Bedrijfsopvolgingsregeling 2026: de belangrijkste wijzigingen voor DGA's en ondernemers
Bedrijfsopvolging is een van de meest ingrijpende fiscale gebeurtenissen in het leven van een Nederlandse ondernemer. Of u nu van plan bent uw onderneming tijdens uw leven over te dragen aan de volgende generatie of de overdracht bij overlijden wil regelen, de fiscale gevolgen kunnen bepalen of de onderneming intact blijft of dat een gedwongen verkoop onvermijdelijk wordt. Om dit te voorkomen biedt het Nederlandse belastingrecht al lange tijd twee belangrijke faciliteiten: de bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) en de doorschuifregeling (DSR). Samen maken zij het mogelijk om een onderneming met zeer aanzienlijke belastingverlichting over te dragen. Per 1 januari 2026 zijn beide faciliteiten echter aanzienlijk aangescherpt als onderdeel van een meerjarige wetsherziening.
De wijzigingen van 2026 vormen de meest verstrekkende fase van die herziening. Zij raken wie in aanmerking komt, welke aandelen zijn gedekt, hoe lang de bezitstermijn loopt en hoe de regels uitwerken op vennootschapsstructuren waar veel DGA's gebruik van maken. Voor elke ondernemer, directeur-grootaandeelhouder of successieplanner die zijn situatie nog niet heeft beoordeeld in het licht van de nieuwe regels, is het de moeite waard om dit nu te doen.
Inhoudsopgave
1. Waarom de BOR en DSR belangrijk zijn voor Nederlandse ondernemers
3. Een gefaseerde herziening: wijzigingen in 2024, 2025 en 2026
4. De gewone-aandeleneis: wie komt er nog voor in aanmerking?
5. Letteraandelen en het risico van onbedoelde herkwalificatie
6. Verlengde bezitstermijnen: de leeftijdsgerelateerde aanscherping
7. Anti-misbruikbepalingen en het dubbele-BOR-verbod
8. Versoepelde herstructureringsregels: een positieve ontwikkeling
9. Planningsstappen die u nu kunt zetten
1. Waarom de BOR en DSR belangrijk zijn voor Nederlandse ondernemers
Bij overdracht van een onderneming door schenking of vererving kunnen twee afzonderlijke belastingclaims tegelijk ontstaan, soms op dezelfde onderliggende waarde. Aan de ene kant kan de verkrijger schenk- of erfbelasting verschuldigd zijn over de ontvangen ondernemingswaarde. Aan de andere kant kan de overdragende ondernemer inkomstenbelasting verschuldigd zijn over de in de loop der jaren opgebouwde stille reserve. Zonder enige faciliteit kan deze gecombineerde last zo groot zijn dat een gedeeltelijke verkoop van de onderneming noodzakelijk wordt om de belastingaanslag te betalen. De verstoring die dit meebrengt kan desastreus zijn, zeker wanneer het gaat om een familiebedrijf.
De Nederlandse wetgever erkende dit probleem al decennia geleden en introduceerde twee faciliteiten om bedrijfsoverdrachten mogelijk te maken zonder gedwongen verkoop. De BOR vermindert de schenk- of erfbelastingdruk op kwalificerend ondernemingsvermogen aanzienlijk. De DSR stelt de inkomstenbelastingclaim uit door de fiscale verkrijgingsprijs door te schuiven naar de overnemer in plaats van deze te realiseren op het moment van overdracht. Wanneer beide faciliteiten van toepassing zijn, kunnen de directe belastingkosten van een generatieoverdracht worden beperkt tot een fractie van wat ze anders zouden zijn.
Dat is waarom de BOR en de DSR behoren tot de meest planmatig ingevulde bepalingen van het Nederlandse fiscale recht. De wijzigingen die in 2026 zijn doorgevoerd zijn de meest ingrijpende die het systeem ooit heeft gezien.
2. De BOR en DSR uitgelegd
De bedrijfsopvolgingsregeling (BOR)
De BOR is een faciliteit in de Successiewet 1956. Ze voorziet in een grote voorwaardelijke vrijstelling bij de overdracht van kwalificerend ondernemingsvermogen door schenking of vererving aan een bedrijfsopvolger. De gedachte is eenvoudig: omdat een onderneming geen liquide bezit is, kan de verkrijger niet per se belasting betalen over de volledige waarde zonder de onderneming te verstoren. De BOR maakt het mogelijk een aanzienlijk deel van die waarde over te dragen zonder directe schenk- of erfbelasting.
Om voor de BOR in aanmerking te komen, moet aan meerdere voorwaarden zijn voldaan. De overgedragen activa moeten een actieve onderneming of een kwalificerend aandelenbelang vertegenwoordigen. De overdrager moet het belang gedurende een minimumperiode hebben gehouden (de bezitseis). En de overnemer moet de onderneming gedurende een bepaald aantal jaren na de overdracht voortzetten (de voortzettingseis).
De doorschuifregeling (DSR)
De DSR werkt in een andere belastingdimensie. Wanneer een ondernemer aandelen of een ondernemingsbelang overdraagt, zou een eventuele opgebouwde stille reserve in beginsel belastbaar vrijvallen. De DSR maakt het mogelijk deze claim uit te stellen: de fiscale verkrijgingsprijs wordt doorgeschoven naar de overnemer in plaats van bij de overdrager belast te worden. De inkomstenbelastingverplichting wordt vooruitgeschoven, niet tenietgedaan. De opvolger betaalt deze belasting uiteindelijk, maar pas bij latere vervreemding.
Net als de BOR stelt de DSR voorwaarden, waaronder een voortzettingseis en, met ingang van 2026, de eis dat het overgedragen belang uit kwalificerende gewone aandelen bestaat.
Waarom beide faciliteiten samen van belang zijn
In de praktijk zetten DGA's en ondernemers in familiebedrijven de BOR en de DSR samen in om de gecombineerde belastingdruk bij opvolging te minimaliseren. De BOR dekt de schenk- of erfbelasting; de DSR dekt de inkomstenbelasting. Samen maken zij het mogelijk een bedrijf van generatie op generatie over te dragen zonder gedwongen verkoop. De wijzigingen van 2026 in de voorwaarden hebben daarmee brede praktische gevolgen.
3. Een gefaseerde herziening: wijzigingen in 2024, 2025 en 2026
De wijzigingen in de BOR en de DSR kwamen niet in een keer. De wetgever spreidde de herziening over drie jaar, waardoor ondernemers geleidelijk met de aanscherpingen werden geconfronteerd.
In 2024 richtte de eerste fase zich op het beperken van de BOR tot belangen in echte operationele ondernemingen. Het drempelpercentage voor meegezogen beleggingsvermogen werd verlaagd, waardoor meer beleggingsvermogen buiten de faciliteit valt.
De wijzigingen in 2025 brachten ook verbeteringen, waaronder de verkorting van de voortzettingstermijn van vijf naar drie jaar. Daardoor kregen opvolgers iets meer ruimte om de structuur na overdracht aan te passen.
Het pakket van 2026, waarop dit artikel zich richt, bevat de meest technisch veeleisende wijzigingen: de gewone-aandeleneis, de leeftijdsgerelateerde verlenging van de bezitstermijnen, het dubbele-BOR-verbod en meer ruimte bij herstructureringen.
4. De gewone-aandeleneis: wie komt er nog voor in aanmerking?
De meest ingrijpende wijziging van 2026 is de beperking van de BOR en de DSR tot gewone aandelen. Tot en met 2025 waren beide faciliteiten van toepassing op elk kwalificerend belang dat aan de algemene voorwaarden voldeed. Vanaf 1 januari 2026 gelden de faciliteiten alleen nog voor gewone aandelen (gewone aandelen).
Wat zijn gewone aandelen?
De wet definieert gewone aandelen aan de hand van uitsluiting. Een aandeel is gewoon als het geen voorrangsrecht heeft bij de verdeling van winst of liquidatie-opbrengsten. Aandelen die dat recht wel hebben, worden aangemerkt als preferente aandelen en kwalificeren in beginsel niet meer voor de BOR of de DSR.
Specifiek uitgesloten van de definitie van gewone aandelen zijn:
- Preferente aandelen: aandelen met een voorrangsrecht bij de winstuitdeling of liquidatie-opbrengsten
- Tracking stocks: aandelen waarvan het rendement is gekoppeld aan een specifiek onderdeel van de onderneming
- Winstbewijzen: instrumenten die in de winst delen zonder stemrecht of volledige aandeelkenmerken
- Opties en andere afgeleiden van het aandelenkapitaal
Het uitsluiten van preferente aandelen sluit aan bij de zorg dat bepaalde structuren primair waren opgezet om beleggings- of passief vermogen te beschermen achter een ondernemingsfacade.
Preferente aandelen uit gefaseerde bedrijfsopvolgingen
Er is een belangrijke uitzondering voor preferente aandelen die zijn ontstaan in het kader van een gefaseerde bedrijfsopvolging. In veel familiebedrijfsopvolgingen worden gewone aandelen omgezet in preferente aandelen als onderdeel van een gestructureerd overdrachtstraject. Deze opvolgingspreferente aandelen blijven onder de 2026-regels in aanmerking komen voor de BOR en de DSR, mits aan de toepasselijke voorwaarden is voldaan. Het onderscheid vraagt om zorgvuldige analyse in elke specifieke situatie.
