. Over het verschil met de fiscale boekwaarde betaal je vennootschapsbelasting tegen de gewone tarieven.

De kern zit in de vraag waar die waarde in verstopt zit. Bij de meeste succesvolle ondernemingen staat het grootste deel van de exitheffing helemaal niet op de balans. Het gaat om zelfgekweekte goodwill en intellectuele eigendom: het merk, het platform, de techniek, het klantenbestand, de data. Zelfgekweekte goodwill mag je nu eenmaal niet activeren, dus die komt nergens in de cijfers terug, hoe waardevol ze inmiddels ook is. Vandaar het patroon dat wij regelmatig zien: een onderneming met een bescheiden eigen vermogen en een gezonde winstgevendheid krijgt een exitheffing die in de miljoenen loopt. De heffing volgt de ondernemingswaarde, niet de balans.

Verder zijn er drie dingen om te weten. Liquide middelen zijn neutraal, want die tellen voor dezelfde waarde mee in de waardering én in de boekwaarde en bevatten dus geen stille reserve. Compensabele verliezen kunnen een deel van de winst opvangen, binnen de grenzen van de verliesverrekening, waardoor de timing uitmaakt als die verliezen op het punt staan te worden verbruikt door de gewone bedrijfswinst. En een dividend vlak vóór de verplaatsing verlaagt de exitheffing niet. Dat laatste is een hardnekkig misverstand: met een uitkering haal je evenveel van de waarde als van het eigen vermogen af, zodat het belaste verschil precies blijft staan waar het stond.

6. De waardering: waar de discussie meestal over gaat

Bij een actieve onderneming verwacht de Belastingdienst doorgaans een waardering volgens de discounted-cashflowmethode of een variant daarbinnen. Een waardering die voor een ander doel is opgesteld, bijvoorbeeld voor een investeringsronde, is een bruikbaar startpunt maar op zichzelf zelden voldoende.

Er gelden drie praktische regels. De waarde moet worden bepaald per de werkelijke verplaatsingsdatum, dus een waardering met een eerdere peildatum trek je door naar die datum. De aangifte moet naadloos aansluiten op het waarderingsrapport, want een verschil tussen die twee is het eerste waar een inspecteur op valt. En gaat het om substantiële bedragen, dan versterkt een tweede onafhankelijke waardering je positie aanzienlijk: twee rapporten die hetzelfde zeggen zijn nu eenmaal lastiger opzij te schuiven dan één.

Reken er ook op dat hier de meeste discussie ontstaat. Plan daar tijd voor in, in plaats van ervan uit te gaan dat het eerste rapport zonder slag of stoot wordt geaccepteerd.

7. Betalen: buiten de EU geen termijnen, en een persoonlijk risico

Een aanslag krijgen is één ding, hem kunnen betalen is iets anders. Hier wordt het land van bestemming ineens heel belangrijk.

Binnen de EU of EER

Verplaats je binnen de EU of de EER, dan mag je de exitheffing in vijf gelijke jaartermijnen voldoen. Die regeling bestaat omdat het Europese recht ertoe dwingt, naar aanleiding van een arrest van het Hof van Justitie van 29 november 2011 in een Nederlandse exitheffingszaak. Directe invordering bij een grensoverschrijdende verplaatsing gaat volgens dat arrest verder dan nodig is. Voor je kaspositie scheelt dat aanzienlijk.

Buiten de EU of EER

Gaat de verplaatsing naar een land buiten de EU en de EER, dan vervalt die mogelijkheid. Bepalend is waar de vennootschap ná de verplaatsing fiscaal is gevestigd, niet welke rechtsvorm zij houdt. Het behouden van de Nederlandse bv-vorm levert je de termijnregeling dus niet op. De exitheffing is dan gewoon binnen de normale betaaltermijn verschuldigd. Uitstel kun je hooguit vragen binnen het algemene, discretionaire kader: de ontvanger beslist erover, er wordt doorgaans voldoende zekerheid verlangd zoals een pandrecht of een bankgarantie, en ondertussen loopt de invorderingsrente door. Een pandrecht op aandelen wordt in onze ervaring lang niet altijd geaccepteerd, zeker niet wanneer de onderliggende activa weinig houvast bieden. Bespreek de vorm van de zekerheid dus in een vroeg stadium.

Daar komt de mogelijkheid van versnelde invordering bij. Een aanslag is direct invorderbaar zodra een belastingplichtige het voornemen heeft zijn vestigingsplaats naar het buitenland te verplaatsen, tenzij aannemelijk is dat verhaal mogelijk blijft. Een vastgelegde betalingsafspraak, of geld dat zichtbaar opzij is gezet, haalt de angel hieruit.

Persoonlijke aansprakelijkheid

Dan het punt dat het vaakst wordt vergeten. De personen die met de verplaatsing zijn belast, zijn hoofdelijk aansprakelijk voor de vennootschapsbelasting en de dividendbelasting van de vennootschap. Je komt daar alleen onderuit voor zover je bewijst dat het niet aan jou te wijten is dat er niet is betaald. Daarmee wordt een abstracte schuld van de bv ineens een persoonlijk risico voor de bestuurders of oprichters die de verhuizing uitvoeren. Reden te meer om de financiering en de betalingsafspraken rond te hebben vóór de uitvoering, en vooraf vast te leggen wie waarvoor verantwoordelijk is.

Eén punt van timing betaalt zichzelf terug. De belastingrente over de exitheffing gaat pas lopen vanaf een wettelijk moment ruim ná het jaar van verplaatsing, en loopt door tot de aanslag er ligt. Je voorkomt die rente door tijdig om een voorlopige aanslag over de exitwinst te vragen. Bij een heffing van enkele miljoenen scheelt een administratieve handeling van een paar maanden eerder al gauw een fors bedrag.

8. Na de verhuizing: wat Nederland nog van je wil

Omdat de oprichtingsfictie de verhuizing overleeft, blijft je bv binnenlands belastingplichtig. Het verdrag maakt daar geen einde aan, maar knipt wél terug wat Nederland feitelijk mag belasten: alleen nog wat het verdrag aan Nederland toewijst, zoals de winst van een Nederlandse vaste inrichting of inkomsten uit Nederlands vastgoed. Is daarvan geen sprake, dan is de Nederlandse grondslag in de praktijk nihil.

Nihil is niet hetzelfde als niets. De aangifteplicht voor de vennootschapsbelasting blijft bestaan, formeel over de wereldwinst, waarbij je in de aangifte een beroep doet op het verdrag. Dat is niet louter een administratieve last: die aangiften horen bij het bewijs dat de leiding echt in het buitenland zit. Wie ze laat versloffen, verzwakt precies de positie die ze ondersteunen.

Voor de dividendbelasting zit het nog steviger. Een naar Nederlands recht opgerichte vennootschap wordt daar altijd geacht in Nederland te zijn gevestigd, en anders dan bij de vennootschapsbelasting kent die fictie geen uitzonderingen en vervalt zij niet. Je bv blijft dus onbeperkt inhoudingsplichtig. Wat de heffing in de praktijk tegenhoudt, is opnieuw het verdrag. Veel verdragen verbieden een land om dividenden te belasten die worden uitgekeerd door een vennootschap die inwoner is van het andere land. Bevat het verdrag met het nieuwe vestigingsland zo’n bepaling, dan kan Nederland zijn dividendbelasting niet effectueren. Die bescherming kan zelfs doorwerken naar aandeelhouders in een derde land, wat prettig is bij een internationaal gespreide aandeelhoudersgroep. Voorwaarde blijft dat de verplaatsing echte substance heeft, en ook hier ligt de principal purpose test op de loer.

Omdat de vennootschap naar nationaal recht inhoudingsplichtig blijft, is dit bij uitstek een onderwerp om vooraf zekerheid over te vragen bij de Belastingdienst, of op zijn minst goed onderbouwd in het dossier vast te leggen. Dan kun je uitkeren zonder telkens discussie over de inhouding. Neem de btw-positie en de registraties in diezelfde slag mee.

9. De vergeten kant: je eigen conserverende aanslag

Als je één ding uit deze blog onthoudt, laat het dan dit zijn: een zetelverplaatsing raakt niet alleen de vennootschap.

Houd je als natuurlijk persoon een aanmerkelijk belang, kort gezegd vijf procent of meer, dan geldt de verplaatsing van de werkelijke leiding als een fictieve vervreemding van dat belang. Je wordt geacht je aandelen vlak vóór de verhuizing tegen de waarde in het economische verkeer te hebben verkocht, en over de aangroei wordt geheven. Dit geldt óók voor aandeelhouders die zelf niet in Nederland wonen. Wie nooit in Nederland heeft gewoond en vanuit het buitenland aandelen in een Nederlandse bv houdt, valt er gewoon onder. Juist daarom wordt dit zo vaak over het hoofd gezien.

Er wordt niet meteen geïnd. Het voordeel wordt vastgelegd in een conserverende aanslag: een apart opgelegde, bevroren claim op de waarde die vóór de verhuizing is opgebouwd. Voor de betaling krijg je uitstel voor onbepaalde tijd. Binnen de EU en de EER gaat dat automatisch, zonder verzoek en zonder zekerheid. Verhuist de vennootschap naar een land daarbuiten, dan moet je er schriftelijk om vragen en voldoende zekerheid stellen. Let op: dat hangt af van waar de vennootschap naartoe gaat, niet van waar jij zelf woont. Woon je in een EU-lidstaat, dan geldt de eis van verzoek en zekerheid dus alsnog zodra de bv naar een derde land vertrekt.

Twee mechanismen bepalen wat je er economisch van merkt. Je verkrijgingsprijs wordt opgehoogd naar de waarde die voor de aanslag is gebruikt, zodat dezelfde waarde niet twee keer wordt belast en een latere Nederlandse claim alleen nog over de aangroei ná de verhuizing gaat. Laat die opgehoogde verkrijgingsprijs bij beschikking vaststellen, dan ligt de basis vast in plaats van dat er jaren later discussie over ontstaat. De aanslag zelf wordt ingevorderd naarmate je de waarde daadwerkelijk realiseert, dus bij verkoop van de aandelen en bij uitkeringen. Daalt de waarde, of wordt er bij een latere verkoop in het buitenland geheven, dan bestaat er recht op kwijtschelding.

Eén praktisch gevolg verdient nadruk. Deze fictieve vervreemding raakt iedere natuurlijke persoon met vijf procent of meer, dus niet alleen de oprichter. Ook een managementpool, vroege medewerkers en mede-investeerders vallen eronder, en ieder van hen krijgt een eigen aanslag, een eigen uitstelverzoek en eigen termijnen. Kom je daar pas ná de verhuizing achter, dan overval je precies de mensen die je aan boord wilt houden. Breng het dus op tijd in kaart en bespreek het met ze.

10. Zo pak je een zetelverplaatsing aan: een praktische volgorde

Behandel een zetelverplaatsing als een project met een vaste volgorde, niet als één besluit. In onze praktijk werkt de volgende aanpak het best.

Begin bij de huidige situatie en leg vast waar de werkelijke leiding de afgelopen jaren feitelijk lag. Valt dat antwoord ongemakkelijk uit, dan weet je dat liever nu dan achteraf. Reken vervolgens de heffing door op een verdedigbare waardering en kijk hoe gevoelig de uitkomst is voor de timing, zeker wanneer compensabele verliezen op het punt staan te worden verbruikt. Breng tegelijk in beeld wat de verhuizing voor de aandeelhouders betekent, zodat iedereen met vijf procent of meer weet wat eraan komt en wat hij moet indienen.