5. Letteraandelen en het risico van onbedoelde herkwalificatie
De gewone-aandeleneis heeft een bijzonder ingrijpend neveneffect voor DGA's die gebruikmaken van letteraandelen. In plaats van één aandelenklasse houden aandeelhouders verschillende klassen (A, B, C enzovoort) met dezelfde nominale waarde en stemrechten, maar met een afzonderlijk dividendbeleid per klasse. Hierdoor kunnen aandeelhouders per jaar verschillende bedragen aan dividend ontvangen, afhankelijk van hun fiscale positie.
Wanneer letteraandelen preferente aandelen worden
Onder de 2026-regels kan een letteraandeel onbedoeld worden geherkwalificeerd als preferent aandeel. Als de ene aandeelhouder een aanzienlijk dividend uitkeert terwijl de andere dat niet doet, bouwen de ingehouden winsten van de niet-uitkerende klasse zich op. Wanneer het saldo van de ene klasse aanzienlijk groter wordt dan dat van de andere, kan het aandeel verbonden aan de hogere reserveklasse een voorrangsrecht op liquidatie-opbrengsten verkrijgen en daarmee als preferent worden aangemerkt. Het gevolg is dat het aandeel niet meer kwalificeert voor de BOR of de DSR.
Iedere vennootschap met twee of meer aandeelhouders, meerdere letteraandelenklassen en een geschiedenis van afwijkende dividenduitkeringen dient dit herkwalificatierisico te beoordelen. De enige betrouwbare manier om dit te voorkomen is ervoor te zorgen dat de reserves per klasse gelijk blijven door dividenduitkeringen zorgvuldig te coördineren.
6. Verlengde bezitstermijnen: de leeftijdsgerelateerde aanscherping
Vanaf 2026 is de bezitseis aangescherpt voor overdragers op gevorderde leeftijd. De maatregel is een reactie op zorgen over zogenoemde rollatorconstructies: situaties waarbij iemand op hoge leeftijd privévermogen omzet in een ondernemingsbelang vlak voor overlijden of schenking, uitsluitend om aanspraak te maken op de BOR voor vermogen dat nooit werkelijk deel uitmaakte van een actieve onderneming.
Bij nalatenschappen begint de verlengde bezitseis te gelden voor erflaters die ten minste drie jaar ouder waren dan de AOW-leeftijd op het moment van overlijden. Voor elk aanvullend levensjaar boven een bepaalde drempel wordt de vereiste bezitsperiode met zes maanden verlengd. Bij schenkingen geldt een vergelijkbare verlenging voor schenkers die ten minste zeven jaar ouder zijn dan de AOW-leeftijd.
De leeftijdsgerelateerde verlenging zal de meeste ondernemers die hun bedrijf gedurende een lange loopbaan hebben opgebouwd niet raken. Waar de maatregel meer impact heeft, zijn situaties met herstructurering op latere leeftijd of de verwerving van nieuwe belangen op gevorderde leeftijd.
7. Anti-misbruikbepalingen en het dubbele-BOR-verbod
Vanaf 2026 kan de BOR per onderneming slechts eenmaal per opvolgingsketen worden toegepast. Als de BOR bij een eerste overdracht is benut, kwalificeert een volgende overdracht van dezelfde onderneming pas opnieuw voor de BOR nadat een volledige bezitstermijn is verstreken. Dit voorkomt structuren gericht op het meerdere malen benutten van de BOR binnen korte tijd.
De rollatorconstructiemaatregelen en het dubbele-BOR-verbod weerspiegelen een duidelijke wetgevende intentie: de BOR en de DSR behouden als echte faciliteiten voor bedrijfscontinuiteit, terwijl wegen worden afgesloten die het gebruik ervan als algemene vermogensoverdrachtsinstrumenten mogelijk maakten. De vrijstellingen blijven groot en waardevol, maar de voorwaarden zijn nu preciezer gericht op de transacties waarvoor zij zijn bedoeld.
8. Versoepelde herstructureringsregels: een positieve ontwikkeling
Niet alle wijzigingen van 2026 waren beperkend. Op een belangrijk punt zijn de regels juist gunstiger geworden: de wisselwerking tussen interne herstructureringen en de bezitseis. Onder de oude regels konden bepaalde herstructureringen de bezitstermijn onbedoeld doen herstarten. Als een ondernemer een juridische fusie, splitsing, aandelenomzetting of vergelijkbare transactie doorvoerde, werd het geherstructureerde belang in veel gevallen als een nieuw belang behandeld, waardoor de klok opnieuw begon te lopen.
Vanaf 1 januari 2026 leiden herstructureringen die de evenredige gerechtigdheid van de overdrager niet wijzigen, niet langer tot het herstarten van de bezitstermijn. Als de ondernemer na een fusie, splitsing, omzetting, aandelenuitgifte of inkoop met hetzelfde evenredige economische belang uit de bus komt, loopt de bezitstermijn ononderbroken door.
Deze wijziging geeft ondernemers aanzienlijk meer vrijheid om hun vennootschapsstructuur te reorganiseren in de periode voorafgaand aan een opvolging. De versoepeling geldt ook voor de voortzettingseis aan de kant van de opvolger, die meer ruimte krijgt voor herstructurering mits de aard van de voortgezette onderneming niet wezenlijk wijzigt.
9. Planningsstappen die u nu kunt zetten
Gezien de reikwijdte van de 2026-wijzigingen zijn er verschillende aandachtsgebieden waar bestaande structuren opnieuw moeten worden beoordeeld. Onderstaande punten zijn geen aanbevelingen voor een specifieke situatie, maar een indicatie van de gebieden die het vaakst om aandacht vragen.
- Beoordeel de aandelenstructuur: Elke vennootschap met letteraandelen of meerdere aandelenklassen dient te beoordelen of de reserves per klasse gelijk zijn gebleven. Waar die reserves zijn afgeweken door afwijkende dividenduitkeringen, is gespecialiseerd advies nodig om het herkwalificatierisico te beoordelen.
- Controleer de bezitstermijn: Ondernemers die de pensioenleeftijd naderen dienen na te gaan of de bezitseis voor elk belang is vervuld, en of recente herstructureringen de klok hebben gereset onder de oude of nieuwe regels.
- Beoordeel de leeftijdsgerelateerde regels: Ondernemers die aanzienlijk ouder zijn dan de AOW-leeftijd, of die een belang relatief recent hebben verworven, dienen de verlengde bezitstermijnen specifiek te beoordelen.
- Overweeg het dubbele-BOR-verbod: Waar een familiebedrijf al eerder BOR-gefaciliteerd is overgedragen, dient te worden gecontroleerd of een volgende geplande overdracht onder het verbod valt.
- Coördineer het dividendbeleid: Als een letteraandelenstructuur wordt gecontinueerd, stel dan een protocol op voor het coördineren van dividenduitkeringen. In sommige gevallen is het efficienter om te vereenvoudigen naar een enkele aandelenklasse.
- Bevestig de structuur van opvolgingspreferente aandelen: Ondernemers met preferente aandelen uit een gefaseerde opvolging dienen te bevestigen dat die aandelen voldoen aan de voorwaarden voor de uitzondering.
10. Conclusie
De BOR en de DSR behoren nog steeds tot de meest ruimhartige successieplanningstfaciliteiten voor Nederlandse ondernemers en DGA's. De onderliggende gedachte is niet gewijzigd: bedrijfscontinuiteit is waardevol en het belastingrecht mag geen gedwongen verkoop uitlokken. Maar de voorwaarden zijn nu aanzienlijk technischer dan drie jaar geleden, en de wijzigingen van 2026 in het bijzonder hebben regels geintroduceerd die op niet-voor-de-hand-liggende wijze inwerken op veelgebruikte vennootschapsstructuren.
De gewone-aandeleneis, het herkwalificatierisico voor letteraandelen, de leeftijdsgerelateerde verlenging van bezitstermijnen, het dubbele-BOR-verbod en de versoepelde herstructureringsregels moeten alle worden bezien in de context van elke individuele structuur. Een structuur die goed werkte onder de regels van voor 2026 kan aanpassing vereisen.
Voor elke ondernemer die dit nog niet heeft gedaan, is het nu de tijd om de structuur en het plan te beoordelen met een specialist. De complexiteit van de 2026-regels is een argument voor vroegtijdig handelen in plaats van uitstel.
Neem gerust contact op met ons team als u uw specifieke situatie nader wil bespreken.
Neem contact op met onze specialisten
Business succession scheme 2026: key changes every DGA and entrepreneur needs to know
Business succession is one of the most consequential fiscal events in the life of a Dutch entrepreneur. Whether you are planning to transfer your company to the next generation during your lifetime or arranging the transfer upon death, the tax consequences can determine whether the business survives intact or whether a forced sale becomes necessary. To prevent that outcome, Dutch tax law has long provided two important facilities: the bedrijfsopvolgingsregeling (BOR) and the doorschuifregeling (DSR). Together, they allow entrepreneurs to transfer a business with very substantial tax relief. As of 1 January 2026, however, both facilities have been significantly tightened as part of a multi-year legislative overhaul.