Daarna wordt het vooral praktisch. Herstructureren van het aandelenbezit gaat schoner vóór de verplaatsing dan erna, wanneer er een conserverende aanslag openstaat. Reserveer het geld voor de exitheffing en maak in een vroeg stadium afspraken met de Belastingdienst over betaling en zekerheid. Bouw de substance in het nieuwe land op vanaf de verplaatsingsdatum en leg dat onderweg vast, in plaats van het achteraf te reconstrueren. Vraag bij substantiële bedragen vooraf zekerheid over de positie na de verhuizing, en zorg hoe dan ook voor een goed onderbouwd standpunt in het dossier.

Een onderneming verplaatsen kan uitstekend, en voor veel ondernemers is het de juiste zakelijke keuze. Maar het is minstens zozeer een afrekening met de fiscus als een verhuizing, en die afrekening loopt door tot in je privésituatie. Op tijd voorbereid is het goed te overzien en te plannen. Te laat opgepakt is het duur en soms niet meer terug te draaien. Denk je erover de leiding van je onderneming naar het buitenland te verplaatsen, of wil je weten hoe een exitheffing in jouw geval uitpakt, dan denken wij graag met je mee, ruim voordat de eerste bestuursvergadering in het buitenland plaatsvindt.

---

by Taxboutiq

De onzakelijke lening: wanneer een afwaardering op een lening aan je eigen vennootschap niet aftrekbaar is

Geld lenen aan je eigen vennootschap is voor veel ondernemers de normaalste zaak van de wereld. Een holding financiert haar werkmaatschappij, een DGA vult het werkkapitaal van zijn bv aan, of een koper financiert een overname via een nieuw opgerichte vennootschap. Zolang het goed gaat, kraait er geen haan naar. Het wordt pas een probleem als de vennootschap in zwaar weer komt en de lening moet worden afgewaardeerd.

Op dat moment komt een fiscaal leerstuk om de hoek kijken: de onzakelijke lening. Waar dat leerstuk speelt, is het verlies op de lening simpelweg niet aftrekbaar, ook al is de lening echt en is het geld daadwerkelijk weg. In deze blog leggen we uit wat een onzakelijke lening is, hoe de Hoge Raad de zakelijkheid toetst, wat de gevolgen zijn en, minstens zo belangrijk, hoe je een lening binnen de groep of familie zo opzet en vastlegt dat je niet voor verrassingen komt te staan. Geen volledig juridisch handboek dus, maar een praktisch overzicht waarmee je gericht met je adviseur in gesprek kunt, voordat je uitleent en voordat je afwaardeert.

Inhoudsopgave

1. Wat is een onzakelijke lening en waarom je ermee te maken krijgt

2. Eerste vraag: is het fiscaal wel een lening?

3. De kerntoets: het onzakelijke debiteurenrisico

4. De richting maakt uit: omlaag, omhoog of opzij

5. Lost een hogere rente het op? De borgstellingsanalogie

6. Het gevolg: een niet-aftrekbare afwaardering

7. Bijzondere situaties: de DGA en grensoverschrijdende leningen

8. Wanneer een onzakelijke lening een schenking wordt

9. Recente ontwikkelingen (2024-2025)

10. Zo voorkom je een onzakelijke lening: een praktische checklist

1. Wat is een onzakelijke lening en waarom je ermee te maken krijgt

Een onzakelijke lening is een lening tussen gelieerde partijen waarbij de geldgever een debiteurenrisico loopt dat een onafhankelijke derde nooit had genomen. Het bijzondere is dat het geld gewoon een lening blijft, civielrechtelijk én fiscaal. De Hoge Raad erkent dat er een lening is, dat de rente aftrekbaar is bij de schuldenaar en belast bij de crediteur, en dat terugbetaling verschuldigd is. Wat de Hoge Raad níet toestaat, is dat je het verlies aftrekt als de lening oninbaar blijkt.

Het leerstuk begint bij een standaardarrest van de Hoge Raad van 9 mei 2008. De feiten waren herkenbaar: geen schriftelijke overeenkomst, geen zekerheden, geen aflossingsschema en een rente die nooit werd betaald maar telkens bij de hoofdsom werd geteld. Onder die omstandigheden had de geldgever volgens de Hoge Raad een risico genomen dat alleen een aandeelhouder neemt, en geen zakelijke financier. En dus was de afwaardering niet aftrekbaar.

Dit speelt vaker dan je denkt, juist omdat de situatie zo gewoon is. DGA's die aan hun eigen bv lenen, holdings die een werkmaatschappij overeind houden en overnamestructuren waarin een nieuwe vennootschap de koopsom leent: ze lopen er allemaal tegenaan. Jarenlang loopt de rente probleemloos door de aangifte. Pas als de waarde wegvalt, wordt de kwalificatie duur, en dan kun je de voorwaarden van de lening niet meer aanpassen.

2. Eerste vraag: is het fiscaal wel een lening?

Voordat je aan het onzakelijke debiteurenrisico toekomt, is er een voorvraag: is er fiscaal gezien überhaupt sprake van een lening? Het uitgangspunt is dat de civielrechtelijke vorm beslist. Hebben partijen een lening afgesproken en zo vastgelegd, dan is het fiscaal ook een lening. Op die regel bestaan drie uitzonderingen, waarin een 'lening' in wezen eigen vermogen is en een afwaardering bij voorbaat van de baan is.

De eerste is de schijnlening: naar buiten toe heet het een lening, maar onderling hebben partijen afgesproken het als kapitaal te behandelen. De tweede is de bodemlozeputlening: op het moment van verstrekken staat al vast dat de schuldenaar nooit zal kunnen terugbetalen, zodat het geld er alleen komt vanwege de aandeelhoudersrelatie. De derde is de deelnemerschapslening: de voorwaarden lijken zó sterk op eigen vermogen dat de lening ook als eigen vermogen wordt gezien, bijvoorbeeld bij een winstafhankelijke rente, een diep achtergestelde lening en het ontbreken van een vaste looptijd.

In alle drie de gevallen wordt de financiering geherkwalificeerd. Geld dat de aandeelhouder in de vennootschap stopt, wordt een kapitaalstorting die de verkrijgingsprijs van de aandelen (bij een natuurlijk persoon) of het opgeofferde bedrag (bij een aandeelhouder-rechtspersoon) verhoogt. Geld dat de vennootschap aan de aandeelhouder verstrekt, wordt een winstuitdeling. Alleen als geen van deze drie speelt, kom je toe aan de vraag naar het onzakelijke debiteurenrisico.

3. De kerntoets: het onzakelijke debiteurenrisico

De kern van het leerstuk is één vraag. Zou een onafhankelijke derde, onder dezelfde voorwaarden en omstandigheden, hetzelfde debiteurenrisico hebben genomen tegen een vaste rente? Is het risico zó hoog dat geen enkele onafhankelijke partij eraan zou beginnen, of alleen tegen een rente die feitelijk een winstdeling wordt, dan zit er een onzakelijk debiteurenrisico in de lening. De geldgever heeft dat risico dan genomen als aandeelhouder, niet als financier.

De beoordeling gebeurt in beginsel op het moment dat de lening wordt verstrekt. Dat is belangrijk: een lening die bij verstrekking zakelijk was, wordt niet vanzelf onzakelijk doordat de schuldenaar later in de problemen raakt. Toch kán een lening tijdens de looptijd onzakelijk worden, bijvoorbeeld als de voorwaarden worden aangepast, de omvang of looptijd verandert, of de schuldenaar er slechter voor komt te staan en de crediteur nalaat zijn zekerheden in te roepen of op tijd te incasseren. De bewijslast dat een gezonde lening onderweg onzakelijk is geworden, ligt bij de inspecteur, en uit de rechtspraak blijkt dat die last zwaar is.

Twee dingen zijn in de praktijk cruciaal. Ten eerste wordt de lening als geheel beoordeeld. Je kunt niet zeggen dat maar een deel van een lening van een miljoen euro een onzakelijk risico kent en dat de rest wél mag worden afgewaardeerd. Zodra een deel onzakelijk is, is de hele lening besmet en is afwaardering van de baan, ook op het zakelijke deel. Daarom kan het verstandig zijn een grote financiering op te knippen in losse leningen, zodat elke lening op zichzelf wordt beoordeeld. Ten tweede tellen precies de dingen waar een gewone bank ook op let: een schriftelijke overeenkomst, voldoende zekerheden, een reëel aflossingsschema, rente die echt wordt betaald in plaats van bijgeschreven, een verstandige looptijd, je positie tegenover andere schuldeisers en een geloofwaardig bedrijfsplan op het moment van uitlenen.

4. De richting maakt uit: omlaag, omhoog of opzij

Wat er fiscaal gebeurt, hangt af van de richting waarin het geld stroomt. Een lening loopt omlaag als een moeder of aandeelhouder aan de vennootschap leent, omhoog als de vennootschap aan haar aandeelhouder leent, en opzij als de ene zustervennootschap aan de andere leent.

Bij een lening omlaag belandt het niet-aftrekbare verlies in de kapitaalsfeer: economisch is het een informele kapitaalstorting in de schuldenaar, en het verhoogt het opgeofferde bedrag van de deelneming. Bij een lening omhoog geldt een oninbare onzakelijke vordering als een winstuitdeling van de vennootschap aan haar aandeelhouder, waarop de deelnemingsvrijstelling van toepassing kan zijn. Een lening opzij loopt via de gemeenschappelijke aandeelhouder, alsof het geld eerst omhoog naar de aandeelhouder ging en daarna omlaag naar de andere vennootschap. De richting goed vaststellen is essentieel: die bepaalt waar het verlies terechtkomt en of je nog een faciliteit zoals de deelnemingsvrijstelling kunt inzetten.

5. Lost een hogere rente het op? De borgstellingsanalogie

De reflex is om te denken dat je het probleem oplost met een hogere rente. Dat werkt niet. Juist het kenmerk van een onzakelijke lening is dat het debiteurenrisico zó hoog is dat geen enkele vaste rente dat kan compenseren zonder dat die rente in feite een winstdeling wordt. Je kunt je niet uit een onzakelijk risico prijzen.

Wat de rechtspraak wél biedt, is een manier om de rente te bepalen die op de lening blijft gelden. Die zakelijke rente wordt vastgesteld met de borgstellingsanalogie: je kijkt naar de rente die een derde zou hebben gevraagd als de moeder of aandeelhouder zich borg had gesteld. Die (doorgaans lagere) rente blijft aftrekbaar bij de schuldenaar en belast bij de crediteur. De rente loopt dus zakelijk door, maar het verlies op de hoofdsom, de afwaardering zelf, blijft buiten de winst- en verliesrekening.

6. Het gevolg: een niet-aftrekbare afwaardering

Het gevolg is even helder als vervelend: de afwaardering op de lening is niet aftrekbaar. De waarde is echt verloren, maar dat verlies mag je niet verrekenen met je belastbare winst of inkomen. Bij een vennootschap valt het verlies in de kapitaalsfeer en wordt het behandeld alsof het een deelneming betreft, zodat het de grondslag voor de vennootschapsbelasting niet verlaagt.

Aan de kant van de schuldenaar geldt het spiegelbeeld. Omdat de crediteur het verlies niet mag nemen, hoeft de schuldenaar geen belaste bate te verantwoorden als dezelfde onzakelijke lening later wordt kwijtgescholden. Beide kanten worden consequent behandeld: geen aftrekbaar verlies bij de crediteur, geen belaste vrijval bij de schuldenaar. Die symmetrie is bewust en pakt af en toe voordelig uit, maar het is geen troostprijs voor de aftrek die je bent misgelopen.

7. Bijzondere situaties: de DGA en grensoverschrijdende leningen

Voor de DGA die privé aan zijn eigen vennootschap leent, heeft het leerstuk een extra scherpe kant. Zo'n lening valt onder de terbeschikkingstellingsregeling, waarin vermogen dat een aanmerkelijkbelanghouder aan zijn eigen vennootschap ter beschikking stelt in box 1 wordt belast. Ook daar geldt de onzakelijke lening, zodat een afwaardering in box 1 wordt geweigerd. Helemaal verloren is het verlies niet altijd: meestal schuift het door naar de verkrijgingsprijs van de aandelen in box 2, waar je het later alsnog kunt verrekenen, bijvoorbeeld bij verkoop of liquidatie. De timing en de box veranderen dus, en daarom loont het om er op tijd bij te zijn.

Grensoverschrijdende structuren maken het nog een slag ingewikkelder. Leent een Nederlandse holding aan een buitenlandse dochter, dan spelen naast de onzakelijke lening ook de verrekenprijzen (het zakelijkheidsbeginsel), en moet je de wisselwerking met de deelnemingsvrijstelling goed uittekenen. Andersom kan een naar het buitenland verhuisde DGA een vordering op een Nederlandse vennootschap niet ten laste van zijn Nederlandse inkomen afwaarderen. Voor internationaal actieve ondernemers zijn dit valkuilen die je makkelijk over het hoofd ziet en die duur uitpakken.

8. Wanneer een onzakelijke lening een schenking wordt

Een recentere ontwikkeling is dat er bij het verstrekken van een onzakelijke lening soms al vanaf het begin een schenking in besloten ligt. In een arrest van 5 april 2024 oordeelde de Hoge Raad dat een schenking rechtstreeks kan zitten in het verstrekken van een onzakelijke lening. Leent de ene vennootschap onzakelijk aan de andere, dan kan de verrijking een schenking zijn van de ene aandeelhouder aan de andere; leent een ouder onzakelijk aan de vennootschap van zijn kind, dan kan het een schenking aan het kind zijn.

Praktisch betekent dit dat één transactie tegelijk twee dingen kan oproepen: een niet-aftrekbaar verlies voor de inkomsten- of vennootschapsbelasting én een schenking voor de schenkbelasting. Of er echt een schenking is, hangt sterk af van de feiten, met name van wie er wordt verrijkt en met hoeveel. Maar zodra familieleden of hun vennootschappen elkaar financieren, is het iets om scherp op te zijn.

9. Recente ontwikkelingen (2024-2025)

Het leerstuk blijft in beweging, via de rechtspraak én via gepubliceerde standpunten van de Belastingdienst. Vooral de kennisgroepen van de Belastingdienst hebben de laatste tijd een reeks standpunten naar buiten gebracht die de praktijk verder aanscherpen. Die gaan onder meer over de vraag wanneer een schenking ontstaat bij een onzakelijke lening aan een kind, hoe je omgaat met nagekomen rente, en hoe een onzakelijke lening doorwerkt in het opgeofferde bedrag van een deelneming en in het liquidatieverlies dat je uiteindelijk kunt claimen.

De rode draad is dat afwaarderingen op leningen binnen een groep of familie steeds kritischer worden bekeken. In de praktijk stelt de Belastingdienst al snel dat een gelieerde lening onzakelijk is, en dan is het aan jou om het tegendeel aannemelijk te maken. Daarmee is de kwaliteit van je dossier, opgebouwd op het moment van uitlenen en niet jaren later gereconstrueerd, uiteindelijk doorslaggevend.

10. Zo voorkom je een onzakelijke lening: een praktische checklist

Het goede nieuws: je hebt de kwalificatie grotendeels zelf in de hand. Een onzakelijke lening is uiteindelijk een lening die niet is vastgelegd en beheerd zoals een onafhankelijke geldgever dat zou hebben geëist. De volgende punten, toegepast op het moment van uitlenen en niet achteraf, maken het verschil:

Leg de lening meteen vast in een schriftelijke overeenkomst en beschrijf de feiten en het doel. Spreek een zakelijke rente af en betaal die ook echt, in plaats van hem bij de hoofdsom te tellen. Stel een reëel aflossingsschema op en los ook daadwerkelijk af. Beding waar mogelijk voldoende zekerheden en onderbouw waarom de schuldenaar kredietwaardig is, het liefst met een bedrijfsplan of prognose. Gaat het slechter met de schuldenaar, onderneem dan actie: roep de zekerheden in of neem de incassomaatregelen die de overeenkomst toestaat. Overweeg een grote financiering op te knippen in losse leningen, zodat elke lening apart wordt beoordeeld. Bewaar, als het kan, bewijs dat een derde, bijvoorbeeld een bank, onder vergelijkbare voorwaarden ook had willen lenen. En kijk de positie jaarlijks na, waarbij je elke verandering in de kredietwaardigheid en de ondernomen actie vastlegt.

De onzakelijke lening is een technisch en sterk feitelijk leerstuk, en het verschil tussen een aftrekbaar en een niet-aftrekbaar verlies zit vaak in het dossier dat je aan het begin wel of niet hebt opgebouwd. Sta je op het punt om aan je eigen vennootschap of groep te lenen, of dreigt een lening op je balans te worden afgewaardeerd, dan is het de moeite waard om de positie te laten toetsen voordat je iets doet. We denken graag met je mee, zodat de fiscale en de juridische kant naadloos op elkaar aansluiten.

---

by Taxboutiq

Het Nederlandse testament in 2026: welke bouwstenen heb je tot je beschikking?

Een testament is voor veel mensen iets dat je eens in je leven opstelt en daarna vergeet. Voor ondernemers, vermogende particulieren en families met een internationaal netwerk klopt dat zelden. De fiscale wereld verandert, de gezinssituatie verandert en de onderneming groeit door. Wat tien jaar geleden een sluitend testament leek, kan inmiddels onnodig duur uitpakken of, erger nog, leiden tot ongewenste verdelingen onder de erfgenamen.

In deze blog zetten wij de belangrijkste bouwstenen op een rij die de notaris en de fiscalist tot hun beschikking hebben om een testament op maat samen te stellen. Wij beginnen bij het vertrekpunt, de wettelijke verdeling, en werken vervolgens toe naar steeds specifiekere instrumenten. Het is geen volledig juridisch handboek, maar een overzicht dat je helpt om met een fiscaal-juridisch adviseur of notaris een gerichte vervolgafspraak in te plannen.

Inhoudsopgave

1. De wettelijke verdeling als vertrekpunt

2. Het langstlevende-testament en de quasi-wettelijke verdeling

3. Het vruchtgebruiktestament

4. De tweetrapsmaking

5. Het afvullegaat en de renteclausule

6. Legaten op maat

7. Beschermingsclausules

8. Het levenstestament als aanvulling

9. Het codicil

10. Hoe deze bouwstenen samenwerken

1. De wettelijke verdeling als vertrekpunt

Als je overlijdt zonder testament en je laat een echtgenoot of geregistreerd partner achter met een of meer kinderen, dan treedt automatisch de wettelijke verdeling in werking. Dat is geregeld in artikel 4:13 van het Burgerlijk Wetboek. Praktisch gezien betekent dit dat de langstlevende partner alle goederen van de nalatenschap krijgt, en dat de kinderen een geldvordering krijgen op die langstlevende ter grootte van hun erfdeel. Die geldvordering is in beginsel pas opeisbaar bij overlijden van de langstlevende, of als deze failliet wordt verklaard.

Op het eerste gezicht is dat een fijne oplossing. De langstlevende kan onbezorgd verder leven, en de kinderen krijgen later wat hen toekomt. In de praktijk loopt dit echter regelmatig stuk. De rente op de vordering is wettelijk gefixeerd op een rente die afhankelijk is van de wettelijke rente min zes procent, met als minimum nul. Dat lijkt aantrekkelijk omdat zo geen rente oploopt, maar fiscaal is het juist nadelig, want omdat er geen rente oploopt, neemt de waarde van de vordering bij het tweede overlijden niet toe. Daardoor moeten de kinderen bij het tweede overlijden over een groter deel van het ouderlijk vermogen erfbelasting betalen.

Bovendien houdt de wettelijke verdeling weinig rekening met samengestelde gezinnen, ondernemers met een aanmerkelijk belang of vermogen dat over meerdere generaties bewaard moet blijven. Daarom is het in vrijwel elke vermogende situatie zinvol om door een testament af te wijken van de wettelijke verdeling.

2. Het langstlevende-testament en de quasi-wettelijke verdeling

Het langstlevende-testament is de bouwsteen die de meeste mensen kennen. In de basis bevestigt het de wettelijke verdeling, maar met een belangrijke toevoeging. De rente op de geldvordering van de kinderen kan testamentair worden vastgesteld op een fiscaal gunstig niveau, doorgaans zes procent samengesteld. Dat zorgt ervoor dat de vordering van de kinderen op de langstlevende in waarde groeit, zodat bij het tweede overlijden de erfbelasting lager uitvalt. Tegelijk wordt de langstlevende beschermd, want de vordering blijft niet-opeisbaar tijdens haar of zijn leven.

Veel moderne langstlevende-testamenten gaan een stap verder en bevatten een quasi-wettelijke verdeling. Dat is een testamentaire constructie waarbij de wettelijke verdeling juist wordt uitgesloten, en de langstlevende vervolgens via een keuzelast of een afwikkelingsbewind alsnog de bevoegdheid krijgt om de nalatenschap te verdelen zoals bij de wettelijke verdeling. Het voordeel is flexibiliteit. De langstlevende heeft geen drie maanden bedenktijd zoals bij de echte wettelijke verdeling, maar kan rustig kiezen welke rente, welke verdeling en welke fiscale optimalisatie het beste past bij de situatie op dat moment.

In situaties waarin je niet zeker weet hoe het vermogen of de gezinssituatie er bij overlijden uit zal zien, biedt deze constructie het meeste maatwerk.

3. Het vruchtgebruiktestament

Het vruchtgebruiktestament is een fundamenteel andere bouwsteen. In plaats van de langstlevende alles te laten erven, krijgen de kinderen onmiddellijk de bloot eigendom van de nalatenschap, en krijgt de langstlevende het vruchtgebruik. Dat houdt in dat de langstlevende mag blijven gebruiken wat tot de nalatenschap behoort, inclusief de huur- en dividendinkomsten, maar dat het juridische eigendom direct bij de kinderen ligt.