The 2026 changes are the most far-reaching phase of that overhaul. They affect who qualifies, which shares are covered, how long the possession period runs, and how the rules interact with corporate structures that many DGA's rely on in practice. For any entrepreneur, director-shareholder or estate planner who has not yet reviewed their situation in light of the new rules, the changes warrant close attention.
Table of contents
1. Why the BOR and DSR matter for Dutch business owners
3. A phased overhaul: changes across 2024, 2025 and 2026
4. The ordinary shares requirement: who still qualifies?
5. Letter shares and the risk of unintended reclassification
6. Extended possession periods: the age-related tightening
7. Anti-abuse rules and the double-BOR prohibition
8. Relaxed restructuring rules: a positive development
1. Why the BOR and DSR matter for Dutch business owners
When a business is transferred by gift or inheritance, two separate tax claims can arise at once, sometimes on the same underlying value. On one side, the recipient may face a gift tax (schenkbelasting) or inheritance tax (erfbelasting) obligation on the value of the business assets received. On the other side, the transferring entrepreneur may owe income tax on the embedded capital gain built up over the years the business was owned. In a scenario without any relief, this combined burden can be large enough that a business would need to be partially liquidated or sold simply to pay the tax bill. The resulting disruption can be devastating, particularly where the business is a family enterprise that provides livelihoods for multiple people.
The Dutch legislature recognised this problem decades ago and introduced two facilities specifically designed to allow businesses to transfer without forcing a sale. The BOR significantly reduces the gift and inheritance tax burden on qualifying business assets. The DSR defers the income tax claim by allowing the transferor's fiscal cost basis to be passed on to the successor rather than triggered at the moment of transfer. When both facilities apply, the immediate tax cost of passing a business to the next generation can be reduced to a fraction of what it would otherwise be.
That is why the BOR and the DSR are routinely among the most heavily planned-around provisions in Dutch fiscal law. Business owners with substantial companies often begin structuring their succession years in advance. But the rules governing these facilities have never been static, and the changes introduced in 2026 are among the most significant the system has seen.
2. The BOR and DSR explained
The bedrijfsopvolgingsregeling (BOR)
The BOR is a facility within Dutch gift and inheritance tax law (the Successiewet 1956). It provides a large conditional exemption when qualifying business assets are transferred by gift or upon death to a business successor. The idea behind the facility is straightforward: because a business is not a liquid asset, the beneficiary cannot necessarily pay tax on its full value without disrupting the enterprise. The BOR therefore allows a substantial portion of that value to be transferred without triggering an immediate gift or inheritance tax charge.
To qualify for the BOR, several conditions must be satisfied. The assets being transferred must constitute an active business or a qualifying shareholding in a company. The transferor must have held the interest for a minimum period (the bezitseis, or possession requirement). And the recipient must continue operating the business for a specified number of years after the transfer (the voortzettingsvereiste, or continuation requirement). Where those conditions are met, the BOR provides very significant tax relief on the transfer.
The doorschuifregeling (DSR)
The DSR operates in a different tax dimension. When a business owner transfers shares or a business interest, any latent capital gain built up over the years of ownership would ordinarily be realised and taxed. The DSR allows that tax claim to be deferred: instead of triggering the gain in the hands of the transferor, the fiscal cost basis of the interest is passed on to the recipient. The income tax obligation is carried forward rather than extinguished, meaning the successor will ultimately pay it, but only when they in turn dispose of the interest.
Like the BOR, the DSR attaches conditions, including a continuation requirement and, from 2026, a requirement that the transferred interest consists of qualifying shares.
Why both matter together
In practice, DGA's and family business owners use both the BOR and the DSR together to minimise the combined tax cost of succession. The BOR handles the gift or inheritance tax; the DSR handles the income tax. Together they make it possible to transfer a business across generations without a forced sale. Because both are conditional on the type of interest being transferred and how long it has been held, the 2026 changes to those conditions have broad practical implications.
3. A phased overhaul: changes across 2024, 2025 and 2026
The changes to the BOR and DSR did not arrive all at once. The legislature spread the overhaul across three years, giving entrepreneurs a staged tightening rather than a single sharp shift.
In 2024, the first phase focused on limiting the BOR to interests in genuine operating companies. The rule that investment assets held within a company could benefit from the BOR alongside genuine business assets was narrowed. The threshold for this absorption was reduced, meaning more investment assets now fall outside the facility.
The 2025 changes brought adjustments that were broadly welcomed, including the shortening of the continuation requirement for recipients. Under the previous rules, a business successor had to continue the business for five years to maintain the benefit of the BOR. From 2025, that period was reduced to three years, making it somewhat easier for successors to adjust the business structure post-transfer. The possession requirement for the transferor was also refined in 2025.
The 2026 package, which is the focus of this article, introduced the most technically demanding changes. It brought the ordinary shares requirement, the age-related extension of possession periods, the double-BOR prohibition, and greater flexibility for restructurings. Each of these is examined in the sections that follow.
4. The ordinary shares requirement: who still qualifies?
Perhaps the most impactful change introduced in 2026 is the restriction of the BOR and DSR to ordinary shares. Until the end of 2025, both facilities applied to any qualifying interest that met the general conditions, regardless of the exact type of share. From 1 January 2026, the facilities apply only to what the law defines as gewone aandelen, or ordinary shares.
What counts as an ordinary share?
The legislation defines an ordinary share by exclusion. A share is ordinary if it does not carry preferential rights regarding the distribution of profits or the proceeds of liquidation. Shares that do carry such rights are classified as preferential shares (preferente aandelen) and no longer qualify for the BOR or DSR as a matter of principle.
Specifically excluded from the definition of ordinary shares are:
- Preference shares: shares with a priority right over other shareholders in profit distributions or liquidation proceeds
- Tracking stocks: shares whose return is tied to the performance of a specific part of the business rather than the whole
- Profit participation certificates (winstbewijzen): instruments that participate in profits without carrying voting rights or full share characteristics
- Options and other derivative interests in share capital
The exclusion of preference shares aligns with a long-standing concern that certain structures were designed primarily to shelter investment or passive assets behind a business facade. Requiring ordinary shares pushes the BOR back towards its original purpose: facilitating the genuine transfer of active business interests.
Preference shares from phased successions
There is an important exception for preference shares that arose in the context of a phased succession (gefaseerde bedrijfsopvolging). In many family business successions, a parent converts ordinary shares into preference shares as part of a structured handover process. These succession preference shares often represent a deferred purchase price or a retained economic interest while the business is gradually transferred to the next generation. Shares of this type remain eligible for the BOR and DSR under the 2026 rules, provided they satisfy the applicable conditions.
The distinction matters in practice: preference shares created to implement a genuine business succession remain within the system, while preference shares that existed for other commercial or tax reasons do not. The boundary between these two categories requires careful analysis in each specific situation.
5. Letter shares and the risk of unintended reclassification
The ordinary shares requirement has a particularly significant knock-on effect for DGA's who use letteraandelen, or letter shares. Letter shares are a widely used structure in the Netherlands. Instead of holding a single class of shares, shareholders hold different classes, typically labelled A, B, C and so on. Each class carries the same nominal value and the same voting rights, but the dividend policy for each class can be set independently. This allows shareholders to take different amounts of dividend in different years according to their personal circumstances.
This flexibility has made letter shares attractive, particularly in structures with multiple shareholders who have different tax positions or different liquidity needs.
When letter shares become preference shares
Under the 2026 rules, a letter share can unintentionally be reclassified as a preferential share. The mechanism is subtle. If one shareholder takes a large dividend from their letter class while another shareholder does not, the retained profits attributable to the non-distributing class build up in the company. Over time, if the retained balance in one class significantly exceeds that of another, the share linked to the higher-reserve class may effectively carry a priority right over liquidation proceeds. At that point, the share risks being classified as a preferential share rather than an ordinary share, with the result that it no longer qualifies for the BOR or DSR.
Any company with two or more shareholders, multiple letter share classes, and a history of different dividend distributions should review whether a reclassification risk has already arisen or is at risk of arising in the near future. The only reliable way to avoid the risk is to ensure that per-class reserves remain equal across all letter classes, which requires coordinating dividend distributions carefully.
6. Extended possession periods: the age-related tightening
The BOR and DSR have always included a possession requirement: the transferor must have held the business interest for a minimum period before the transfer in order for the facilities to apply. From 2026, the possession requirement has been tightened for transferors who are of more advanced age at the time of transfer. The change responds to concerns about rollator constructions: situations where an elderly individual converts non-business assets into a business interest shortly before death or donation, specifically to claim the BOR on wealth that was never genuinely part of an active enterprise.
For inheritances, the extended possession requirement begins to apply for deceased persons who were at least three years past the pension age (AOW-leeftijd) at the time of death. For each additional year of age beyond a certain threshold, the required possession period increases by six months. For gifts, a similar extension applies for donors who are at least seven years past the pension age.
The age-related extension is unlikely to affect most entrepreneurs who have built their businesses over a long career and plan succession at or shortly after retirement. Where it has more impact is in scenarios involving later-life restructuring or the acquisition of new business interests at an advanced age.
7. Anti-abuse rules and the double-BOR prohibition
From 2026, the BOR can only be applied once per enterprise per chain of succession. If the BOR was used on a first transfer, a subsequent transfer of the same enterprise does not qualify for the BOR until a full possession period has elapsed from the moment of the first facilitated transfer. This prevents structures that were designed to strip the inheritance or gift tax base through multiple facilitated transfers in quick succession.