Fiscaal werkt dit op een bijzondere manier. De waarde van het vruchtgebruik wordt bepaald aan de hand van een leeftijdsfactor uit het Uitvoeringsbesluit Successiewet 1956, gecombineerd met een fictief jaarlijks rendement van zes procent. Bij een echtgenote van pakweg veertig jaar oud wordt de waarde van haar vruchtgebruik bepaald op ongeveer 84 procent van de waarde van de nalatenschap. De resterende 16 procent is dan de waarde van de bloot eigendom die de kinderen meteen verkrijgen. Naarmate de langstlevende ouder is, daalt het percentage van het vruchtgebruik en stijgt dat van de bloot eigendom navenant.

Op het moment van overlijden van de langstlevende vervalt het vruchtgebruik en wast de bloot eigendom van de kinderen onbelast aan tot vol eigendom. Daar zit de fiscale kracht van deze vorm. De kinderen betalen alleen erfbelasting over de aanvankelijke bloot eigendom, en niet nog een keer over de waarde van het vruchtgebruik bij het tweede overlijden.

In de eerste jaren na het eerste overlijden valt deze vorm fiscaal duurder uit dan de wettelijke verdeling, omdat de kinderen direct erfbelasting moeten betalen over hun deel. Naarmate de tijd verstrijkt en het vermogen groeit, kantelt de fiscale balans. Onze ervaring is dat een vruchtgebruiktestament vanaf ongeveer 25 jaar tijdshorizon fiscaal voordeliger uitvalt dan de meeste alternatieven, mits het vermogen blijft groeien.

Wij combineren deze vorm in de praktijk vaak met een gedifferentieerde hertrouwclausule, waar wij verderop op terugkomen.

4. De tweetrapsmaking

De tweetrapsmaking is een bouwsteen voor situaties waarin een specifiek goed eerst bij een persoon moet landen en bij diens overlijden moet doorvloeien naar andere personen. Civielrechtelijk is dat geregeld in artikel 4:141 van het Burgerlijk Wetboek. In het testament wijs je een bezwaarde aan, die het goed eerst verkrijgt, en daarnaast een of meer verwachters die het goed pas verkrijgen op het moment dat de bezwaarde overlijdt.

Een klassiek voorbeeld is de boerderij of de familievilla die je eerst aan een kind wilt nalaten, maar die bij diens overlijden zonder nakomelingen weer terug moet vallen aan de overige kinderen. De bezwaarde mag het goed in beginsel niet vervreemden, en de verwachters hebben een afdwingbaar recht. Om dit nog steviger te verankeren wordt vaak een aanvullend bewind opgenomen, zodat ook tegen ongewenste beinvloeding van buiten wordt beschermd.

Fiscaal is de tweetrapsmaking minder gunstig dan een vruchtgebruiktestament voor het hele vermogen, omdat de erfbelasting in beginsel twee keer wordt geheven. Eerst bij de bezwaarde over de volle waarde van het goed, daarna bij de verwachters opnieuw over de volle waarde, omdat zij rechtstreeks van de oorspronkelijke erflater erven en niet van de bezwaarde. Daarom zet je een tweetrap doorgaans in voor een specifiek goed, niet voor het hele vermogen.

Een arrest van de Hoge Raad uit 2026 heeft het waardedrukkende effect van tweetrapsvoorwaarden bij de imputatie op de legitieme portie nader genuanceerd. Dat betekent dat in bepaalde situaties de waarde voor de legitieme niet gelijk is aan de fiscale vruchtgebruikwaardering. Voor wie tweetrapsmakingen overweegt in combinatie met onterving van een kind, is dat een aandachtspunt voor de notariele uitwerking.

5. Het afvullegaat en de renteclausule

Het afvullegaat, ook wel opvullegaat genoemd, is een fiscale optimalisatietechniek die ervoor zorgt dat de kindervrijstelling van EUR 26.230 voor 2026 bij het eerste overlijden volledig wordt benut. In de standaard wettelijke verdeling krijgen kinderen alleen een geldvordering op de langstlevende. Die vordering wordt in mindering gebracht op het vermogen van de langstlevende, en daarover hoeft geen erfbelasting te worden betaald. Maar als de waarde van de vordering ver onder de kindervrijstelling blijft, gaat een deel van de vrijstelling verloren.

Met een afvullegaat kan de waarde van de verkrijging van het kind worden opgehoogd tot precies het bedrag dat onbelast kan worden ontvangen. Bij twee kinderen levert dat in 2026 een directe onbelaste verschuiving op van ongeveer EUR 52.460 vermogen van de langstlevende naar de kinderen, en bij het tweede overlijden valt dit bedrag buiten de heffing. Dat klinkt bescheiden, maar gerekend over meerdere kinderen en een grote nalatenschap is het effect aanzienlijk.

Wij benadrukken dat het afvullegaat zijn natuurlijke plaats heeft in een testament met wettelijke verdeling of in een keuzetestament. Bij een puur vruchtgebruiktestament past het minder vanzelfsprekend, omdat kinderen daar al een aanzienlijke bloot eigendom verkrijgen. In dat geval kun je het afvullegaat optioneel maken via een keuzelegaat. De langstlevende mag dan kiezen tussen vruchtgebruik over het hele vermogen of vol eigendom met daarnaast het afvullegaat aan de kinderen. Die flexibiliteit is in de praktijk waardevol, omdat de optimale variant pas duidelijk wordt op het moment van overlijden zelf.

De renteclausule loopt hier vaak parallel mee. Door een testamentaire rente op de niet-opeisbare vordering van de kinderen vast te leggen, doorgaans zes procent samengesteld, groeit de vordering en wordt de erfbelasting bij het tweede overlijden lager.

6. Legaten op maat

Een legaat is een testamentaire toezegging van een bepaald goed, bedrag of recht aan een specifieke persoon. Anders dan een erfgenaam, die meedeelt in alle activa en passiva van de nalatenschap, krijgt een legataris alleen wat in het legaat is omschreven. Er bestaan verschillende vormen die in de praktijk veel worden gecombineerd.

Het zaaklegaat

Het zaaklegaat is een toezegging van een concreet goed, bijvoorbeeld de aandelen in een werkmaatschappij, een woning of een specifiek schilderij. Bij vererving van aandelen aan een natuurlijk persoon werkt deze vorm fiscaal vaak gunstiger dan een geldlegaat onder last, omdat de overdrachtsbelasting bij verkrijging krachtens erfrecht door een natuurlijk persoon op grond van artikel 3 lid 1 onderdeel a van de Wet op belastingen van rechtsverkeer naar verwachting op nul uitkomt. Bij een gedwongen koop door een BV is daarentegen gewoon overdrachtsbelasting verschuldigd.

Het geldlegaat

Het geldlegaat is een toezegging van een vast geldbedrag. Het geldlegaat onder last is een variant waarbij de legataris het geld krijgt onder de verplichting om daarmee een bepaald goed te kopen, bijvoorbeeld aandelen in de familievennootschap. Deze variant is sinds een Hoge Raad-arrest van april 2026 minder aantrekkelijk geworden bij vastgoed-BV's, omdat de daaropvolgende koop civielrechtelijk niet onder de vrijstelling vererving valt.

Het keuzelegaat

Het keuzelegaat geeft een persoon, vaak de langstlevende of een executeur, de bevoegdheid om uit een vooraf bepaalde groep goederen of erfgenamen te kiezen. Dit is een uitstekend instrument voor flexibiliteit, omdat de optimale keuze pas duidelijk wordt op het moment van overlijden zelf.

Het saldolegaat

Het saldolegaat is een toezegging van een percentage van het netto-saldo van de nalatenschap. Het werkt feitelijk als een erfstelling, maar zonder dat de legataris meedraait in de boedelafwikkeling. Voor situaties waarin je een groot aantal personen voor verschillende percentages wilt laten meedelen, is dit een veelgebruikte vorm.

Het zorgverplichtingslegaat

Het zorgverplichtingslegaat is een toezegging van een periodieke uitkering, doorgaans maandelijks, ten gunste van een persoon die financieel of in zorg ondersteuning nodig heeft. Vaak ingezet voor een ouder, een gehandicapt kind of een naaste die niet zelfstandig in zijn levensonderhoud kan voorzien.

Het ik-opa-testament

Het ik-opa-testament is een variant waarbij grootouders direct een legaat opnemen ten gunste van hun kleinkinderen, vaak in combinatie met een afvullegaat tot de kleinkindvrijstelling. Daarmee voorkom je dat het vermogen eerst in de generatie van de kinderen erfbelasting oploopt en daarna bij vererving aan de kleinkinderen nog een keer.

7. Beschermingsclausules

Naast de hierboven besproken hoofdvormen is er een aantal clausules dat in vrijwel elk modern testament wordt opgenomen om de wensen van de erflater te beschermen.

De bewindsregeling

De bewindsregeling zorgt ervoor dat de erfgenaam niet zelfstandig over zijn verkrijging kan beschikken. De bewindvoerder beheert het vermogen totdat een bepaalde leeftijd is bereikt, vaak 25 jaar. Voor kinderen die jong zijn op het moment van overlijden voorkomt dat dat zij of derden onbedoeld over substantiele bedragen kunnen beschikken. Bewind kan ook levenslang worden ingesteld, bijvoorbeeld bij een kind met een verstandelijke beperking.

Plaatsvervulling

De plaatsvervulling regelt wat er gebeurt als een aangewezen erfgenaam vooroverlijdt of zijn erfdeel verwerpt. Op grond van artikel 4:11 van het Burgerlijk Wetboek treden dan de afstammelingen van die erfgenaam in zijn plaats. Wij raden aan deze regel ook expliciet op te nemen bij legaten, omdat het wettelijk niet automatisch werkt voor legatarissen.

De executeursbenoeming

De executeursbenoeming legt de afwikkeling van de nalatenschap in handen van een vertrouwd persoon. Voor ondernemers en families met complex vermogen is het van groot belang om een executeur aan te wijzen die het overzicht heeft en die in staat is om snel en weloverwogen beslissingen te nemen. In sommige situaties wijzen wij een zakelijke partner of de eigen adviseur aan.

De hertrouwclausule

De hertrouwclausule regelt wat er gebeurt met het vruchtgebruik van de langstlevende als deze hertrouwt. In de gedifferentieerde variant vervalt het vruchtgebruik op het zakelijk vermogen bij hertrouwen, en blijft het vruchtgebruik op de gezamenlijke woning in stand. Daarmee voorkom je dat een nieuwe partner ongewenst kan meedelen in het familievermogen, terwijl je tegelijk de woonzekerheid van de langstlevende garandeert.

De WLZ-clausule

De WLZ-clausule, ook wel zorgkostenclausule genoemd, zorgt ervoor dat als de langstlevende in een verpleeghuis terechtkomt, de geldvordering van de kinderen op de langstlevende opeisbaar wordt. Daarmee voorkom je dat het ouderlijk vermogen wordt opgemaakt aan de eigen bijdrage voor de langdurige zorg, die in 2026 kan oplopen tot ongeveer EUR 3.062 per maand.

8. Het levenstestament als aanvulling

Een levenstestament is, anders dan de naam suggereert, geen testament in de juridische zin van het woord. Het is een notariele volmacht die regelt wat er gebeurt als jij nog leeft, maar zelf niet meer in staat bent om beslissingen te nemen. Het regelt twee onderwerpen, financiele beslissingen en medische beslissingen.