The rollator construction measures described in the previous section complement this prohibition. Together, these provisions reflect a clear legislative intent: to maintain the BOR and DSR as genuine facilities for business continuity, while closing off avenues that allow them to be used as general wealth transfer vehicles. The exemptions remain large and valuable, but the conditions attaching to them are now more precisely targeted at the transactions they were designed to benefit.
8. Relaxed restructuring rules: a positive development
The 2026 changes were not uniformly restrictive. On one significant point, the rules were actually made more favourable: the interaction between internal restructurings and the possession requirement. Under the previous rules, certain forms of internal restructuring could inadvertently restart the possession period. If a business owner undertook a legal merger, demerger, share conversion or similar transaction within their corporate structure, the restructured interest was in many cases treated as a new interest, meaning the clock restarted and the possession requirement had to run again from the beginning.
From 1 January 2026, restructurings that do not change the proportional entitlement of the transferor no longer cause the possession period to restart. If the entrepreneur emerges from a merger, demerger, conversion, share issuance or share buyback with the same proportional economic interest in the underlying enterprise, the possession period continues to run without interruption.
This change allows business owners considerably more freedom to reorganise their corporate structures during the period leading up to a succession. In-house mergers, holding restructurings, and other common reorganisations can now be implemented without the fear of inadvertently resetting the possession clock. The relaxation also extends to the continuation requirement on the successor's side, giving more room for restructuring during the continuation period as long as the nature of the enterprise being continued does not fundamentally change.
9. Planning steps to take now
Given the scope of the 2026 changes, there are several areas where existing structures should be reviewed. The following are not recommendations for any specific situation, but an indication of the areas most likely to require attention.
- Review the share structure: Any company with letter shares or multiple share classes should review whether per-class reserves have remained equal. Where they have diverged, specialist advice is needed to assess the reclassification risk and identify remediation options.
- Check the possession period: Business owners approaching retirement should verify that the possession period has been satisfied for each interest they hold, and confirm whether any recent restructurings affected the clock under the old or new rules.
- Consider the age-related rules: Entrepreneurs significantly past pension age, or those acquiring new business interests at a late stage, should assess whether the extended possession periods apply to their situation.
- Assess the double-BOR prohibition: Where a family business has already been the subject of a BOR-facilitated transfer, check whether a subsequent planned transfer falls within the prohibition.
- Coordinate dividend policy: If a letter share structure is to be maintained, establish a clear protocol for coordinating dividend distributions to ensure per-class reserves remain equal. In some cases, simplifying to a single share class may be more efficient.
- Verify succession preference shares: Entrepreneurs holding preference shares arising from a genuine phased succession should confirm that those shares satisfy the conditions for the succession preference share exception.
10. Conclusion
The BOR and DSR remain among the most generous succession planning facilities available to Dutch entrepreneurs and DGA's. The underlying principle has not changed: business continuity is valuable, and tax law should not force a sale to fund a succession tax bill. But the conditions attaching to those facilities are now considerably more technical than they were even three years ago, and the 2026 changes in particular have introduced a set of rules that interact in non-obvious ways with common corporate structures.
The ordinary shares requirement, the reclassification risk for letter shares, the age-related extension of possession periods, the double-BOR prohibition, and the relaxed restructuring rules all need to be considered together in the context of each individual structure. A structure that worked well under the pre-2026 rules may require adjustment. A structure that was set up with succession in mind may have been overtaken by legislative changes that were not anticipated at the time.
For any business owner who has not yet done so, now is the time to review the structure and the plan with a specialist who can assess the current position and identify any issues before they become problems. The complexity of the 2026 rules is an argument for early action rather than deferred attention.
Please feel free to reach out to our team if you would like to discuss your situation.
Get in touch with our specialists
Transfer pricing: wat het is, hoe het werkt en waarom het ertoe doet
Bij elke grensoverschrijdende transactie tussen verbonden ondernemingen komt dezelfde vraag terug: is de gehanteerde prijs wel zakelijk? Transfer pricing, het stelsel van regels rond verrekenprijzen binnen een concern, is voor internationaal opererende bedrijven een van de meest bepalende fiscale thema’s. Het bepaalt hoe winsten over landen worden verdeeld, hoeveel belasting waar verschuldigd is, en of een onderneming risico loopt op naheffingen, boetes of dubbele belasting.
Toch bestaat er veel onduidelijkheid over transfer pricing. Ondernemers denken al snel dat het alleen relevant is voor grote multinationals of voor agressieve belastingstructuren. In de praktijk geldt het voor iedere onderneming die zaken doet met een verbonden partij over de grens. Denk aan een Nederlandse BV die een managementfee betaalt aan een buitenlandse holding, een dochtermaatschappij die inkoopt bij de moeder, of een groepsvennootschap die een merk in licentie geeft aan een zusterbedrijf: stuk voor stuk transacties waarvoor het arm’s-lengthbeginsel geldt.
In dit artikel leggen wij uit wat transfer pricing inhoudt, hoe het in de praktijk werkt en waarom het voor ondernemers belangrijk is. We bespreken het arm’s-lengthbeginsel, de gangbare verrekenprijsmethoden, documentatieverplichtingen, de rol van immateriële activa en de gevolgen als het misgaat. Daarbij besteden we nadrukkelijk aandacht aan de Nederlandse regels, waaronder artikel 8b van de Wet op de vennootschapsbelasting en de antimismatch-bepalingen die sinds 2022 van kracht zijn.
Inhoudsopgave
3. Transfer pricing-methoden: hoe worden prijzen getoetst?
4. De functieanalyse: functies, activa en risico’s
5. Immateriële activa en het DEMPE-raamwerk
6. Documentatievereisten: master file, local file en landenrapport
7. Transfer pricing in Nederland
8. Bedrijfsherstructureringen en transfer pricing
9. Handhaving, boetes en geschilbeslechting
10. Transfer pricing goed aanpakken
1. Wat is transfer pricing?
Transfer pricing gaat over de prijzen die binnen een concern worden gehanteerd bij onderlinge transacties. Dat kunnen leveringen van goederen zijn, het verlenen van diensten, het gebruik van merken of technologie, maar ook financiële verhoudingen zoals intercompany-leningen. In wezen valt elke commerciële of financiële afspraak tussen groepsvennootschappen onder de reikwijdte van de verrekenprijsregels.
Bij transacties tussen onafhankelijke partijen wordt de prijs bepaald door de markt: vraag en aanbod, onderhandeling en concurrentie. Binnen een concern ontbreken die marktprikkels vaak. Een moeder en haar dochter onderhandelen nu eenmaal anders dan twee partijen die geen band met elkaar hebben. Daardoor bestaat het risico dat intercompany-prijzen niet overeenkomen met wat de markt zou opleveren, met als gevolg dat winsten anders over landen worden verdeeld dan de economische werkelijkheid rechtvaardigt.
De verrekenprijsregels zijn bedoeld om deze winstverschuiving te voorkomen. Zij schrijven voor dat transacties binnen een groep worden geprijsd alsof de betrokken partijen onafhankelijk van elkaar opereren, zodat elk land belasting kan heffen over de economische activiteit die daar daadwerkelijk plaatsvindt. De internationale standaard hiervoor ligt vast in de OESO-richtlijnen voor verrekenprijzen, die in januari 2022 voor het laatst zijn herzien en inmiddels in de wetgeving van meer dan 140 landen zijn verankerd.
2. Het arm’s-lengthbeginsel
De kern van alle verrekenprijsregels is het arm’s-lengthbeginsel, ook wel het zakelijkheidsbeginsel genoemd. Dit beginsel is vastgelegd in artikel 9 van het OESO-modelverdrag en keert terug in vrijwel elk belastingverdrag dat Nederland heeft gesloten. Het houdt in dat gelieerde ondernemingen hun onderlinge transacties moeten prijzen op dezelfde wijze als onafhankelijke partijen dat onder vergelijkbare omstandigheden zouden doen.
Concreet betekent dit het volgende. Als een Nederlandse dochtermaatschappij goederen inkoopt bij haar Duitse moeder, moet de inkoopprijs vergelijkbaar zijn met wat zij zou betalen aan een willekeurige derde leverancier. Brengt een holdingvennootschap een managementvergoeding in rekening bij haar werkmaatschappijen, dan moet die vergoeding in lijn zijn met wat een externe dienstverlener voor vergelijkbare werkzaamheden zou factureren.
Het arm’s-lengthbeginsel beschouwt elke groepsvennootschap als een zelfstandige onderneming. Deze benadering zorgt ervoor dat multinationale groepen en zelfstandige bedrijven op dezelfde markten fiscaal gelijk worden behandeld. Tegelijkertijd voorkomt het dat winsten kunstmatig worden verschoven naar landen met een lager belastingtarief: de winsttoerekening moet de feitelijke verdeling van functies, activa en risico’s volgen.
Waarom niet gewoon een formule gebruiken?
Soms wordt als alternatief voor het arm’s-lengthbeginsel een globale formulaire verdeling voorgesteld: de totale wereldwijde groepswinst verdelen over landen aan de hand van een vaste formule, bijvoorbeeld op basis van omzet, personeel of activa per land. De OESO en haar lidstaten hebben deze aanpak steeds afgewezen. Een dergelijke formule zou per definitie arbitrair zijn, internationaal vrijwel onmogelijk af te stemmen, en geen recht doen aan de specifieke feiten en omstandigheden van individuele transacties. Bovendien zou het leiden tot dubbele belasting zodra landen het niet eens worden over de formule of de gehanteerde parameters.
3. Transfer pricing-methoden: hoe worden prijzen getoetst?
De OESO-richtlijnen kennen vijf verrekenprijsmethoden, verdeeld in twee categorieën. Bij de keuze voor een methode gaat het erom welke het beste past bij de aard van de transactie, de beschikbare vergelijkingsgegevens en de mate waarin gecontroleerde en ongecontroleerde transacties met elkaar te vergelijken zijn.
Traditionele transactiemethoden
- Comparable Uncontrolled Price (CUP)-methode vergelijkt de prijs in een gecontroleerde transactie rechtstreeks met de prijs in een vergelijkbare transactie tussen onafhankelijke partijen. Dit is de meest directe methode en heeft de voorkeur wanneer betrouwbare vergelijkingen beschikbaar zijn. De methode is bijzonder effectief voor grondstoftransacties waarvoor marktprijzen beschikbaar zijn.
- Resale Price Method (RPM) gaat uit van de prijs waartegen een product dat is ingekocht bij een verbonden partij wordt doorverkocht aan een onafhankelijke klant, waarvan vervolgens een passende brutomarge voor de wederverkoper wordt afgetrokken. De methode is het meest geschikt voor distributieactiviteiten waarbij de wederverkoper geen substantiële waarde aan het product toevoegt.
- Cost Plus-methode (CPM) begint bij de kosten van de leverancier in een gecontroleerde transactie en voegt daar een passende opslag aan toe. De methode wordt veel toegepast bij contract manufacturing-arrangementen en intercompany-diensten waarbij de leverancier routinematige functies vervult.
Transactionele winstmethoden
- Transactional Net Margin Method (TNMM) onderzoekt de nettowinst die een belastingplichtige verdient uit een gecontroleerde transactie ten opzichte van een passende basis, zoals kosten, omzet of activa, en vergelijkt deze met de nettowinst van vergelijkbare onafhankelijke ondernemingen. TNMM is een eenzijdige methode: zij toetst uitsluitend de minder complexe partij (de "tested party"). Het is in de praktijk de meest toegepaste methode, omdat nettowinstindicatoren over het algemeen minder gevoelig zijn voor transactieverschillen dan prijzen of brutomarges.
- Transactional Profit Split-methode identificeert de gecombineerde winst uit een gecontroleerde transactie en verdeelt deze over de partijen op basis van hun relatieve bijdragen. De methode is het meest geschikt wanneer beide partijen unieke en waardevolle bijdragen leveren, bijvoorbeeld wanneer elk significante immateriële activa inbrengt, of wanneer de activiteiten dermate geïntegreerd zijn dat een eenzijdige methode de bijdrage van geen van beide partijen betrouwbaar kan isoleren.
Er is geen strikte hiërarchie tussen deze methoden, maar de OESO-richtlijnen geven aan dat traditionele methoden over het algemeen de voorkeur verdienen boven transactionele winstmethoden wanneer beide met gelijke betrouwbaarheid kunnen worden toegepast, en dat de CUP-methode de voorkeur heeft boven alle andere wanneer een vergelijkbare ongecontroleerde transactie kan worden geïdentificeerd.
4. De functieanalyse: functies, activa en risico’s
De basis van elke transfer pricing-analyse is de functieanalyse. Voordat een methode wordt geselecteerd of vergelijkingen worden geïdentificeerd, is het essentieel om te begrijpen wat elke entiteit binnen de groep daadwerkelijk doet: welke functies zij uitoefent, welke activa zij gebruikt en welke risico’s zij draagt. Deze analyse bepaalt de karakterisering van elke entiteit en daarmee het winstniveau waarop zij recht heeft.
Een entiteit die routinematige distributiefuncties vervult, beperkte activa gebruikt en minimale risico’s draagt, wordt gekarakteriseerd als een limited-risk distributor en is gerechtigd slechts een routinemarge te verdienen. Een entiteit die producten ontwikkelt, waardevol intellectueel eigendom bezit, strategische beslissingen neemt en het ondernemersrisico draagt, is gerechtigd tot de residuele winst, het rendement boven de routinevergoeding die wordt betaald aan entiteiten met beperkte functies.
De vijf vergelijkbaarheidsfactoren
De OESO-richtlijnen identificeren vijf factoren die moeten worden onderzocht bij het vergelijken van een gecontroleerde transactie met een ongecontroleerde transactie:
- Contractuele voorwaarden van de transactie, met de erkenning dat het feitelijke gedrag van partijen prevaleert boven schriftelijke overeenkomsten wanneer beide niet consistent zijn
- Uitgeoefende functies, gebruikte activa en gedragen risico’s door elke partij, wat de kern vormt van de functieanalyse
- Kenmerken van het overgedragen goed of de dienst, waaronder fysieke eigenschappen, kwaliteit, beschikbaarheid en volume
- Economische omstandigheden van de partijen en de markt waarin zij opereren, waaronder marktomvang, concurrentie, koopkracht van consumenten en regelgevend kader
- Bedrijfsstrategieën die door de partijen worden nagestreefd, zoals marktpenetratie, productdiversificatie of risicomijding
Risicoanalyse
Risico is een centraal element van de functieanalyse. De partij die een risico beheerst en de financiële capaciteit heeft om dat risico te dragen, is gerechtigd tot het rendement (of verlies) dat met dat risico samenhangt. Een partij die een risico niet beheerst noch draagt, is niet gerechtigd tot enig aandeel in de positieve of negatieve uitkomsten van dat risico. Onder het OESO-raamwerk wordt risico geanalyseerd via een zesstappenproces dat onderzoekt wie economisch significante risico’s identificeert, wie ze contractueel aanvaardt, wie het risico daadwerkelijk beheerst door middel van besluitvorming, en wie de financiële capaciteit heeft om de gevolgen te dragen. Als een partij geen controle heeft over een risico dat zij contractueel aanvaardt, wordt het risico toegewezen aan de partij die zowel controle als financiële capaciteit heeft.
5. Immateriële activa en het DEMPE-raamwerk
Immateriële activa, waaronder octrooien, merken, knowhow, bedrijfsgeheimen, klantrelaties en eigen technologie, zijn vaak de belangrijkste waardedrijvers binnen een multinationale groep. Hoe de opbrengsten uit immateriële activa worden verdeeld over groepsentiteiten is een van de meest betwiste gebieden van transfer pricing.
De OESO definieert een immaterieel actief voor transfer pricing-doeleinden als iets dat geen fysiek actief of financieel actief is, dat in eigendom kan worden gehouden of beheerst voor gebruik in commerciële activiteiten, en waarvoor compensatie zou worden betaald bij overdracht tussen onafhankelijke partijen. Belangrijk is dat deze definitie breder is dan boekhoudkundige of juridische definities: intern ontwikkelde immateriële activa die niet op de balans verschijnen, zoals de cumulatieve waarde van jarenlange marketinguitgaven, kunnen toch relevant zijn voor transfer pricing-doeleinden.
Het DEMPE-raamwerk
De OESO heeft het DEMPE-raamwerk geïntroduceerd om te bepalen welke entiteit binnen een groep recht heeft op de opbrengsten uit immateriële activa. DEMPE staat voor de vijf kernfuncties met betrekking tot immateriële activa:
- Development van het immaterieel actief, zoals product-R&D of merkcreatie
- Enhancement van het immaterieel actief, inclusief verbeteringen en updates in de loop der tijd
- Maintenance van de waarde van het immaterieel actief door kwaliteitscontrole en doorlopende investering
- Protection van het immaterieel actief door juridische maatregelen zoals merkregistratie, octrooiaanvragen en handhaving van IE-rechten
- Exploitation van het immaterieel actief om omzet te genereren, zoals het commercialiseren van een product of het in licentie geven van een merk
Het cruciale inzicht van het DEMPE-raamwerk is dat juridisch eigendom van een immaterieel actief op zichzelf geen recht geeft op het inkomen dat door dat actief wordt gegenereerd. Een entiteit die slechts een merk registreert of juridisch eigenaar is van een octrooi maar geen van de DEMPE-functies uitoefent, is niet gerechtigd tot de residuele winsten. In plaats daarvan is zij slechts gerechtigd tot een voor risico gecorrigeerd rendement op haar financieringsbijdrage, als zij al financiering verstrekt. De entiteit die daadwerkelijk de belangrijke DEMPE-functies uitoefent, de bijbehorende risico’s beheerst en de financiële capaciteit heeft om die risico’s te dragen, is gerechtigd tot de opbrengsten uit het immaterieel actief.
Dit beginsel heeft verstrekkende gevolgen voor structuren waarin intellectueel eigendom wordt gehouden door een shell company in een laagbelaste jurisdictie, terwijl alle ontwikkeling, marketing en strategische besluitvorming elders plaatsvindt. Onder het DEMPE-raamwerk houden dergelijke arrangementen mogelijk geen stand.