Aan de financiele kant kun je een gevolmachtigde aanwijzen die jouw zaken kan regelen, bijvoorbeeld jouw onderneming kan blijven besturen of betalingen kan doen. Aan de medische kant leg je vast wat jouw wensen zijn rond ingrijpende behandelingen en, indien gewenst, rond euthanasie. Dat laatste is ook van belang in situaties waarin dementie optreedt en jij later niet meer in staat bent om jouw wensen kenbaar te maken.

Wij adviseren clienten doorgaans om het levenstestament gelijktijdig op te stellen met het herziene testament. Voor ondernemers is het levenstestament minstens zo belangrijk als het testament zelf, omdat de continuiteit van de onderneming bij arbeidsongeschiktheid of langdurige ziekte er rechtstreeks van afhangt.

9. Het codicil

Voor een aantal goederen is een notariele akte niet vereist en kun je volstaan met een handgeschreven en gedateerd document, het codicil. Op grond van artikel 4:97 van het Burgerlijk Wetboek kun je daarin specifieke kledingstukken, sieraden en inboedel toebedelen aan met name genoemde personen. Het codicil is geen vervanging voor een testament, maar een handig aanvullend instrument om persoonlijke voorwerpen met emotionele waarde gericht na te laten, zonder dat daarvoor een aparte notariele akte hoeft te worden gepasseerd.

10. Hoe deze bouwstenen samenwerken

Een goed testament is zelden een keuze tussen een van de bovenstaande vormen, maar een combinatie ervan. Het vruchtgebruiktestament kan worden gecombineerd met een gedifferentieerde hertrouwclausule, een tweetrapsmaking voor specifieke goederen, een bewindsregeling tot een bepaalde leeftijd en een executeursbenoeming. Daarnaast kan een levenstestament gelijktijdig worden opgesteld om voorzieningen te treffen voor de periode waarin jij zelf nog leeft maar mogelijk niet meer in staat bent om beslissingen te nemen.

De waarde van een testament op maat zit in de samenhang. Welke bouwstenen het beste passen, hangt af van de gezinssituatie, de samenstelling van het vermogen, eventuele ondernemingsbelangen en de wensen rond opvolging. Voor de een staat fiscale optimalisatie voorop, voor de ander de bescherming van een specifiek goed of een specifieke persoon. In vrijwel alle gevallen is het advies hetzelfde: kijk niet alleen naar het moment van overlijden, maar naar de horizon van twintig tot dertig jaar daarna, en bouw flexibiliteit in voor situaties die je nu nog niet kunt voorzien.

Het resultaat is een document dat over decennia toekomstbestendig is, dat de fiscale druk minimaliseert, dat de wensen van de erflater verankert en dat de erfgenamen beschermt tegen ongewenste beinvloeding.

Wil je voor jouw situatie verkennen welke combinatie van bouwstenen het beste past, neem dan gerust contact op met ons team. Wij werken in elke situatie nauw samen met een specialistische familierechtnotaris, en stemmen de fiscale en juridische uitwerking volledig op elkaar af.

---

by Taxboutiq

Vermogensbescherming: wat is het en hoe werkt het

Iedere ondernemer die iets van waarde heeft opgebouwd komt vroeg of laat bij dezelfde vraag: hoe bescherm ik wat ik heb opgebouwd? Vermogensbescherming, het op een doordachte manier inrichten van privé- en ondernemingsvermogen zodat het beschermd blijft tegen toekomstige claims, is een van de meest ingrijpende beslissingen die een ondernemer kan nemen. Het bepaalt of jarenlange opbouw bestand is tegen een crediteursclaim, een echtscheiding, een plotseling overlijden of een gebeurtenis bij een toezichthouder, en of de volgende generatie er überhaupt iets van overhoudt.

Toch wordt vermogensbescherming vaak verkeerd begrepen. Veel ondernemers verbinden het aan offshore geheimhouding of agressieve fiscale planning. In werkelijkheid leunt moderne vermogensbescherming juist op volledige transparantie richting Belastingdienst, banken en toezichthouders. Het draait om het creëren van juridische afstand tussen de privésfeer van de ondernemer en het vermogen dat wordt veiliggesteld. Een ondernemer die na de (gedeeltelijke) verkoop van zijn bedrijf een stichting in Liechtenstein opzet, een familie die een Cook Islands trust gebruikt om beleggingen voor de lange termijn af te schermen, of een ondernemer die naar de UAE verhuist en een DIFC-stichting inzet als centraal vehikel voor het familievermogen: het zijn allemaal structuren die bedoeld zijn om de gebeurtenissen tijdens een ondernemersleven te overleven.

Dit artikel legt uit wat vermogensbescherming is, hoe het werkt en waarom het ertoe doet. We behandelen het verschil tussen stichtingen en trusts, het onderscheid tussen common law- en civil law-jurisdicties, de jurisdicties die in de praktijk leidend zijn, het scheidingsbeginsel, bestuur en de fiscale aandachtspunten die altijd meespelen. Hoewel het onderwerp internationaal van aard is, besteden we bijzondere aandacht aan punten die voor Nederlandse ondernemers spelen en voor ondernemers die naar het buitenland verhuizen — inclusief de Nederlandse tienjaarsfictie voor schenk- en erfbelasting.

Inhoudsopgave

1. Wat is vermogensbescherming?

2. Waarom ondernemers er niet omheen kunnen

3. Stichtingen en trusts

4. Common law versus civil law

5. De belangrijkste jurisdicties

6. Het scheidingsbeginsel

7. Bestuur en zeggenschap

8. Fiscale aandachtspunten

9. Veelvoorkomende valkuilen

10. Hoe pak je dit aan voor je eigen onderneming?

1. Wat is vermogensbescherming?

Bij vermogensbescherming gaat het erom je privé- en ondernemingsvermogen zo in te richten dat het buiten schot blijft als er iets misgaat. Of dat nu tijdens je leven gebeurt — denk aan een claim of een echtscheiding — of bij overdracht naar de volgende generatie. Het raakt aan ondernemingsrecht, civiel recht, fiscaliteit én private banking. Goed opgezet kun je gewoon ondernemen, terwijl het grootste deel van wat je hebt opgebouwd in een apart juridisch vehikel zit dat buiten operationele geschillen blijft.

Het doel is dus níet geheimhouding. Een moderne structuur is volledig transparant naar Belastingdienst, banken en toezichthouders. Wat je creëert is juridische afstand tussen jou als ondernemer en het vermogen dat je wilt beschermen. Waar vroeger veel structuren leunden op ondoorzichtigheid, draait het tegenwoordig om degelijk bestuur, goed opgestelde statuten en een heldere scheiding tussen het ondernemersrisico en het opgebouwde kapitaal.

Bij de meeste cliënten waarmee wij werken komt dit gesprek op tafel na een gedeeltelijke verkoop van de onderneming, een andere liquiditeitsgebeurtenis of een verhuizing naar het buitenland. De vraag is dan steeds dezelfde: hoe houden we vast wat is opgebouwd, en hoe voorkomen we dat een crediteur, een echtscheiding, een opvolgingsperikel of een operationele aansprakelijkheid het werk van een leven onderuit haalt?

2. Waarom ondernemers er niet omheen kunnen

Drie redenen liggen meestal aan de wens tot vermogensbescherming ten grondslag.

Ten eerste het operationele risico. Een ondernemer met één werkmaatschappij heeft zijn privévermogen vaak veel te dicht tegen het bedrijfsrisico aan zitten. Een productaansprakelijkheidsclaim, een ruzie met een leverancier, een geblokkeerd platformaccount of een onderzoek van een toezichthouder kan dan ineens je hele nettovermogen raken — simpelweg omdat de juridische afstand tussen privé en zaak te klein is.

Ten tweede de opvolging. Hoe meer je opbouwt, hoe dringender de vraag wordt wat er gebeurt bij overlijden of arbeidsongeschiktheid. Zonder voorbereiding kunnen rekeningen worden geblokkeerd, valt de besluitvorming binnen je vennootschappen stil en belandt je familie in een nalatenschapstraject dat maanden of langer kan duren. Een goed ingerichte structuur zorgt ervoor dat het vermogen onder een onafhankelijk orgaan blijft draaien, met duidelijke afspraken over wie wat krijgt en wanneer.

Ten derde de mobiliteit. Ondernemers verhuizen steeds vaker, om fiscale, persoonlijke of familieredenen. Zonder een vehikel dat los staat van je woonplaats moet je bij elke verhuizing opnieuw kijken naar exitheffingen, anti-misbruikregels en bankacceptatie. Een goed gestructureerd vehikel blijft staan, ook als jij verhuist, en biedt continuïteit van bestuur waar je ook woont.

Om deze drie redenen moet een structuur dus méér zijn dan een fiscaal trucje. Hij moet werken als een bestuurs- en continuïteitsvehikel voor het familievermogen, voor de lange termijn.

3. Stichtingen en trusts

Internationaal zijn er grofweg twee juridische vormen die het speelveld bepalen: de stichting (internationaal vaak foundation) en de trust.

Een stichting is een rechtspersoon. De oprichter (founder) brengt vermogen in en legt doel en begunstigden vast in de oprichtingsdocumenten. Een council, vaak ondersteund door een onafhankelijke guardian, bestuurt de stichting. Omdat het een entiteit is, kan een stichting zelf bankrekeningen openen, contracten tekenen en in eigen naam procederen. In civielrechtelijke landen wordt deze vorm al meer dan honderd jaar gebruikt. Inmiddels hebben ook diverse common law jurisdicties stichtingenwetgeving ingevoerd: zo combineren ze de herkenbare entiteitsvorm met de principes uit het trustrecht.

Een trust werkt anders. Dat is geen entiteit maar een juridische verhouding. De settlor draagt vermogen over aan een trustee, die het beheert ten behoeve van de begunstigden — met fiduciaire plichten zoals vastgelegd in een trust deed. De trust heeft geen rechtspersoonlijkheid en treedt op via de trustee. Trusts komen uit het Engelse common law en zijn in die rechtstraditie nog steeds het belangrijkste instrument voor privévermogen.

Functioneel kunnen beide vormen hetzelfde bereiken: vermogen losweken van de privésfeer van de oprichter en het beheren voor de aangewezen personen. Welke vorm het beste past, hangt af van het recht van de jurisdictie, de voorkeur van de ondernemer (entiteit of relatie) en — niet onbelangrijk — hoe bankiers en accountants in de relevante omgeving op de vorm reageren.

Binnen elke vorm zijn er nog flink wat ontwerpkeuzes. Bij een discretionaire structuur beslist de council of trustee zelf over de uitkeringen. Dat geeft de sterkste bescherming tegen crediteuren, want begunstigden hebben geen afdwingbaar recht. Bij een vaste aanspraak weten begunstigden waar ze aan toe zijn — maar dat recht is ook aanvalbaar door schuldeisers. Een onherroepelijke structuur kan de oprichter niet meer terugdraaien; juist daarom is de bescherming sterker. Een herroepelijke structuur laat de oprichter het stuur in handen, maar verzwakt de bescherming en wordt fiscaal meestal als transparant behandeld.

4. Common law versus civil law

De keuze van een jurisdictie hangt voor een belangrijk deel af van het rechtsstelsel: common law of civil law.