6. Documentatievereisten: master file, local file en landenrapport
De OESO beveelt een gestandaardiseerde drielaagse benadering van transfer pricing-documentatie aan, die door de meerderheid van de jurisdicties wereldwijd is overgenomen:
Master file
Het groepsdossier (master file) biedt een overzicht op hoog niveau van de mondiale bedrijfsactiviteiten, organisatiestructuur, immateriële activa, intercompany-financieringsactiviteiten en het algehele transfer pricing-beleid van de multinationale groep. Het is bedoeld om belastingautoriteiten een volledig beeld te geven van de mondiale activiteiten van de groep en hoe het transfer pricing-beleid daarin past. Het groepsdossier bestrijkt vijf categorieën: organisatiestructuur, bedrijfsbeschrijving, strategie voor immateriële activa, intercompany-financieringsactiviteiten, en de financiële en fiscale posities van de groep.
Local file
Het lokale dossier (local file) vult het groepsdossier aan met gedetailleerde informatie over materiële intercompany-transacties waarbij de lokale entiteit betrokken is. Het omvat een beschrijving van de lokale entiteit, haar managementstructuur en bedrijfsstrategie, een gedetailleerde functieanalyse voor elke materiële intercompany-transactie, de geselecteerde transfer pricing-methode en de motivering van die selectie, de vergelijkbaarheidsanalyse inclusief benchmarkgegevens, en de financiële informatie die is gebruikt bij toepassing van de geselecteerde methode. Het lokale dossier is waar de inhoud van de transfer pricing-analyse zich bevindt.
Landenrapport (country-by-country report)
Het landenrapport (CbCR) bevat geaggregeerde informatie per jurisdictie over de mondiale verdeling van inkomen, betaalde belastingen, werknemers en materiële activa. Het is bedoeld voor risicoanalyse op hoog niveau door belastingautoriteiten en mag uitdrukkelijk niet worden gebruikt als basis voor transfer pricing-correcties of formulaire verdeling. Het CbCR is verplicht voor multinationale groepen met een geconsolideerde groepsomzet van ten minste EUR 750 miljoen.
7. Transfer pricing in Nederland
Nederland was een vroege adopter van het arm’s-lengthbeginsel en hanteert een transfer pricing-raamwerk dat nauw aansluit bij de OESO-richtlijnen. Het Nederlandse raamwerk is gebouwd op verschillende wettelijke grondslagen.
Artikel 8b Wet op de vennootschapsbelasting 1969
Het arm’s-lengthbeginsel is in het Nederlandse recht gecodificeerd via artikel 8b van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 (Wet VPB), met ingang van 1 januari 2002. Dit artikel bepaalt dat wanneer voorwaarden die zijn overeengekomen tussen gelieerde lichamen afwijken van die welke door onafhankelijke partijen zouden zijn overeengekomen, de winst wordt bepaald alsof die laatstbedoelde voorwaarden zouden gelden. Artikel 8b bevat tevens een documentatieverplichting: belastingplichtigen moeten in hun administratie gegevens opnemen waaruit blijkt hoe de verrekenprijzen tot stand zijn gekomen en dat deze consistent zijn met wat onafhankelijke partijen zouden zijn overeengekomen.
De antimismatch-regels van 2022
Per 1 januari 2022 heeft Nederland de artikelen 8ba tot en met 8bd van de Wet VPB geïntroduceerd, die het Nederlandse transfer pricing-landschap ingrijpend hebben gewijzigd. Deze bepalingen zijn ontworpen om situaties van dubbele niet-heffing te voorkomen die konden ontstaan door eenzijdige neerwaartse transfer pricing-correcties.
Op grond van de nieuwe regels is een neerwaartse aanpassing van de Nederlandse belastinggrondslag slechts toegestaan voor zover de corresponderende opwaartse aanpassing wordt betrokken in de belastingheffing bij de gelieerde partij in de andere jurisdictie. De bewijslast rust op de Nederlandse belastingplichtige, die moet aantonen dat de tegenpartij inderdaad over het hogere bedrag wordt belast.
Documentatieverplichtingen
Artikel 29g van de Wet VPB implementeert het drielaagse documentatieraamwerk van de OESO voor Nederland. Multinationale groepen met een geconsolideerde groepsomzet van ten minste EUR 50 miljoen zijn verplicht zowel een groepsdossier als een lokaal dossier bij te houden. Deze documenten moeten in het Nederlands of Engels worden opgesteld en gereed zijn op het moment dat de aangifte vennootschapsbelasting wordt ingediend. De landenrapportageverplichting geldt voor groepen die de drempel van EUR 750 miljoen overschrijden.
8. Bedrijfsherstructureringen en transfer pricing
Bedrijfsherstructureringen, de grensoverschrijdende reorganisatie van functies, activa en risico’s binnen een multinationale groep, zijn een van de meest complexe gebieden van transfer pricing. Voorbeelden zijn de omzetting van een volwaardige distributeur in een limited-risk distributor, de transformatie van een fabrikant in een contract manufacturer, de centralisatie van intellectueel eigendom in een enkele groepsentiteit, of de consolidatie van inkoop, logistiek of backoffice-functies in een shared service centre.
De OESO-richtlijnen vereisen dat het arm’s-lengthbeginsel niet alleen wordt toegepast op de transacties na de herstructurering, maar ook op de herstructurering zelf. Als waarde wordt overgedragen van de ene entiteit naar de andere, bijvoorbeeld door het opgeven van een winstgevend distributierecht of de overdracht van klantrelaties, moet de overdragende entiteit een arm’s-lengthvergoeding ontvangen voor de waarde die zij opgeeft.
Winstpotentieel en compensatie
Het concept "winstpotentieel" speelt een belangrijke rol. Wanneer een volwaardige distributeur met een geschiedenis van hoge en wisselende rendementen wordt omgezet in een limited-risk entiteit die een vaste routinemarge verdient, rijst de vraag of de distributeur voldoende wordt gecompenseerd voor het winstpotentieel dat zij prijsgeeft. De analyse hangt af van de realistisch beschikbare opties voor de geherstructureerde entiteit: zou een onafhankelijke onderneming in dezelfde positie dezelfde voorwaarden hebben geaccepteerd, of zou zij schadevergoeding of andere compensatie hebben bedongen?
9. Handhaving, boetes en geschilbeslechting
Belastingautoriteiten wereldwijd hebben hun focus op transfer pricing de afgelopen jaren aanzienlijk geïntensiveerd. Controleactiviteiten zijn uitgebreid, gespecialiseerde transfer pricing-afdelingen zijn opgericht, en informatie-uitwisseling tussen jurisdicties is toegenomen, met name door de automatische uitwisseling van landenrapporten.
Controletriggers
Veelvoorkomende controletriggers zijn aanhoudende verliezen bij een lokale entiteit ondanks winstgevendheid op groepsniveau, significante intercompany-transacties ten opzichte van de totale omzet, betalingen aan gelieerde partijen in laagbelaste jurisdicties, recente bedrijfsherstructureringen, en inconsistenties tussen het lokale dossier en andere publiek beschikbare informatie. Landenrapporten geven belastingautoriteiten een overzicht op hoog niveau van de mondiale winstallocatie van de groep, dat zij gebruiken om mogelijke mismatches te identificeren tussen waar winsten worden gerapporteerd en waar waarde wordt gecreëerd.
Boetes
De meeste jurisdicties leggen boetes op bij transfer pricing-correcties, met name wanneer de belastingplichtige heeft verzuimd adequate documentatie bij te houden. In Nederland is het algemene boetekader voor de vennootschapsbelasting van toepassing. Wanneer een belastingplichtige behoorlijke gelijktijdige documentatie heeft bijgehouden en kan aantonen dat redelijke inspanningen zijn geleverd om aan het arm’s-lengthbeginsel te voldoen, zijn boetes over het algemeen vermijdbaar. Het ontbreken van documentatie kan echter de bewijslast naar de belastingplichtige verschuiven en blootstelling aan zowel correcties als boetes tot gevolg hebben.
Dubbele belastingheffing en geschilbeslechting
Een van de meest ingrijpende gevolgen van een transfer pricing-correctie is het risico van dubbele belastingheffing. Als het ene land de belastbare winst van een groepsentiteit verhoogt door een verrekenprijs opwaarts te corrigeren, en het corresponderende land geen overeenkomstige neerwaartse correctie doorvoert, wordt hetzelfde inkomen in beide landen belast. Om dit aan te pakken bevatten de meeste belastingverdragen een onderlinge overlegprocedure (MAP), waarbij de bevoegde autoriteiten van de twee landen onderhandelen om dubbele belastingheffing weg te nemen. Recenter hebben het EU-Arbitrageverdrag en het Multilaterale Instrument (MLI) bindende arbitragemechanismen geïntroduceerd om te waarborgen dat geschillen binnen vastgestelde termijnen worden opgelost.
10. Transfer pricing goed aanpakken
Transfer pricing is meer dan een complianceverplichting. Het raakt de kern van hoe een internationaal opererend bedrijf zijn activiteiten inricht, zijn middelen verdeelt en zijn fiscale positie bewaakt. Ondernemingen die hier tijdig en gedegen mee aan de slag gaan, staan bij een controle sterker, lopen minder risico op dubbele belasting en behouden meer commerciële speelruimte.
De belangrijkste uitgangspunten op een rij:
- Elke intercompany-transactie moet at arm’s length worden geprijsd, onderbouwd door een functieanalyse die de uitgeoefende functies, gebruikte activa en gedragen risico’s van elke partij nauwkeurig weerspiegelt
- De entiteit die de belangrijke waardecreërende functies uitoefent, de bijbehorende risico’s beheerst en de financiële capaciteit heeft om die risico’s te dragen, is gerechtigd tot de residuele winst
- Documentatie moet gelijktijdig worden opgesteld, wat betekent dat deze gereed moet zijn op het moment dat de transactie wordt aangegaan of, uiterlijk, bij het indienen van de belastingaangifte
- Transfer pricing-beleid moet consistent zijn met het feitelijke gedrag van de partijen, niet slechts met wat in intercompany-overeenkomsten is vastgelegd
- Bedrijfsherstructureringen die waarde overdragen tussen groepsentiteiten vereisen arm’s-lengthcompensatie voor de overgedragen waarde
- Advance pricing agreements (APA’s) kunnen zekerheid bieden voor materiële of complexe intercompany-arrangementen
Iedere situatie is anders. Welke aanpak het beste past hangt af van de specifieke feiten, de betrokken landen, het type intercompany-transacties en de commerciële doelstellingen van de groep. Transfer pricing-arrangementen moeten de economische werkelijkheid weerspiegelen en worden onderbouwd met gedegen, tijdig opgestelde documentatie.
Taxboutiq is gespecialiseerd in transfer pricing, internationale fiscale structurering en grensoverschrijdend advies voor ondernemers en bedrijven. Of het nu gaat om het opzetten van een eerste intercompany-arrangement of het herzien van een bestaand verrekenprijsbeleid, wij werken als onderdeel van uw team aan oplossingen die zowel fiscaal houdbaar als commercieel effectief zijn.
Neem contact op met onze specialisten
Transfer pricing: what it is, how it works, and why it matters
Every cross-border transaction between related companies raises a fundamental question: is the price right? Transfer pricing, the set of rules governing how multinational groups price their intercompany transactions, is consistently ranked as the most important tax issue facing international businesses. It determines how profits are allocated across jurisdictions, how much tax is paid and where, and whether a business is exposed to adjustments, penalties, or double taxation.
Yet transfer pricing is widely misunderstood. Many entrepreneurs and business owners associate it exclusively with large multinationals or aggressive tax planning. In reality, transfer pricing applies to any business that conducts transactions with a related party in another country, regardless of size. A Dutch BV paying a management fee to a foreign holding company, a subsidiary purchasing inventory from its parent, or a group company licensing a trademark to an affiliate: all of these are transfer pricing transactions that must comply with the arm’s length principle.
This article explains what transfer pricing is, how it works, and why it matters. We cover the arm’s length principle, the main pricing methods, documentation requirements, the role of intangibles, and what happens when things go wrong. While the rules are international in nature, we pay particular attention to how they apply in the Netherlands and highlight developments that business owners should be aware of.
Table of contents
3. Transfer pricing methods: how prices are tested
4. The functional analysis: functions, assets and risks
5. Intangibles and the DEMPE framework
6. Documentation requirements: master file, local file and country-by-country report
7. Transfer pricing in the Netherlands
8. Business restructurings and transfer pricing
9. Enforcement, penalties and dispute resolution
10. Getting transfer pricing right
1. What is transfer pricing?
Transfer pricing refers to the prices charged in transactions between related parties, typically companies that belong to the same multinational group. These transactions can involve goods, services, the use of intangible assets such as trademarks or technology, financial arrangements such as intercompany loans, or any other commercial or financial dealing between entities under common control.
When two independent companies transact with each other, the price is determined by market forces: supply, demand, negotiation, and competition. When two related companies transact, those market forces may be absent or weakened. The parent company and its subsidiary do not negotiate at arm’s length in the same way that unrelated parties would. This creates the risk that the prices set on intercompany transactions do not reflect what the market would produce, which in turn affects how profits are distributed across the countries where the group operates.
Transfer pricing rules exist to prevent this profit shifting. They require that intercompany transactions be priced as if the parties were independent, ensuring that each country collects its fair share of tax on the economic activity taking place within its borders. The international consensus on transfer pricing is set out in the OECD Transfer Pricing Guidelines for Multinational Enterprises and Tax Administrations, most recently revised in January 2022, and implemented through domestic legislation in over 140 countries.
2. The arm’s length principle
At the heart of all transfer pricing rules lies the arm’s length principle. This principle, codified in Article 9 of the OECD Model Tax Convention and incorporated into virtually every bilateral tax treaty, provides that conditions in commercial and financial relations between associated enterprises should be consistent with those that would have been agreed between independent enterprises in comparable transactions under comparable circumstances.
In practice, this means that a multinational group must price its intercompany transactions as if each entity were dealing with an unrelated party. If a Dutch subsidiary purchases goods from its German parent, the price must reflect what the subsidiary would have paid if it had bought the same goods from an unrelated supplier under similar conditions. If a holding company charges a management fee to its operating subsidiaries, that fee must correspond to what an independent service provider would charge for equivalent services.
The arm’s length principle treats each entity within a group as a separate enterprise. This separate entity approach ensures broad parity of tax treatment between multinational groups and independent businesses operating in the same markets. It also prevents the artificial shifting of profits from higher-tax to lower-tax jurisdictions by requiring that the allocation of profits follows the allocation of economic functions, assets and risks.
Why not just use a formula?
An alternative to the arm’s length principle that is sometimes proposed is global formulary apportionment: dividing a group’s total worldwide profit among countries based on a predetermined formula, such as the proportion of sales, employees, or assets in each country. The OECD and its member countries have consistently rejected this approach. A formula would be inevitably arbitrary, difficult to agree upon internationally, and would fail to account for the specific facts and circumstances of individual transactions. It would also create significant risks of double taxation where countries disagree on the formula or its inputs.
3. Transfer pricing methods: how prices are tested
The OECD Guidelines describe five transfer pricing methods, divided into two categories. The goal is always to select the method that is most appropriate to the circumstances of the case, taking into account the nature of the transaction, the availability of reliable comparable data, and the degree of comparability between the controlled and uncontrolled transactions.
Traditional transaction methods
- Comparable Uncontrolled Price (CUP) method compares the price charged in a controlled transaction directly to the price in a comparable transaction between independent parties. This is the most direct method and is preferred whenever reliable comparables exist. It is particularly effective for commodity transactions where quoted market prices are available.
- Resale Price Method (RPM) starts from the price at which a product purchased from a related party is resold to an independent customer, then subtracts an appropriate gross margin for the reseller. It is most useful for distribution activities where the reseller does not add substantial value to the product.
- Cost Plus Method (CPM) begins with the costs incurred by the supplier in a controlled transaction, then adds an appropriate markup. It is commonly applied to contract manufacturing arrangements and intercompany services where the supplier performs routine functions.
Transactional profit methods
- Transactional Net Margin Method (TNMM) examines the net profit that a taxpayer earns from a controlled transaction relative to an appropriate base, such as costs, sales or assets, and compares it to the net profit earned by comparable independent enterprises. TNMM is a one-sided method: it tests only the less complex party (the "tested party"). It is the most commonly applied method in practice because net profit indicators are generally less sensitive to transactional differences than prices or gross margins.
- Transactional Profit Split Method identifies the combined profits from a controlled transaction and divides them between the parties based on their relative contributions. It is most appropriate when both parties make unique and valuable contributions, such as when each contributes significant intangible assets, or when the operations are so highly integrated that a one-sided method cannot reliably isolate the contribution of either party.
There is no strict hierarchy among these methods, but the OECD Guidelines indicate that traditional methods are generally preferred over transactional profit methods when both can be applied with equal reliability, and that the CUP method is preferred over all others when a comparable uncontrolled transaction can be identified.
4. The functional analysis: functions, assets and risks
The foundation of any transfer pricing analysis is the functional analysis. Before selecting a method or identifying comparables, it is essential to understand what each entity within the group actually does: what functions it performs, what assets it uses, and what risks it assumes. This analysis determines the characterisation of each entity and, consequently, the level of profit it is entitled to earn.
An entity that performs routine distribution functions, uses limited assets, and bears minimal risk is characterised as a limited-risk distributor and is entitled to earn only a routine margin. An entity that develops products, owns valuable intellectual property, makes strategic decisions, and bears the entrepreneurial risk is entitled to the residual profit, the return above the routine compensation paid to limited-function entities.
The five comparability factors
The OECD Guidelines identify five factors that must be examined when comparing a controlled transaction to an uncontrolled transaction:
- Contractual terms of the transaction, recognising that the actual conduct of the parties prevails over written agreements where the two are inconsistent
- Functions performed, assets used, and risks assumed by each party, which is the core of the functional analysis
- Characteristics of property or services transferred, including physical features, quality, availability, and volume
- Economic circumstances of the parties and the market in which they operate, including market size, competition, consumer purchasing power, and regulatory environment
- Business strategies pursued by the parties, such as market penetration, product diversification, or risk aversion
Risk analysis
Risk is a central element of the functional analysis. The party that controls a risk and has the financial capacity to assume that risk is entitled to the return (or loss) associated with that risk. A party that neither controls nor assumes a risk is not entitled to any share of the upside or downside returns from that risk. Under the OECD framework, risk is analysed through a six-step process that examines who identifies economically significant risks, who contractually assumes them, who actually controls the risk through decision-making, and who has the financial capacity to bear the consequences. If a party lacks control over a risk that it contractually assumes, the risk is reallocated to the party with both control and financial capacity.