Common law-jurisdicties zijn onder meer het Verenigd Koninkrijk en het merendeel van zijn voormalige overzeese gebieden. De trust is daar al eeuwen ingeburgerd en er ligt een enorme hoeveelheid jurisprudentie. Binnen die wereld hebben financiële centra als de British Virgin Islands, Cayman Islands, Jersey, Guernsey, Isle of Man, de Bahamas en Singapore hun eigen, gespecialiseerde trustwetgeving ontwikkeld — toegesneden op de moderne vermogensplanning.

Civil law-jurisdicties tref je in continentaal Europa, een groot deel van Latijns-Amerika en grote delen van Azië. Daar wordt de trust traditioneel niet als nationaal instrument erkend, al hebben veel landen het Haags Trustverdrag geratificeerd. Daarmee kunnen buitenlandse trusts wel binnen het lokale recht worden erkend. Civil law-landen gebruiken zelf de stichting. Liechtenstein heeft daarvan de oudste continentale traditie en geldt nog altijd als hét ijkpunt voor privévermogensstichtingen.

Waarom dit onderscheid in de praktijk uitmaakt? Twee redenen. Banken en accountants op het Europese continent voelen zich vaak comfortabeler bij een stichting dan bij een trust — en dat heeft direct invloed op onboarding en het dagelijkse beheer. Daarnaast bepaalt het recht van de jurisdictie hoe sterk de bescherming is: hoe stevig de firewall-bepalingen zijn, welke verjaringstermijnen gelden voor crediteursclaims en in hoeverre buitenlandse vonnissen worden erkend.

De financiële vrijhandelszones in de Verenigde Arabische Emiraten — Dubai International Financial Centre (DIFC) en Abu Dhabi Global Market (ADGM) — vormen een interessante hybride. Ze liggen in een civielrechtelijk land, maar werken onder een eigen Engels common law-systeem, met eigen rechtbanken en eigen stichtingenwetgeving. Voor ondernemers die in de UAE wonen, levert dat een combinatie op die je elders nauwelijks tegenkomt: common law-bestuur met lokale aanwezigheid.

5. De belangrijkste jurisdicties

In onze praktijk komen we de volgende jurisdicties het vaakst tegen.

Het Dubai International Financial Centre kent een stichtingenregime met stevige statutaire firewall-bepalingen, die in 2024 verder zijn aangescherpt. Een verjaringstermijn van drie jaar voor clawback-vorderingen, het expliciet uitsluiten van buitenlandse forced heirship-claims en de zogeheten duress-bepalingen maken het DIFC tot een van de meest aantrekkelijke jurisdicties voor ondernemers die al in de UAE wonen of plannen hebben om er naartoe te verhuizen. Het Abu Dhabi Global Market biedt een vergelijkbaar regime, met een puur Engels common law-systeem en de mogelijkheid van een council van maar één persoon.

Liechtenstein blijft hét Europese ijkpunt voor privé-stichtingen. De verjaringstermijn van één jaar voor reguliere crediteursvorderingen — die oploopt tot vijf jaar als de schuldeiser opzet kan aantonen — is korter dan in de meeste andere Europese landen. De verplichte inschakeling van een gelicentieerde lokale trustee maakt het wel duurder, maar voegt ook professionaliteit toe en een toezichtslaag die Europese banken doorgaans waarderen.

De Crown Dependencies Jersey, Guernsey en Isle of Man hebben volwassen trustregimes die internationaal goed worden geaccepteerd. Hun firewall-bepalingen zijn solide en hun trustrecht is door decennia jurisprudentie nauwkeurig uitgewerkt. Doordat de trustee hier het stuur heeft, behoudt de oprichter minder directe zeggenschap dan bij een stichting. Voor sommige cliënten past dat prima, voor anderen juist niet.

De Cook Islands en Nevis staan bekend om de allersterkste statutaire vermogensbescherming ter wereld. Korte verjaringstermijnen van één tot twee jaar, een strafrechtelijke bewijslast en het simpelweg niet erkennen van buitenlandse vonnissen maken het voor een schuldeiser bijzonder lastig om door te dringen. De prijs daarvan is reputatie: grote private banks in Europa en Azië zijn vaak terughoudend om deze structuren te accepteren, dus moet je de structuur vaak combineren met bankrekeningen elders.

Singapore en Hong Kong combineren een goed ontwikkeld trustkader met financiële centra van het hoogste niveau. Bij cliënten met stevige commerciële belangen in Azië is dat een logische keuze. Singapore is wel doorgaans duurder dan offshore-alternatieven — wat de strenge toezichts- en substance-eisen voor trust companies weerspiegelt.

De Verenigde Staten kennen sinds enige tijd een eigen variant: de domestic asset protection trust (DAPT). South Dakota, Nevada, Wyoming en Delaware lopen daarin voorop. Deze structuren bieden sterke crediteursbescherming onder het recht van de betreffende staat en hebben één kenmerk dat geen andere grote jurisdictie biedt: de VS doen niet mee aan de Common Reporting Standard. Een Amerikaanse trust voedt dus geen gegevens in het internationale uitwisselingsnetwerk, op de manier waarop een structuur elders dat wel zou doen. Voor niet-Amerikaanse oprichters is het fiscale plaatje in de VS overigens complex; goede planning is daar absoluut noodzakelijk om onbedoelde exposure te voorkomen.

Binnen de Europese Unie bieden Cyprus, Malta en Luxemburg elk hun eigen mogelijkheden, al zal Europese transparantie- en rapportageregelgeving — bestaand én komend — blijven bepalen wat haalbaar is. De Bahamas, BVI, Cayman en Belize hebben elk een uitgewerkte wetgeving, maar zitten op datzelfde reputatie- en bankacceptatie-spectrum als de Cook Islands en Nevis. Mauritius wordt geregeld ingezet voor cliënten met een Indiase of Afrikaanse link. Zwitserland kent geen eigen trustwetgeving maar erkent buitenlandse trusts wel, en wordt veel gebruikt als bank- en trustee-jurisdictie naast een elders opgerichte structuur. Panama wordt nog steeds gebruikt voor een aantal Latijns-Amerikaanse families, maar draagt de reputatiebagage van het verleden met zich mee.

6. Het scheidingsbeginsel

Het allerbelangrijkste beginsel binnen vermogensbescherming is scheiding. De structuur moet juridisch, operationeel én administratief losstaan van jouw privésfeer. Lopen die twee in elkaar over, dan kijkt een rechter er waarschijnlijk dwars doorheen — en dan is de bescherming weg.

In de praktijk werkt scheiding op vier niveaus. Juridisch: de structuur heeft eigen statuten, eigen bankrekeningen, eigen accountants waar dat verplicht is en een eigen besluitvormingsorgaan. Het is niet zomaar een verlengstuk van je privébalans.

Operationeel: ondernemingen blijven gewoon in de werkmaatschappijen zitten. Die maken omzet, betalen kosten en keren dividend uit aan de aandeelhouder. Pas daarna — via privé of via een duidelijk gedocumenteerde tussenholding — stroomt het door naar de structuur. De structuur zelf betaalt geen leveranciersfacturen, sluit geen klantcontracten en heeft geen personeel voor de operationele activiteiten.

Administratief: cashflows van de structuur worden netjes apart bijgehouden van je privé-cashflows. Beleggingsbeslissingen worden door de council of trustee genomen en in notulen vastgelegd. Uitkeringen aan begunstigden gaan via heldere, formele kanalen.

Documentair: de herkomst van het vermogen dat de structuur binnenkomt en de lange termijn-herkomst van het opgebouwde vermogen moet je op elk moment kunnen onderbouwen, of het nu voor de bank of voor een accountant is. Dat is geen eenmalige exercitie bij de oprichting; het is een doorlopende discipline. Pas zo kan de structuur externe toetsing doorstaan.

Wie deze vier dimensies serieus neemt, krijgt een structuur die werkt zoals beoogd. Wie dat niet doet, houdt een papieren constructie over die in de praktijk geen bescherming biedt. Dan ben je vaak slechter af dan wanneer je helemaal niets had opgezet.

7. Bestuur en zeggenschap

Goed bestuur maakt de structuur geloofwaardig. Het zorgt er bovendien voor dat jij rustig kunt slapen, omdat de structuur ook verstandig blijft draaien op het moment dat jij er niet meer bij betrokken kunt zijn.

De rolverdeling binnen een typische stichting ziet er als volgt uit. De oprichter brengt het vermogen in en legt het doel, de begunstigden en de bestuursregels vast in de oprichtingsdocumenten. Hij mag in de council zitten, maar hoort niet de enige beslisser te zijn. De council is het bestuur en neemt de dagelijkse beslissingen over beleggingen, uitkeringen en contracten. Een guardian — soms ook protector genoemd — staat boven de council en heeft toezichthoudende bevoegdheden. Vaak inclusief een vetorecht op bepaalde besluiten of het recht om council-leden weg te sturen en te vervangen. De begunstigden zijn de personen voor wie de stichting bestaat. Bij een discretionaire stichting hebben zij geen afdwingbaar recht op een uitkering; hun belang hangt af van wat de council beslist.

Bij een trust zien de rollen er hetzelfde uit, alleen heten ze anders: settlor in plaats van oprichter, trustee in plaats van council en protector in plaats van guardian.

De letter of wishes (wensbrief) is het instrument dat jouw persoonlijke visie als oprichter koppelt aan de formele besluitvorming van de council. Het is een niet-bindend document waarin je aangeeft hoe je zou willen dat de council haar discretionaire bevoegdheid invult in bepaalde situaties. Juridisch niet bindend, maar in de praktijk wordt zo'n wensbrief in de overgrote meerderheid van de gevallen gewoon gevolgd. Op die manier laat je een council van professionals weten dat je tienerkinderen onder een bepaalde leeftijd geen grote uitkeringen moeten krijgen, dat een eventuele toekomstige echtgenoot bescherming verdient als er kinderen zijn, of dat een specifiek goed doel ondersteund moet worden.

De balans tussen zeggenschap en onafhankelijkheid bepaalt uiteindelijk of een structuur écht werkt. Houd je te veel zelf in handen, dan wordt de structuur in feite een verlengstuk van jou — met alle juridische gevolgen die daarbij horen. Sta je alles uit handen, dan verlies je elke betekenisvolle stem in het beheer van wat per slot van rekening jouw familievermogen is. De juiste balans bereik je met een doordacht oprichtingsdocument, een onafhankelijke guardian of protector en een duidelijke wensbrief.

8. Fiscale aandachtspunten

Vermogensbescherming gaat niet primair over belastingen, maar fiscaliteit speelt altijd mee in de analyse. Drie jurisdicties zijn relevant: die van de structuur zelf, die van de oprichter en die van de begunstigden.

De jurisdictie van de structuur bepaalt de lokale fiscale behandeling. De meeste landen die voor vermogensbescherming worden gebruikt heffen geen belasting op een niet-residente stichting of trust, al kennen sommige een kleine minimumheffing. Wordt de structuur lokaal wél belastingplichtig, dan wordt het ingewikkelder en is de structuur zelden nog concurrerend.

De jurisdictie van de oprichter bepaalt of de overdracht van vermogen aan de structuur een belastbaar feit oplevert, en of de inkomsten en winsten van de structuur via anti-misbruikregels alsnog aan de oprichter worden toegerekend. Veel ontwikkelde landen — Nederland voorop — kennen regels die door zulke structuren heen kijken zodra ze door een eigen inwoner worden beheerst. Denk aan transparante behandeling, toerekeningsregels of CFC-regimes. Een oprichter die in zo'n land woont, wordt feitelijk belast alsof de structuur niet bestaat.