5. Intangibles and the DEMPE framework
Intangible assets, including patents, trademarks, know-how, trade secrets, customer relationships, and proprietary technology, are often the most significant drivers of value in a multinational group. How the returns from intangibles are allocated among group entities is one of the most contested areas of transfer pricing.
The OECD defines an intangible for transfer pricing purposes as something that is not a physical asset or a financial asset, that is capable of being owned or controlled for use in commercial activities, and that would be compensated if transferred between independent parties. Importantly, this definition is broader than accounting or legal definitions: internally developed intangibles that do not appear on a balance sheet, such as the cumulative value of years of marketing expenditure, may still be relevant for transfer pricing purposes.
The DEMPE framework
The OECD introduced the DEMPE framework to determine which entity within a group is entitled to the returns from intangible assets. DEMPE stands for the five key functions related to intangibles:
- Development of the intangible, such as product R&D or brand creation
- Enhancement of the intangible, including improvements and updates over time
- Maintenance of the intangible’s value through quality control and ongoing investment
- Protection of the intangible through legal measures such as trademark registration, patent filings, and enforcement of IP rights
- Exploitation of the intangible to generate revenue, such as commercialising a product or licensing a brand
The critical insight of the DEMPE framework is that legal ownership of an intangible, by itself, does not entitle the owner to the income generated by that intangible. An entity that merely registers a trademark or holds legal title to a patent but performs none of the DEMPE functions is not entitled to the residual profits. Instead, it is entitled to no more than a risk-adjusted return on its funding contribution, if it provides any funding at all. The entity that actually performs the important DEMPE functions, controls the associated risks, and has the financial capacity to bear those risks is entitled to the intangible-related returns.
This principle has far-reaching implications for structures in which intellectual property is held by a shell company in a low-tax jurisdiction while all development, marketing and strategic decision-making occurs elsewhere. Under the DEMPE framework, such arrangements may not withstand scrutiny.
6. Documentation requirements: master file, local file and country-by-country report
The OECD recommends a standardised three-tier approach to transfer pricing documentation, adopted by the majority of jurisdictions worldwide:
Master file
The master file provides a high-level overview of the multinational group’s global business operations, organisational structure, intangible assets, intercompany financial activities, and overall transfer pricing policies. It is designed to give tax authorities a comprehensive picture of the group’s global operations and how transfer pricing policies fit within that context. The master file covers five categories: organisational structure, business description, intangibles strategy, intercompany financial activities, and the group’s financial and tax positions.
Local file
The local file supplements the master file with detailed information on material intercompany transactions involving the local entity. It includes a description of the local entity, its management structure and business strategy, a detailed functional analysis for each material intercompany transaction, the transfer pricing method selected and the rationale for that selection, the comparability analysis including benchmarking data, and the financial information used to apply the selected method. The local file is where the substance of the transfer pricing analysis resides.
Country-by-country report
The country-by-country report (CbCR) provides aggregate, jurisdiction-by-jurisdiction information on the global allocation of income, taxes paid, employees, and tangible assets. It is intended for high-level risk assessment by tax authorities and is explicitly not to be used as a basis for transfer pricing adjustments or formulary apportionment. The CbCR is required for multinational groups with consolidated group revenue of at least EUR 750 million.
7. Transfer pricing in the Netherlands
The Netherlands has been an early adopter of the arm’s length principle and maintains a transfer pricing framework that closely follows the OECD Guidelines. The Dutch framework is built on several legal foundations.
Article 8b of the Corporate Income Tax Act
The arm’s length principle was codified in Dutch law through Article 8b of the Wet op de vennootschapsbelasting 1969 (Corporate Income Tax Act), effective 1 January 2002. This article provides that where conditions agreed between related entities differ from those that would have been agreed between independent parties, taxable profit is determined as if arm’s length conditions had applied. Article 8b also introduces a documentation requirement: taxpayers must include information in their records demonstrating how transfer prices were established and that they are consistent with what independent parties would have agreed.
The 2022 anti-mismatch rules
Since 1 January 2022, the Netherlands has introduced Articles 8ba through 8bd of the Corporate Income Tax Act, which significantly changed the Dutch transfer pricing landscape. These provisions were designed to prevent situations of double non-taxation that could arise from unilateral downward transfer pricing adjustments.
Under the new rules, a downward adjustment of the Dutch tax base is only permitted to the extent that the corresponding upward adjustment is included in the taxable base of the related party in the other jurisdiction. The burden of proof lies with the Dutch taxpayer, which must demonstrate that the counterparty is indeed taxed on the higher amount.
Documentation obligations
Article 29g of the Corporate Income Tax Act implements the OECD’s three-tier documentation framework for the Netherlands. Multinational groups with consolidated group revenue of at least EUR 50 million are required to maintain both a master file and a local file. These documents must be prepared in Dutch or English and completed by the filing deadline of the corporate income tax return. The country-by-country reporting obligation applies to groups exceeding the EUR 750 million threshold.
8. Business restructurings and transfer pricing
Business restructurings, the cross-border reorganisation of functions, assets, and risks within a multinational group, are one of the most complex areas of transfer pricing. Common examples include converting a full-fledged distributor into a limited-risk distributor, transforming a manufacturer into a contract manufacturer, centralising intellectual property in a single group entity, or consolidating procurement, logistics, or back-office functions in a shared service centre.
The OECD Guidelines require that the arm’s length principle be applied not only to the post-restructuring transactions but also to the restructuring itself. If value is transferred from one entity to another, for example through the surrender of a profitable distribution right or the transfer of customer relationships, the transferring entity must receive arm’s length compensation for the value it gives up.
Profit potential and compensation
The concept of "profit potential" plays an important role. When a full-fledged distributor with a history of high and variable returns is converted into a limited-risk entity earning a fixed routine margin, the question arises whether the distributor is being adequately compensated for the profit potential it surrenders. The analysis depends on the options realistically available to the restructured entity: would an independent enterprise in the same position have accepted the same terms, or would it have negotiated indemnification or other compensation?
9. Enforcement, penalties and dispute resolution
Tax authorities worldwide have significantly increased their focus on transfer pricing in recent years. Audit activity has expanded, specialised transfer pricing units have been established, and information exchange between jurisdictions has intensified, particularly through the automatic exchange of country-by-country reports.
Audit triggers
Common audit triggers include persistent losses in a local entity despite group-level profitability, significant intercompany transactions relative to total turnover, payments to related parties in low-tax jurisdictions, recent business restructurings, and inconsistencies between the local file and other publicly available information. Country-by-country reports give tax authorities a high-level view of the group’s global profit allocation, which they use to identify potential mismatches between where profits are reported and where value is created.
Penalties
Most jurisdictions impose penalties on transfer pricing adjustments, particularly where the taxpayer has failed to maintain adequate documentation. In the Netherlands, the general penalty framework for corporate income tax applies. Where a taxpayer has maintained proper contemporaneous documentation and can demonstrate reasonable efforts to comply with the arm’s length principle, penalties are generally avoidable. However, the absence of documentation can shift the burden of proof to the taxpayer and expose it to both adjustments and penalties.
Double taxation and dispute resolution
One of the most significant consequences of a transfer pricing adjustment is the risk of double taxation. If one country increases the taxable profits of a group entity by adjusting a transfer price upward, and the corresponding country does not make a matching downward adjustment, the same income is taxed in both countries. To address this, most tax treaties include a mutual agreement procedure (MAP) under which the competent authorities of the two countries negotiate to eliminate double taxation. More recently, the EU Arbitration Convention and the Multilateral Instrument (MLI) have introduced binding arbitration mechanisms to ensure that disputes are resolved within defined timescales.
10. Getting transfer pricing right
Transfer pricing is not merely a compliance exercise. It is a core element of how a multinational business structures its operations, allocates its resources, and manages its tax risk. The businesses that approach transfer pricing proactively, rather than reactively, are consistently better positioned to withstand audit scrutiny, avoid double taxation, and maintain commercial flexibility.
The key principles to keep in mind are:
- Every intercompany transaction must be priced at arm’s length, supported by a functional analysis that accurately reflects the functions performed, assets used, and risks assumed by each party
- The entity that performs the important value-creating functions, controls the associated risks, and has the financial capacity to bear those risks is entitled to the residual profit
- Documentation must be contemporaneous, meaning it should be prepared at the time the transaction is entered into or, at the latest, by the time the tax return is filed
- Transfer pricing policies must be consistent with the actual conduct of the parties, not merely with what is written in intercompany agreements
- Business restructurings that transfer value between group entities require arm’s length compensation for the value transferred
- Advance pricing agreements (APAs) can provide certainty for material or complex intercompany arrangements
Every situation is different. The right transfer pricing approach depends on the specific facts of the business, the jurisdictions involved, the nature of the intercompany transactions, and the commercial objectives of the group. Transfer pricing arrangements must reflect genuine economic substance and be supported by robust, contemporaneous documentation.
At Taxboutiq, we specialise in transfer pricing, international tax structuring, and cross-border advisory for entrepreneurs and businesses. Whether you are setting up your first intercompany arrangement or reviewing an existing transfer pricing policy, we work as part of your team to implement solutions that are both compliant and commercially effective.