De jurisdictie van de begunstigden bepaalt hoe uitkeringen aan hen worden belast. Een begunstigde in een land met hoge belastingdruk betaalt over die uitkering doorgaans gewoon belasting, ongeacht waar de structuur is gevestigd. Een begunstigde in een land zónder inkomstenbelasting, zoals de UAE, ontvangt de uitkering normaal gesproken zonder verdere heffing.

Voor oprichters die emigreren behoudt het vertrekland meestal nog een periode heffingsrechten. Nederland kent bijvoorbeeld de bekende tienjaarsfictie voor de schenk- en erfbelasting: na emigratie loopt die nog tien jaar door, ongeacht waar het vermogen zit. Dat is geen reden om níet te plannen, maar wél een reden om te plannen met volle kennis van welke gebeurtenissen tot heffing leiden en wanneer die staart afloopt.

Het samenspel tussen deze drie jurisdicties breng je het beste in kaart in de ontwerpfase, vóórdat je vastligt aan iets. Aanpassen achteraf is duur en soms simpelweg niet meer mogelijk.

9. Veelvoorkomende valkuilen

Een aantal kwesties zien we keer op keer terugkomen, en ze halen de effectiviteit van de structuur onderuit. Ze in de ontwerpfase herkennen is een stuk goedkoper dan ze later moeten repareren.

• Schijnstructuur: een structuur waarin de oprichter feitelijk elke beslissing nog steeds zelf neemt, of die gebruikt wordt als persoonlijke rekening-courant, houdt geen stand bij een juridische aanval. In veel landen kijken rechters naar het feitelijk handelen van partijen — niet alleen naar wat er in het trust deed staat.
• Bankacceptatie: niet elke jurisdictie wordt door tier one private banks even goed ontvangen. Een structuur die juridisch waterdicht is maar nergens een rekening kan openen, verliest in de praktijk veel van zijn waarde. Vooraf afstemmen met de beoogde bank is een onmisbare stap voordat je de structuur opzet.
• Te late aangiftes en bevestigingen: veel structuren hangen aan jaarlijkse formaliteiten om hun fiscale status te behouden. Bevestigt een stichting bijvoorbeeld haar transparante status niet binnen het voorgeschreven venster bij de lokale fiscus, dan kan die status komen te vervallen — met materiële fiscale gevolgen voor het volgende boekjaar.
• Stapelende anti-misbruikregels: internationale fiscale samenwerking groeit door. Substance-eisen, anti-mismatchregels en minimumbelastingkaders hebben de afgelopen jaren de kosten en haalbaarheid veranderd van structuren die tien jaar geleden nog standaard waren. Periodiek tegen het licht houden is dan ook geen luxe maar noodzaak.

Met een zorgvuldig ontwerp is elke valkuil te vermijden. Maar als je er één onderschat, kun je daarmee de hele structuur ondergraven.

10. Hoe pak je dit aan voor je eigen onderneming?

Voor ondernemers die over vermogensbescherming nadenken, is een gesprek over doelstellingen het beste startpunt. Bescherming waartegen, voor wie, op welke termijn, en hoeveel complexiteit accepteer je daarvoor in de plaats? Er bestaat geen universeel antwoord. De juiste structuur is altijd die structuur die past bij jouw situatie — niet de meest uitgebreide of de meest in zwang zijnde.

Doorgaans verloopt het traject als volgt. Eerst brengen we in kaart: woonplaats, gezinssituatie, herkomst van het vermogen, operationele activiteiten en wat je toekomstplannen zijn qua verhuizing of overdracht. In een tweede fase versmallen we de keuze van jurisdictie en vehikel. In een derde fase vergelijken we offertes van gelicentieerde dienstverleners en checken we of de beoogde bank de structuur ook gaat accepteren. Pas dán worden de oprichtingsdocumenten opgesteld, de structuur opgericht en het vermogen overgedragen. Het hele proces neemt meestal twee tot drie maanden in beslag, vanaf het eerste gesprek tot een werkende structuur. Bij meer complexe activa of gezinssituaties kan het langer duren.

Door het hele traject heen leggen we de structuur vast alsof een kritische derde er ooit naar gaat kijken. Die derde kan een belastingdienst zijn, een accountant, een bank, een toekomstige (ex-)echtgenoot, een crediteur of een toekomstige generatie. Door bij de start al voor die toetsing te ontwerpen, geef je de structuur haar lange termijn-waarde mee.

Wil je voor jouw vermogen of onderneming vermogensbescherming verkennen, dan praten we daar graag met je over. Ons team werkt met structuren in alle in dit artikel genoemde jurisdicties en we kunnen de opties met je doorlopen vóórdat je je aan iets vastlegt.

---

by Taxboutiq

Bedrijfsopvolgingsregeling 2026: de belangrijkste wijzigingen voor DGA's en ondernemers

Bedrijfsopvolging is een van de meest ingrijpende fiscale gebeurtenissen in het leven van een Nederlandse ondernemer. Of u nu van plan bent uw onderneming tijdens uw leven over te dragen aan de volgende generatie of de overdracht bij overlijden wil regelen, de fiscale gevolgen kunnen bepalen of de onderneming intact blijft of dat een gedwongen verkoop onvermijdelijk wordt. Om dit te voorkomen biedt het Nederlandse belastingrecht al lange tijd twee belangrijke faciliteiten: de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) en de doorschuifregeling (DSR). Samen maken zij het mogelijk om een onderneming met zeer aanzienlijke belastingverlichting over te dragen. Per 1 januari 2026 zijn beide faciliteiten echter aanzienlijk aangescherpt als onderdeel van een meerjarige wetsherziening.

De wijzigingen van 2026 vormen de meest verstrekkende fase van die herziening. Zij raken wie in aanmerking komt, welke aandelen zijn gedekt, hoe lang de bezitstermijn loopt en hoe de regels uitwerken op vennootschapsstructuren waar veel DGA's gebruik van maken. Voor elke ondernemer, directeur-grootaandeelhouder of successieplanner die zijn situatie nog niet heeft beoordeeld in het licht van de nieuwe regels, is het de moeite waard om dit nu te doen.

Inhoudsopgave

1. Waarom de BOR en DSR belangrijk zijn voor Nederlandse ondernemers

2. De BOR en DSR uitgelegd

3. Een gefaseerde herziening: wijzigingen in 2024, 2025 en 2026

4. De gewone-aandeleneis: wie komt er nog voor in aanmerking?

5. Letteraandelen en het risico van onbedoelde herkwalificatie

6. Verlengde bezitstermijnen: de leeftijdsgerelateerde aanscherping

7. Anti-misbruikbepalingen en het dubbele-BOR-verbod

8. Versoepelde herstructureringsregels: een positieve ontwikkeling

9. Planningsstappen die u nu kunt zetten

10. Conclusie

1. Waarom de BOR en DSR belangrijk zijn voor Nederlandse ondernemers

Bij overdracht van een onderneming door schenking of vererving kunnen twee afzonderlijke belastingclaims tegelijk ontstaan, soms op dezelfde onderliggende waarde. Aan de ene kant kan de verkrijger schenk- of erfbelasting verschuldigd zijn over de ontvangen ondernemingswaarde. Aan de andere kant kan de overdragende ondernemer inkomstenbelasting verschuldigd zijn over de in de loop der jaren opgebouwde stille reserve. Zonder enige faciliteit kan deze gecombineerde last zo groot zijn dat een gedeeltelijke verkoop van de onderneming noodzakelijk wordt om de belastingaanslag te betalen. De verstoring die dit meebrengt kan desastreus zijn, zeker wanneer het gaat om een familiebedrijf.

De Nederlandse wetgever erkende dit probleem al decennia geleden en introduceerde twee faciliteiten om bedrijfsoverdrachten mogelijk te maken zonder gedwongen verkoop. De BOR vermindert de schenk- of erfbelastingdruk op kwalificerend ondernemingsvermogen aanzienlijk. De DSR stelt de inkomstenbelastingclaim uit door de fiscale verkrijgingsprijs door te schuiven naar de overnemer in plaats van deze te realiseren op het moment van overdracht. Wanneer beide faciliteiten van toepassing zijn, kunnen de directe belastingkosten van een generatieoverdracht worden beperkt tot een fractie van wat ze anders zouden zijn.

Dat is waarom de BOR en de DSR behoren tot de meest planmatig ingevulde bepalingen van het Nederlandse fiscale recht. De wijzigingen die in 2026 zijn doorgevoerd zijn de meest ingrijpende die het systeem ooit heeft gezien.

2. De BOR en DSR uitgelegd

De bedrijfsopvolgingsregeling (BOR)

De BOR is een faciliteit in de Successiewet 1956. Ze voorziet in een grote voorwaardelijke vrijstelling bij de overdracht van kwalificerend ondernemingsvermogen door schenking of vererving aan een bedrijfsopvolger. De gedachte is eenvoudig: omdat een onderneming geen liquide bezit is, kan de verkrijger niet per se belasting betalen over de volledige waarde zonder de onderneming te verstoren. De BOR maakt het mogelijk een aanzienlijk deel van die waarde over te dragen zonder directe schenk- of erfbelasting.

Om voor de BOR in aanmerking te komen, moet aan meerdere voorwaarden zijn voldaan. De overgedragen activa moeten een actieve onderneming of een kwalificerend aandelenbelang vertegenwoordigen. De overdrager moet het belang gedurende een minimumperiode hebben gehouden (de bezitseis). En de overnemer moet de onderneming gedurende een bepaald aantal jaren na de overdracht voortzetten (de voortzettingseis).

De doorschuifregeling (DSR)

De DSR werkt in een andere belastingdimensie. Wanneer een ondernemer aandelen of een ondernemingsbelang overdraagt, zou een eventuele opgebouwde stille reserve in beginsel belastbaar vrijvallen. De DSR maakt het mogelijk deze claim uit te stellen: de fiscale verkrijgingsprijs wordt doorgeschoven naar de overnemer in plaats van bij de overdrager belast te worden. De inkomstenbelastingverplichting wordt vooruitgeschoven, niet tenietgedaan. De opvolger betaalt deze belasting uiteindelijk, maar pas bij latere vervreemding.

Net als de BOR stelt de DSR voorwaarden, waaronder een voortzettingseis en, met ingang van 2026, de eis dat het overgedragen belang uit kwalificerende gewone aandelen bestaat.

Waarom beide faciliteiten samen van belang zijn

In de praktijk zetten DGA's en ondernemers in familiebedrijven de BOR en de DSR samen in om de gecombineerde belastingdruk bij opvolging te minimaliseren. De BOR dekt de schenk- of erfbelasting; de DSR dekt de inkomstenbelasting. Samen maken zij het mogelijk een bedrijf van generatie op generatie over te dragen zonder gedwongen verkoop. De wijzigingen van 2026 in de voorwaarden hebben daarmee brede praktische gevolgen.

3. Een gefaseerde herziening: wijzigingen in 2024, 2025 en 2026

De wijzigingen in de BOR en de DSR kwamen niet in een keer. De wetgever spreidde de herziening over drie jaar, waardoor ondernemers geleidelijk met de aanscherpingen werden geconfronteerd.

In 2024 richtte de eerste fase zich op het beperken van de BOR tot belangen in echte operationele ondernemingen. Het drempelpercentage voor meegezogen beleggingsvermogen werd verlaagd, waardoor meer beleggingsvermogen buiten de faciliteit valt.

De wijzigingen in 2025 brachten ook verbeteringen, waaronder de verkorting van de voortzettingstermijn van vijf naar drie jaar. Daardoor kregen opvolgers iets meer ruimte om de structuur na overdracht aan te passen.

Het pakket van 2026, waarop dit artikel zich richt, bevat de meest technisch veeleisende wijzigingen: de gewone-aandeleneis, de leeftijdsgerelateerde verlenging van de bezitstermijnen, het dubbele-BOR-verbod en meer ruimte bij herstructureringen.

4. De gewone-aandeleneis: wie komt er nog voor in aanmerking?

De meest ingrijpende wijziging van 2026 is de beperking van de BOR en de DSR tot gewone aandelen. Tot en met 2025 waren beide faciliteiten van toepassing op elk kwalificerend belang dat aan de algemene voorwaarden voldeed. Vanaf 1 januari 2026 gelden de faciliteiten alleen nog voor gewone aandelen (gewone aandelen).

Wat zijn gewone aandelen?

De wet definieert gewone aandelen aan de hand van uitsluiting. Een aandeel is gewoon als het geen voorrangsrecht heeft bij de verdeling van winst of liquidatie-opbrengsten. Aandelen die dat recht wel hebben, worden aangemerkt als preferente aandelen en kwalificeren in beginsel niet meer voor de BOR of de DSR.

Specifiek uitgesloten van de definitie van gewone aandelen zijn:

• Preferente aandelen: aandelen met een voorrangsrecht bij de winstuitdeling of liquidatie-opbrengsten
• Tracking stocks: aandelen waarvan het rendement is gekoppeld aan een specifiek onderdeel van de onderneming
• Winstbewijzen: instrumenten die in de winst delen zonder stemrecht of volledige aandeelkenmerken
• Opties en andere afgeleiden van het aandelenkapitaal

Het uitsluiten van preferente aandelen sluit aan bij de zorg dat bepaalde structuren primair waren opgezet om beleggings- of passief vermogen te beschermen achter een ondernemingsfacade.

Preferente aandelen uit gefaseerde bedrijfsopvolgingen

Er is een belangrijke uitzondering voor preferente aandelen die zijn ontstaan in het kader van een gefaseerde bedrijfsopvolging. In veel familiebedrijfsopvolgingen worden gewone aandelen omgezet in preferente aandelen als onderdeel van een gestructureerd overdrachtstraject. Deze opvolgingspreferente aandelen blijven onder de 2026-regels in aanmerking komen voor de BOR en de DSR, mits aan de toepasselijke voorwaarden is voldaan. Het onderscheid vraagt om zorgvuldige analyse in elke specifieke situatie.

5. Letteraandelen en het risico van onbedoelde herkwalificatie

De gewone-aandeleneis heeft een bijzonder ingrijpend neveneffect voor DGA's die gebruikmaken van letteraandelen. In plaats van één aandelenklasse houden aandeelhouders verschillende klassen (A, B, C enzovoort) met dezelfde nominale waarde en stemrechten, maar met een afzonderlijk dividendbeleid per klasse. Hierdoor kunnen aandeelhouders per jaar verschillende bedragen aan dividend ontvangen, afhankelijk van hun fiscale positie.

Wanneer letteraandelen preferente aandelen worden

Onder de 2026-regels kan een letteraandeel onbedoeld worden geherkwalificeerd als preferent aandeel. Als de ene aandeelhouder een aanzienlijk dividend uitkeert terwijl de andere dat niet doet, bouwen de ingehouden winsten van de niet-uitkerende klasse zich op. Wanneer het saldo van de ene klasse aanzienlijk groter wordt dan dat van de andere, kan het aandeel verbonden aan de hogere reserveklasse een voorrangsrecht op liquidatie-opbrengsten verkrijgen en daarmee als preferent worden aangemerkt. Het gevolg is dat het aandeel niet meer kwalificeert voor de BOR of de DSR.

Iedere vennootschap met twee of meer aandeelhouders, meerdere letteraandelenklassen en een geschiedenis van afwijkende dividenduitkeringen dient dit herkwalificatierisico te beoordelen. De enige betrouwbare manier om dit te voorkomen is ervoor te zorgen dat de reserves per klasse gelijk blijven door dividenduitkeringen zorgvuldig te coördineren.

6. Verlengde bezitstermijnen: de leeftijdsgerelateerde aanscherping

Vanaf 2026 is de bezitseis aangescherpt voor overdragers op gevorderde leeftijd. De maatregel is een reactie op zorgen over zogenoemde rollatorconstructies: situaties waarbij iemand op hoge leeftijd privévermogen omzet in een ondernemingsbelang vlak voor overlijden of schenking, uitsluitend om aanspraak te maken op de BOR voor vermogen dat nooit werkelijk deel uitmaakte van een actieve onderneming.

Bij nalatenschappen begint de verlengde bezitseis te gelden voor erflaters die ten minste drie jaar ouder waren dan de AOW-leeftijd op het moment van overlijden. Voor elk aanvullend levensjaar boven een bepaalde drempel wordt de vereiste bezitsperiode met zes maanden verlengd. Bij schenkingen geldt een vergelijkbare verlenging voor schenkers die ten minste zeven jaar ouder zijn dan de AOW-leeftijd.

De leeftijdsgerelateerde verlenging zal de meeste ondernemers die hun bedrijf gedurende een lange loopbaan hebben opgebouwd niet raken. Waar de maatregel meer impact heeft, zijn situaties met herstructurering op latere leeftijd of de verwerving van nieuwe belangen op gevorderde leeftijd.

7. Anti-misbruikbepalingen en het dubbele-BOR-verbod

Vanaf 2026 kan de BOR per onderneming slechts eenmaal per opvolgingsketen worden toegepast. Als de BOR bij een eerste overdracht is benut, kwalificeert een volgende overdracht van dezelfde onderneming pas opnieuw voor de BOR nadat een volledige bezitstermijn is verstreken. Dit voorkomt structuren gericht op het meerdere malen benutten van de BOR binnen korte tijd.

De rollatorconstructiemaatregelen en het dubbele-BOR-verbod weerspiegelen een duidelijke wetgevende intentie: de BOR en de DSR behouden als echte faciliteiten voor bedrijfscontinuiteit, terwijl wegen worden afgesloten die het gebruik ervan als algemene vermogensoverdrachtsinstrumenten mogelijk maakten. De vrijstellingen blijven groot en waardevol, maar de voorwaarden zijn nu preciezer gericht op de transacties waarvoor zij zijn bedoeld.

8. Versoepelde herstructureringsregels: een positieve ontwikkeling

Niet alle wijzigingen van 2026 waren beperkend. Op een belangrijk punt zijn de regels juist gunstiger geworden: de wisselwerking tussen interne herstructureringen en de bezitseis. Onder de oude regels konden bepaalde herstructureringen de bezitstermijn onbedoeld doen herstarten. Als een ondernemer een juridische fusie, splitsing, aandelenomzetting of vergelijkbare transactie doorvoerde, werd het geherstructureerde belang in veel gevallen als een nieuw belang behandeld, waardoor de klok opnieuw begon te lopen.

Vanaf 1 januari 2026 leiden herstructureringen die de evenredige gerechtigdheid van de overdrager niet wijzigen, niet langer tot het herstarten van de bezitstermijn. Als de ondernemer na een fusie, splitsing, omzetting, aandelenuitgifte of inkoop met hetzelfde evenredige economische belang uit de bus komt, loopt de bezitstermijn ononderbroken door.

Deze wijziging geeft ondernemers aanzienlijk meer vrijheid om hun vennootschapsstructuur te reorganiseren in de periode voorafgaand aan een opvolging. De versoepeling geldt ook voor de voortzettingseis aan de kant van de opvolger, die meer ruimte krijgt voor herstructurering mits de aard van de voortgezette onderneming niet wezenlijk wijzigt.

9. Planningsstappen die u nu kunt zetten

Gezien de reikwijdte van de 2026-wijzigingen zijn er verschillende aandachtsgebieden waar bestaande structuren opnieuw moeten worden beoordeeld. Onderstaande punten zijn geen aanbevelingen voor een specifieke situatie, maar een indicatie van de gebieden die het vaakst om aandacht vragen.

• Beoordeel de aandelenstructuur: Elke vennootschap met letteraandelen of meerdere aandelenklassen dient te beoordelen of de reserves per klasse gelijk zijn gebleven. Waar die reserves zijn afgeweken door afwijkende dividenduitkeringen, is gespecialiseerd advies nodig om het herkwalificatierisico te beoordelen.
• Controleer de bezitstermijn: Ondernemers die de pensioenleeftijd naderen dienen na te gaan of de bezitseis voor elk belang is vervuld, en of recente herstructureringen de klok hebben gereset onder de oude of nieuwe regels.
• Beoordeel de leeftijdsgerelateerde regels: Ondernemers die aanzienlijk ouder zijn dan de AOW-leeftijd, of die een belang relatief recent hebben verworven, dienen de verlengde bezitstermijnen specifiek te beoordelen.
• Overweeg het dubbele-BOR-verbod: Waar een familiebedrijf al eerder BOR-gefaciliteerd is overgedragen, dient te worden gecontroleerd of een volgende geplande overdracht onder het verbod valt.
• Coördineer het dividendbeleid: Als een letteraandelenstructuur wordt gecontinueerd, stel dan een protocol op voor het coördineren van dividenduitkeringen. In sommige gevallen is het efficienter om te vereenvoudigen naar een enkele aandelenklasse.
• Bevestig de structuur van opvolgingspreferente aandelen: Ondernemers met preferente aandelen uit een gefaseerde opvolging dienen te bevestigen dat die aandelen voldoen aan de voorwaarden voor de uitzondering.

10. Conclusie

De BOR en de DSR behoren nog steeds tot de meest ruimhartige successieplanningstfaciliteiten voor Nederlandse ondernemers en DGA's. De onderliggende gedachte is niet gewijzigd: bedrijfscontinuiteit is waardevol en het belastingrecht mag geen gedwongen verkoop uitlokken. Maar de voorwaarden zijn nu aanzienlijk technischer dan drie jaar geleden, en de wijzigingen van 2026 in het bijzonder hebben regels geintroduceerd die op niet-voor-de-hand-liggende wijze inwerken op veelgebruikte vennootschapsstructuren.

De gewone-aandeleneis, het herkwalificatierisico voor letteraandelen, de leeftijdsgerelateerde verlenging van bezitstermijnen, het dubbele-BOR-verbod en de versoepelde herstructureringsregels moeten alle worden bezien in de context van elke individuele structuur. Een structuur die goed werkte onder de regels van voor 2026 kan aanpassing vereisen.

Voor elke ondernemer die dit nog niet heeft gedaan, is het nu de tijd om de structuur en het plan te beoordelen met een specialist. De complexiteit van de 2026-regels is een argument voor vroegtijdig handelen in plaats van uitstel.

Neem gerust contact op met ons team als u uw specifieke situatie nader wil bespreken.

---

by Taxboutiq